Aichi H9A (二式練習飛行艇, Szkolna Łódź Latająca Marynarki Wzór 2 Model 11) – japońska łódź latająca z okresu II wojny światowej. Była to jedyna seryjnie produkowana łódź latająca zaprojektowana jako samolot szkolno-treningowy. Łącznie zbudowano 31 samolotów tego typu, używane były także jako samoloty patrolowe i samoloty ZOP. W czasie wojny samolot nie był znany aliantom i nie otrzymał amerykańskiej nazwy kodowej.

Tło historyczne

Produkująca od 1920 samoloty wytwórnia Aichi Kokuki KK zyskała bardzo dobrą reputację, projektując i budując szereg wodnosamolotów i łodzi latających, używanych przez Japońską Marynarkę Wojenną. Prace nad nową łodzią latającą zostały rozpoczęte w styczniu 1940 na zamówienie dowództwa Marynarki Wojennej, które chciało mieć łódź latającą przeznaczoną do szkolenia załóg. Samolot został zaprojektowany pomiędzy majem a grudniem 1940 przez zespół projektowy, kierowany przez Morishige Mori.

W czasie projektowania samolot nosił wewnętrzne oznaczenie firmy AM-212. Krótkie oznaczenie Marynarki, H9A, oznacza kolejno: H – łódź latająca, 9 – dziewiąty typ łodzi latającej przyjęty do służby oraz A – producent. Pełna nazwa samolotu brzmi: Szkolna Łódź Latająca Marynarki Wzór 2 Model 11. Wzór 2 oznacza w niej rok wprowadzenia samolotu do służby według kalendarza japońskiego (rok 2602, czyli 1942 według kalendarza juliańskiego).

Historia konstrukcji

Pierwszy z trzech prototypów został ukończony i oblatany we wrześniu 1940. Wszystkie trzy prototypy napędzane były silnikami Nakajima Kotobuki 41 Kai 2 o mocy 710 KM przy starcie i 780 KM na wysokości 2900 metrów, o dwupłatowych, drewnianych śmigłach. W pierwotnej wersji samolot miał niezadowalające właściwości pilotażowe i złą charakterystykę startu i lądowania na wodzie. Aby temu zaradzić, silniki zostały umieszczone niżej na skrzydłach, zmieniono konstrukcję klap oraz powiększono rozpiętość i powierzchnię skrzydeł (odpowiednio z 21 na 24 metry i z 58,62 na 63,3 metry kwadratowe). W tak zmienionej postaci (H9A1) i napędzany przez silniki Nakajima Kotobuki 42 lub 43 z trójpłatowymi, metalowymi śmigłami samolot został przyjęty przez Marynarkę, która zamówiła krótką serię produkcyjną. Łącznie w latach 1942–43 wyprodukowano 24 samoloty tego typu w fabryce Aichi i dodatkowo w 1944 cztery takie samoloty w zakładach Nippon Hikoki.

Samoloty służyły do końca wojny do zadań szkolno-treningowych oraz w ograniczonym zakresie do zadań patrolowych w pobliżu Japonii. Do końca wojny pozostały nieznane aliantom i nie otrzymały żadnej amerykańskiej nazwy kodowej. Była to jedyna seryjnie produkowana łódź latająca, zaprojektowana jako samolot szkolno-treningowy.

Opis konstrukcji

Samolot Aichi H9A był dwusilnikową łodzią latającą ze skrzydłami typu parasol o konstrukcji metalowej krytej lekkimi blachami, sklejką i płótnem. Samolot miał podwozie częściowo chowane do kadłuba.

Napęd stanowiły dwa chłodzone powietrzem, 9-cylindrowe silniki gwiazdowe typu Nakajima Kotobuki o mocy startowej 710 KM każdy.

Załogę stanowiło do pięciu osób i do trzech uczniów.

Samolot mierzył 16,95 metrów długości i 5,25 metrów wysokości, rozpiętość skrzydeł wynosiła 24 metry, a ich powierzchnia 63,3 metrów kwadratowych. Masa własna samolotu to 4900 kilogramów, normalna masa startowa 7000 kilogramów, a maksymalna masa startowa do 7500 kilogramów.

Prędkość maksymalna wynosiła 171 węzłów (316 km/h) na wysokości 3000 metrów, a prędkość przelotowa 100 węzłów (185 km/h) na wysokości 1000 metrów. Pułap maksymalny to 6780 metrów, a zasięg samolotu – do 1160 mil morskich (2148 kilometrów).

Uzbrojenie stanowiły dwa pojedyncze karabiny maszynowe Typ 92 kalibru 7,7 mm w otwartych kabinach dziobowej i tylnej oraz do 500 kilogramów bomb lub bomb głębinowych.

Przypisy

Bibliografia

• William A. Green: Warplanes of the Second World War: Flying Boats (Volume 5). Macdonald. ISBN 0-356-01449-5.brak strony w książce
• René J. Francillon: Japanese Aircraft of the Pacific War. Londyn: Putnam, 1979. ISBN 0-370-30251-6.brak strony w książce
• Robert C. Mikesh, Shorzoe Abe: Japanese Aircraft, 1910-1941. Annapolis, Md.: Naval Institute Press, 1990. ISBN 1-55750-563-2.brak strony w książce