Cieszanów
miasto w gminie miejsko-wiejskiej

Rynek z kościołem parafialnym w Cieszanowie
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

lubaczowski

Gmina

Cieszanów

Prawa miejskie

1590

Burmistrz

Krzysztof Szpyt

Powierzchnia

15,06 km²

Populacja (31.12.2017)
• liczba ludności
• gęstość


1940
128,8 os./km²

Strefa numeracyjna

(+48) 16

Kod pocztowy

37-611

Tablice rejestracyjne

RLU

Położenie na mapie gminy Cieszanów
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Położenie na mapie powiatu lubaczowskiego
50°14′43″N 23°07′46″E/50,245278 23,129444
TERC (TERYT)

1809024

SIMC

0972051

Urząd miejski
Rynek 1
37-611 Cieszanów
Strona internetowa
BIP

Cieszanów (ukr. Цішанів) – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Cieszanów. Położony na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, nad rzeką Brusienką. Leży w dawnej ziemi bełskiej.

Według danych z 1 stycznia 2018 Cieszanów liczył 1940 mieszkańców.

Miejscowość jest siedzibą dekanatu Cieszanów i parafii św. Wojciecha.

Historia

Cieszanów uzyskał prawa miejskie 14 maja 1590 dzięki staraniom Stanisława Cieszanowskiego, herbu Jelita, starosty samborskiego. W 1672 hetman wielki koronny Jan Sobieski pod Cieszanowem stoczył zwycięską potyczkę z Tatarami. Miasto jest ośrodkiem handlowo-usługowym, znajduje się tu kościół z XIX wieku.

Od 1867 do końca 1922 miasto było siedzibą urzędu starostwa powiatu cieszanowskiego. W 1909 roku liczba ludności powiatowego miasta Cieszanowa, wynosiła 3232 osoby. Po I wojnie światowej w 1921 roku – 2282 osób, do liczby 3600 mieszkańców w 1939 roku.

W latach dwudziestych XX wieku w Cieszanowie powstał Związek Strzelecki. O zawiązaniu oddziału z ukonstytuowanym zarządem starostwo lubaczowskie poinformował Zarząd Główny ZS 9 lutego 1931 r..

12 września 1939 roku miasto zajęły wojska niemieckie. Cieszanów został przekazany Armii Czerwonej, 28 września 1939 roku po ustaleniu linii demarkacyjnej został włączony pod okupację niemiecką. Podczas okupacji hitlerowskiej, w marcu 1942 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 5000 Żydów. W sierpniu 1942 roku zostali wywiezieni do obozu zagłady w Bełżcu, część została zamordowana w Wierzbicy.

W latach 1939–1947 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali w mieście lub w jego pobliżu 65 Polaków, w tym 45 w dniu 3 maja 1944, kiedy to miasto zostało zaatakowane i częściowo spalone przez kureń UPA Iwana Szpontaka. W nocy z 3 na 4 maja 1944 r. zamordowano 45 mieszkańców Cieszanowa. Spalono 90% zabudowań miasta. Sotnia Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) dowodzona przez Iwana Szpontaka „Zalizniaka” wkroczyła do opustoszałego Cieszanowa dokonując licznych podpaleń. Mordowano głównie przedstawicieli narodowości polskiej. Pamięć o tym wydarzeniu jest kultywowana przez społeczność lokalną Cieszanowa. Został temu poświęcony film dokumentalny.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. przemyskiego.

Transport

Miasto znajduje się na skrzyżowaniu dwóch dróg wojewódzkich:

Kultura

Formą promocji miasta jest organizowany od 2010 roku „Cieszanów Rock Festiwal”.

Miasta partnerskie

Demografia

  • Piramida wieku mieszkańców Cieszanowa w 2014 roku.


Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Cieszanów w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-11], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2018 r.
  3. ↑ Maurycy Horn: Walka klasowa i konflikty społeczne w miastach Rusi Czerwonej w latach 1600–1647 na tle stosunków gospodarczych. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1972, s. 22.
  4. ↑ Opis parafii na stronie diecezji
  5. ↑ Adam Szajowski: Związek Strzelecki w Lubaczowie. Rzeszów: Wydawnictwo Edytorial, 2017, s. 172. ISBN 978-83-65551-46-7. (pol.).
  6. ↑ Geoffrey P. Megargee (red.), Encyclopedia of camps and ghettos, 1933-1945, t. II, part A, s. 629.
  7. ↑ Szczepan Siekierka, Henryk Komański, Krzysztof Bulzacki: Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie lwowskim w latach 1939–1947. Wrocław: Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów, 2006, s. 462-463. ISBN 83-85865-17-9. OCLC 77512897. (pol.).
  8. ↑ Stanisław Jastrzębski: Ludobójstwo nacjonalistów ukraińskich na Polakach na Lubelszczyźnie w latach 1939-1947. Wrocław: Wydawnictwo ,,Nortom”, 2007, s. 264. ISBN 978-83-89684-04-2. (pol.).
  9. ↑ Adam Szajowski. To było w maju. Ewakuacja i spalenie Cieszanowa w V 1944 r.. „Kresowiak Galicyjski”. 5(114) (Magazyn Publicystyczno-Informacyjny Powiatu Lubaczowskiego), s. 11, 1-06-2006. "Rzeszów, ul. Zbyszewskiego 8/25": Wydawnictwo Kresowiak. ISSN 1426-4773. 334596. [dostęp 2024-04-20]. (pol.).
  10. ↑ Zagłada miasteczka Cieszanów 3/4 maja 1944 roku. Tomasz Róg, Krystian Kłysewicz. IPN Oddział w Rzeszowie. Miejska Biblioteka Publiczna w Cieszanowie, Cieszanów. 16 września 2022. 20 minuta. [dostęp 2024-04-20].
  11. ↑ Strona festiwalu.
  12. ↑ Cieszanów w liczbach. Cieszanów - Dane demograficzne [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-11], liczba ludności w oparciu o dane GUS.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.