Uszak

Uszak bzowy (Auricularia auricula-judae)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

uszakowce

Rodzina

uszakowate

Rodzaj

uszak

Nazwa systematyczna
Auricularia Bull.
Gen. Pl.: 4 (1789)
Typ nomenklatoryczny

Auricularia mesenterica (Dicks.) Pers.

Auricularia Bull. (uszak) – rodzaj grzybów z rodziny uszakowatych (Auriculariaceae).

Cechy charakterystyczne

Nadrzewne grzyby saprotroficzne i pasożytnicze powodujące białą zgniliznę drewna. Bazydiokarpy klapowate i podobne do małżowiny ucha ludzkiego, o konsystencji galaretowato-chrząstkowatej, często trochę łykowatej, po wyschnięciu rogowate. Dolna strona gładka do falistej, pokryta hymenium. Wysyp zarodników biały, bazydiospory nieamyloidalne, cylindryczno-zakrzywione, gładkie, bez pory rostkowej. Podstawki podzielone poprzecznie (fragmobazydia), z czterema długimi sterygmami.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Auriculariaceae, Auriculariales, Auriculariomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Synonimy naukowe: Auricula Battarra ex Kuntze, Auricularia Bull. ex Juss., Auriculariella (Sacc.) Clem., Conchites Paulet, Traité Champ., Hirneola Fr., Laschia subgen. Auriculariella Sacc., Oncomyces Klotzsch, Patila Adans., Seismosarca Cooke.

Nazwę polską podał Franciszek Błoński w 1968 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym rodzaj ten opisywany był też jako ucho (przez Władysława Wojewodę w 1977 r.).

Niektóre gatunki

Auricularia angiospermarum Y.C. Dai, F. Wu & D.W. Li 2015

Wykaz gatunków i nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Obejmuje on wszystkie gatunki występujące w Polsce (2) i niektóre inne. Nazwy polskie według Władysława Wojewody.

Zastosowanie

Auricularia to grzyby jadalne, w Azji bardzo popularne, a niektóre gatunki to grzyby uprawne, uprawiane głównie w Azji. Na Filipinach mają nazwę „ten-gang daga”, w Malezji, mù’e˘ rin w Chinach i Ki-kuragi w Japonii. W 2020 r. w Chinach produkcja grzybów wyniosła około 1 miliona ton, a Auricularia zajmują drugie miejsce w ilości wyprodukowanych tam grzybów. Auricularia z Azji sprowadzane są do Europy, w tym do Polski i serwowane w niektórych restauracjach kuchni azjatyckiej. Grzyby tym w Azji uważane są za grzyby lecznicze, wykorzystywane są także do innych celów. Produkuje się z nich substytuty skóry i tekstyliów, melanina ekstrahowana z Aurcularia jest naturalnym składnikiem kosmetyków. Prowadzone są badania naukowe nad przydatnością grzybni uszaka bzowego do biodegradacji tworzyw sztucznych.

Przypisy

  1. 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2023-12-14] (ang.).
  2. ↑ E. Gerhardt, Grzyby: wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, s. 676, ISBN 83-7404-513-2.
  3. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
  4. 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 68–69, ISBN 83-89648-09-1.
  5. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
  6. 1 2 Mary Ann Jully Regis, András Geösel, Cultivation of Auricularia species: a review of the history, health benefits, principles, practices, environmental conditions, research methods, and recent trends, „Sydowia”, 76, 2024, DOI: 10.12905/0380.sydowia76-2024-0021 [dostęp 2023-12-09] (ang.).
  7. ↑ Marek Snowarski, Grzyby, Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010, s. 278, ISBN 978-83-7073-776-4.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.