Bronisława Dłuska
Bronisława Skłodowska

Bronisława Dłuska (przed 1901)
Data i miejsce urodzenia

28 marca 1865
Warszawa, Królestwo Polskie

Data i miejsce śmierci

15 kwietnia 1939
Warszawa, Polska

Zawód, zajęcie

lekarz

Narodowość

polska

Małżeństwo

Kazimierz Dłuski

Odznaczenia

Bronisława Dłuska (ur. 28 marca 1865 w Warszawie, zm. 15 kwietnia 1939 tamże) – polska lekarka, pierwsza polska ginekolog, działaczka społeczna, niepodległościowa i kobieca.

Życie i działalność

Urodziła się w nauczycielskiej rodzinie Skłodowskich h. Dołęga, zaliczanej do drobnej szlachty. Dziadek Józef Skłodowski był szanowanym lubelskim pedagogiem. Ojciec Władysław Skłodowski był nauczycielem matematyki i fizyki oraz dyrektorem kolejno dwóch warszawskich gimnazjów męskich, prowadził również w domu stancję dla chłopców. Matka zaś, Bronisława z Boguskich, była przełożoną warszawskiej pensji dla dziewcząt z dobrych domów. Chorowała na gruźlicę i zmarła w 1878 roku. Ojciec był ateistą, matka zaś religijną katoliczką. Jej młodszymi siostrami były Helena Skłodowska-Szalay i Maria Skłodowska-Curie. Miała starszego brata Józefa Skłodowskiego.

Po wstępnej edukacji w Polsce wyjechała z Marią Rakowską w 1885 roku do Paryża studiować medycynę, zaś jej siostra Maria została w kraju i starała się wspomagać finansowo siostrę dorabiając korepetycjami. Około 1890 roku Bronisława wyszła za mąż za działacza Polskiej Partii Socjalistycznej Kazimierza Dłuskiego i zaprosiła Marię do siebie. Dłuski ukończył w Paryżu nauki polityczne i medycynę. Paryskie mieszkanie Dłuskich było otwarte dla emigrantów politycznych z Polski, ich gośćmi był m.in. Edward Abramowski, Stanisław Mendelson, Feliks Perl, Jan Lorentowicz, Bolesław Antoni Jędrzejowski, Stanisław Wojciechowski, Witold Jodko-Narkiewicz i Ignacy Mościcki. W 1892 roku urodziła im się córka Helena, później znana taterniczka.

Po powrocie do kraju w 1902 roku Dłuscy stworzyli w Zakopanem sanatorium dla ludzi z chorobami płuc m.in. gruźlicą (od 1928 roku Sanatorium Wojskowe w Zakopanem, obecnie ośrodek wypoczynkowy Rewita w Kościelisku). Wykończenie sanatorium wspomogła finansowo siostra Dłuskiej Maria Skłodowska-Curie po otrzymaniu Nagrody Nobla. Sanatorium prowadzone przez Dłuskich przyjmowało podczas rewolucji 1905–1907 nieodpłatnie chorych i rannych bojowców PPS, a podczas I wojny światowej żołnierzy Legionów Polskich. W latach 1914–1918 Bronisława Dłuska była aktywistką zakopiańskiego koła Ligi Kobiet Galicji i Śląska. Dopomogła m.in. w założeniu i prowadzeniu ochronek dla dzieci legionistów w Zakopanem i Rabce.

W niepodległej Polsce działała w latach 1918–1928 w Lidze Kobiet Polskich. Dłuscy w drugiej połowie lat 20. XX wieku otworzyli w podwarszawskim Aninie, przy obecnej ul. Michała Kajki, prewentorium przeciwgruźlicze. Nabyli także majątek na przedłużeniu obecnej Al. Wilanowskiej, który w 1922 roku przekazali robotniczemu Wydziałowi Wychowania Dziecka i Opieki nad Nim działającemu przy PPS. Po przewrocie majowym opowiedziała się po stronie sanacji i została w 1927 członkinią prezydium Demokratycznego Komitetu Wyborczego Kobiet Polskich (DKWKP), na czele z Zofią Moraczewską. W latach 1928–1935 działaczka Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet. Była także członkinią i skarbniczką Zarządu Głównego ZPOK (1928–1934). Po śmierci męża i zamknięciu w 1930 roku prewentorium w Aninie zaangażowała się na prośbę siostry Marii w budowę Instytutu Radowego, gdzie zamieszkała, aby nadzorować budowę. Podczas budowy do 1932 kierowała Instytutem Radowym przy ul. Wawelskiej w Warszawie. Po zainaugurowaniu w 1932 działalności Instytutu pierwszym jego dyrektorem został dr Franciszek Łukaszczyk, zaś Bronisława weszła w skład Towarzystwa Instytutu Radowego im. Marii Skłodowskiej-Curie pod przewodnictwem prof. Romana Nitscha, mającego wspomagać finansowo działalność Instytutu Radowego. W Towarzystwie pełniła do śmierci funkcję skarbnika.

Została pochowana w rodzinnym grobowcu Skłodowskich na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 164-3-20,21).

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Ewa Curie: Maria Curie. s. 5–30.
  2. 1 2 Bronisława Dłuska – Unlearned Lessons. unless-women.eu. [dostęp 2015-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-01)]. (pol. • ang.).
  3. ↑ Ida Jahnke, Podróżniczki wobec Innego. Rasa w rozumieniu Marii Rakowskiej i Heleny Pajzderskiej (na przykładzie Podróży Polki do Persji i nowel z tomu Z dalekich lądów), „Przegląd Humanistyczny”, 62(3 (462)), 2018, s. 98, DOI: 10.5604/01.3001.0012.7689, ISSN 0033-2194 (pol.).
  4. ↑ Irena Koberdowa: Socjalno-Rewolucyjna Partia Proletariat. Warszawa: Książka i Wiedza, 1981.
  5. ↑ Ève Curie: Maria Curie. Warszawa: PWN, 1997. ISBN 83-01-12302-8.
  6. ↑ Władysław Pobóg-Malinowski, Adam Wrzosek, Dłuski Kazimierz (1855–1930), Polski Słownik Biograficzny, t. 5, Kraków 1939–1946, s. 192.
  7. ↑ Joanna Dufrat, W służbie obozu marszałka Józefa Piłsudskiego. Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet (1928–1939), Kraków 2013, s. 147, ISBN 978-83-7730-952-0
  8. ↑ Joanna Dufrat, W służbie obozu marszałka Józefa Piłsudskiego..., s. 413.
  9. ↑ Maria Chodorek, Wołoszka Jadwiga. O siostrach Skłodowskich w Aninie. „Wiadomości Sąsiedzkie”. Nr 14. s. 6. ISSN 2082-3266.
  10. ↑ Biogramy uczonych polskich, Część VI: Nauki medyczne zeszyt 1: A– Ł (pod redakcją Andrzeja Śródki), Ossolineum, Wrocław 1990, s. 58.
  11. ↑ Odezwa warszawskiego Instytutu Radowego. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 8 z 12 stycznia 1939.
  12. ↑ Warszawa śladami Marii Skłodowskiej-Curie. Oficjalny portal turystyczny m.st. Warszawy. [dostęp 2012-01-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-09)].
  13. ↑ M.P. z 1937 r. nr 260, poz. 410 „za zasługi na polu pracy naukowej”.
  14. ↑ M.P. z 1930 r. nr 60, poz. 89 „za zasługi na polu pracy społecznej”.
  15. ↑ M.P. z 1933 r. nr 259, poz. 278 „za zasługi na polu pracy społecznej”.
  16. ↑ M.P. z 1938 r. nr 177, poz. 323 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  17. ↑ Śp. dr Bronisława Dłuska, siostra Marii Skłodowskiej-Curie. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 87 z 18 kwietnia 1939.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.