mysz (język polski)
mysz (1.2)
mysz (1.3)
- wymowa:
- , IPA: [mɨʃ], AS: [myš]
-
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- (1.1) zool. nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych; zob. też myszowate w Wikipedii
- (1.2) zool. pot. małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych
- (1.3) inform. urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora; zob. też mysz komputerowa w Wikipedii
- (1.4) daw. przen. wet. choroba koni[1]
- odmiana:
- (1.1-3)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik mysz myszy dopełniacz myszy myszy celownik myszy myszom biernik mysz myszy narzędnik myszą myszami miejscownik myszy myszach wołacz myszy[2] myszy - przykłady:
- (1.1) Mój kot boi się myszy.
- (1.3) Kupiłam sobie optyczną mysz bezprzewodową.
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) mysz domowa • mysz polna • mysz kolczasta • mysz polna • mysz zaroślowa • mysz zielna • mysz pigmejska • mysz kolczasta • mysz kreteńska • mysz berberyjska • mysz paskowana • mysz smugowa • mysz skalna
- (1.2) złapać mysz w pułapkę • środek przeciwko myszom • myszołów • łapka / pułapka / trutka na myszy • Nowa Mysz • myszowór • myszoskoczek
- (1.3) ruszać / operować / kliknąć / klikać / zaznaczyć myszą • mysz przewodowa / bezprzewodowa / optyczna / mechaniczna • klawisz / przewód myszy
- synonimy:
- (1.3) myszka
- antonimy:
- hiperonimy:
- (1.1) gryzoń
- (1.3) urządzenie peryferyjne
- hiponimy:
- (1.1) badylarka
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. Myszków mrz, Myszyniec mrz, myszowate nmos, myszeidos m, myszeida ż, myszarnia ż, mysiurek mrz, myszkowanie n, pomyszkowanie n
- czas. myszkować ndk., pomyszkować dk.
- przym. mysi, myszaty, myszowaty, myszy, myszowy
- związki frazeologiczne:
- bawić się jak kot z myszą / igrać jak kot z myszą • biedny jak mysz kościelna / chudobny jak mysz kościelna / ubogi jak mysz kościelna • siedzieć cicho jak mysz pod miotłą • spocić się jak mysz / spocić się jak mysz w połogu / spocić się jak ruda mysz • latająca mysz • mysz pancerna • mysz workowata • gdy kota nie ma, myszy harcują • góra urodziła mysz • bezpieczne myszy biegają, gdy kota doma nie mają (sic!) • kiedy się myszka naje, to jej się pszenica gorzka być zdaje • myszy, myszy, która słyszy; która głucha niech nie słucha • myszy tam nie bywają, gdzie o zbożu nie znają • niech mnie myszy zjedzą • wpadła mysz do paści, wpadł do sieci zając • gdy kota myszy nie czują, śmiało sobie tańcują • gdzie czuje kota, tam mysz nie chrobota • żeby myszy kota nie znały, to by się nikogo nie bały • jeszcze się na to i myszy nie gonią • mysz w pudle, noga w szczudle, Rusin w radzie, koza w sadzie, wszystko nic nie warte • żeby myszy kota nie znały, toby się niczego nie bały
- zobacz też: przysłowia o myszach
- etymologia:
- (1.1-2) prasł. *myšь[3]
- (1.3) od (1.1), kalka językowa z ang. mouse[4]
- uwagi:
- zob. też mysz w Wikipedii
- zob. też mysz w Wikicytatach
- częste, niepoprawne formy liczby pojedynczej: M. „mysza”, B. „myszę” i W. „myszo”
- aczoli: (1.1) oyoo
- afrykanerski: (1.1) muis
- ajmara: (1.1) achaku; (1.2) achaku
- alabama: (1.1) chissi
- aleucki: (1.1) asxuqidaq, asx̂ukida-x̂
- angielski: (1.1) mouse; (1.3) mouse
- arabski: (1.1) فأرة (1.3) ;فأر
- arapaho: (1.1) hookuu; (1.2) hookuu
- baskijski: (1.1) sagu; (1.3) sagu
- białoruski: (1.1) мыш ż; (1.2) мыш ż
- bułgarski: (1.1) мишка ż; (1.3) мишка ż
- chorwacki: (1.1) miš m; (1.3) miš m
- czeski: (1.1) myš; (1.3) myš
- dolnołużycki: (1) myš ż
- duński: (1.1) mus w; (1.2) mus w; (1.3) mus w
- esperanto: (1.1) muso
- fenicki: (1.1) 𐤏𐤊𐤁𐤓
- fiński: (1.1) hiiri; (1.3) hiiri
- francuski: (1.1) souris ż; (1.3) souris ż
- górnołużycki: (1.?) myš ż
- hebrajski: (1.1) עכבר m (achbar)
- hindi: चूहा m
- hiszpański: (1.1) ratón m; (1.3) ratón m
- irlandzki: (1.1) luch
- islandzki: (1.1) mús ż
- japoński: (1.1) 鼠 (ねずみ, nezumi)
- jidysz: (1.1) מויז ż (mojz); (1.2) מויז ż (mojz); (1.3) מײַזל n (majzl)
- karelski: (1.1) hiiri
- kataloński: (1.1) ratolí m; (1.2) ratolí m; (1.3) ratolí m
- kazachski: (1.1) тышқан
- litewski: (1.1) pelė ż; (1.3) pelė ż
- łaciński: (1.1) Mus m; (1.2) mus m; (1.3) mus m
- niderlandzki: (1.1) muis ż
- niemiecki: (1.1) Maus ż; (1.3) Computermaus ż, Maus ż
- norweski (bokmål): (1.2) mus m/ż; (1.3) mus m/ż
- norweski (nynorsk): (1.2) mus ż; (1.3) mus ż
- nowogrecki: (1.1) ποντίκι n; (1.3) ποντίκι n
- polski język migowy: (w zapisie SignWriting)(1.1)
, 
- portugalski: (1.1) rato m
- rosyjski: (1.1) мышь; (1.2) мышь; (1.3) мышь
- sanskryt: (1.1) आखु
- słowacki: (1.1) myš; (1.3) myš
- słoweński: (1.1) miš ż; (1.3) miška ż
- szwedzki: (1.1) mus w; (1.3) datormus w
- turecki: (1.1) fare; (1.3) fare
- tuvalu: (1.1) kimoa
- tybetański: (1.1) བྱི་བ
- ukraiński: (1.1) миша ż; (1.2) миша ż; (1.3) миша ż
- walijski: (1.1) llygoden; (1.3) llygoden
- wepski: (1.1) hir'
- węgierski: (1.1) egér
- wilamowski: (1.1) maus ż, maojs ż, moüz ż; (1.3) maus ż, maojs ż, moüz ż
- włoski: (1.2) topo m; (1.3) mouse m
- źródła:
- ↑ Kazimierz Nitsch, Z badań nad językiem polskim (z literatury chorwackiej), „Poradnik Językowy” nr 4/1908, s. 53.
- ↑ Wołacz w: koalar, Formy potencjalne.
- ↑
Hasło „mysz” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN. - ↑ Mirosław Bańko, Alicja Witalisz, O proporcji kalk i zapożyczeń właściwych w polszczyźnie, w: Kalkierungs- und Entlehnungssprachen in der Slavia, red. Kai Witzlack-Makarevich, Frank & Timme GmbH, 2018, s. 129.
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.