онъ (język staro-cerkiewno-słowiański)
- zapisy w ortografiach alternatywnych:
- ⱁⱀⱏ
- transliteracja:
- onŭ
- wymowa:
- znaczenia:
zaimek osobowy, rodzaj męski
zaimek wskazujący, rodzaj męski
- (2.1) tamten, ów[1]
- odmiana:
- (1.1, 2.1) [2]
przypadek liczba pojedyncza liczba podwójna liczba mnoga m ż n m ż n m ż n mianownik онъ она оно она онѣ онѣ они онꙑ она dopełniacz оного оноѩ оного оною оною оною онѣхъ онѣхъ онѣхъ celownik ономоу онои ономоу онѣма онѣма онѣма онѣмъ онѣмъ онѣмъ biernik онъ онѫ оно она онѣ онѣ онꙑ онꙑ она narzędnik онѣмь оноѭ онѣмь онѣма онѣма онѣма онѣми онѣми онѣми miejscownik ономь онои ономь оною оною оною онѣхъ онѣхъ онѣхъ - przykłady:
- (1.1) врагꙑ его облѣкѫ въ стоудъ • а на ономь процвьтетъ свѩтꙑни моѣ[3] → Odzieję wstydem jego nieprzyjaciół, a nad nim zabłyśnie jego korona.
- (1.1) … богъ живетъ въ немъ • и онъ въ боѕѣ[4] → … Bóg trwa w nim, a on w Bogu.
- (2.1) вамъ естъ дано вѣдѣти таинаа цѣсарьствиѣ божиѣ • ѡнѣмъ же вънѣщънимь въ притъчахъ вьсѣ бꙑваѭтъ[5] → Wam dana jest tajemnica królestwa Bożego, dla tych zaś, którzy są poza wami, wszystko dzieje się w przypowieściach.
- składnia:
- kolokacje:
- synonimy:
- (2.1) овъ
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- odziedziczone z prasł. *onъ → tamten, ów, z prabałtosł. *anas → tamten, ów
- por. litew. anàs → tamten, hetyc. 𒀭𒉌𒅖 (anniš) → to
- uwagi:
- zaimek ten pierwotnie był zaimkiem wskazującym i wyparł pierwotny zaimek osobowy и/ꙗ/ѥ → on/ona/ono, który zachował się tylko w formach niemianownikowych
- źródła:
- 1 2 Czesław Bartula, Podstawowe wiadomości z gramatyki staro-cerkiewno-słowiańskiej na tle porównawczym, PWN, Warszawa 2004, ISBN 83-01-14280-4, s. 55, 194.
- ↑
S. A. Awierina, Ł. M. Nawtanowicz, M. B. Popow, O. A. Starowojtowa, Старославянский язык, Petersburski Uniwersytet Państwowy, Petersburg 2013, ISBN 978-5-903549-11-5, s. 248–249. - ↑ Księga Psalmów 131:18
- ↑ 1 List św. Jana
- ↑ Ewangelia wg św. Marka 4:11
онъ (język staroruski)
- transliteracja:
- onŭ
- wymowa:
- znaczenia:
zaimek osobowy, rodzaj męski
- (1.1) on[1]
- odmiana:
- (1.1) [2]
przypadek liczba pojedyncza liczba podwójna liczba mnoga m ż n m ż n m ż n mianownik онъ она оно она онѣ онѣ они онꙑ она dopełniacz оного оноѣ оного оною оною оною онѣхъ онѣхъ онѣхъ celownik ономоу онои ономоу онѣма онѣма онѣма онѣмъ онѣмъ онѣмъ biernik онъ оноу оно она онѣ онѣ онꙑ онꙑ она narzędnik онѣмь оноѭ онѣмь онѣма онѣма онѣма онѣми онѣми онѣми miejscownik ономь онои ономь оною оною оною онѣхъ онѣхъ онѣхъ - przykłady:
- składnia:
- kolokacje:
- synonimy:
- (1.1) и
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- źródłosłów dla: rus. онъ, białor. ён, karpatorusiń. він, ukr. він; ros. он
- odziedziczone z prasł. *onъ → tamten, ów, z prabałtosł. *anas → tamten, ów
- por. litew. anàs → tamten, hetyc. 𒀭𒉌𒅖 (anniš) → to
- uwagi:
- źródła:
- ↑ Hasło „онъ” w: Izmaił Sriezniewski, Матеріалы для Словаря древне-русскаго языка по письменнымъ памятникамъ, t. 2: Л — П, Wydział Języka i Literatury Rosyjskiej Cesarskiej Akademii Nauk, Petersburg 1902, s. 673.
- ↑ Wiaczesław Iwanow, Историческая грамматика русского языка, Просвещение, Moskwa 1990, ISBN 5-09-000910-4, s. 285.
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.