Rzeczpospolita (język polski)

wymowa:
​, IPA: [ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita], AS: [žečpospolʹita], zjawiska fonetyczne: zmięk.• akc. na 3 syl.• akc. pob.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. tradycyjna nazwa państwa polskiego; zob. też Rzeczpospolita w Wikipedii
odmiana:
(1.1) z fleksją wewnętrzną[1] lub bez fleksji wewnętrznej[1]
przykłady:
(1.1) Szacuje się, że w obecnych granicach Rzeczpospolitej istniało ponad tysiąc kirkutów, ocalała połowa w większości zdewastowana i pozbawiona nagrobków[2].
(1.1) Prezydent Rzeczypospolitej zgodnie z konstytucją podpisze ustawę budżetową w ciągu siedmiu dni.
składnia:
kolokacje:
(1.1) obywatele Rzeczypospolitej • granice Rzeczypospolitej • Rzeczpospolita Obojga Narodów • Polska Rzeczpospolita Ludowa
synonimy:
(1.1) Polska, Rzeczpospolita Polska, skr. RP
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. rzeczpospolitowanie n
czas. rzeczpospolitować ndk.
przym. rzeczpospolitowy
związki frazeologiczne:
etymologia:
pol. rzecz + pospolita[3]
uwagi:
  • forma M. lp w postaci: Rzeczypospolita jest niepoprawna; ale ta sama forma Rzeczypospolita jest dopuszczalna jako W. lp
  • dopuszczalna jest tzw. fleksja wewnętrzna, która jest odbierana jako bardziej staranna i uroczysta (np. N. lp: Rzecząpospolitą lub Rzeczpospolitą)[4]
tłumaczenia:
  • białoruski: (1.1) Рэч Паспалітая ż
  • litewski: (1.1) Žečpospolita ż
  • rosyjski: (1.1) Речь Посполитая ż
  • ukraiński: (1.1) Річ Посполита ż
źródła:
  1. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Rzeczpospolita” w: Zygmunt Saloni, Włodzimierz Gruszczyński, Marcin Woliński, Robert Wołosz, Danuta Skowrońska, Zbigniew Bronk, Słownik gramatyczny języka polskiego — wersja online.
  2. ↑ Zdzisław Skrok, Wielkie Rozdroże: ćwiczenia terenowe z archeologii wyobraźni, 2008, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  3. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Rzeczpospolita” w: Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. V: Próba-R, Warszawa 1900–1927, s. 810.
  4. ↑ Jak odmienia się Rzeczpospolita? w: Poradnia językowa UŚ.
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.