Zeugma (gr. ζεῦγμα zeûgma – dosł. „związek, sprzężenie”) – figura retoryczna polegająca na jednoczesnym użyciu pojęć:

• w znaczeniu dosłownym i przenośnym, np.
  • doprowadziła do porządku ubranie i myśli
• konkretnych i abstrakcyjnych, np.
  • ojczyźnie oddali uczucia i krew
• różniących się rodzajem, liczbą, przypadkiem itp., np.
  • w jej ogrodzie rosły przeróżne kwiaty i stara grusza

Przeciwieństwem zeugmy jest w pewnym sensie hypozeuxis, gdzie każdy rzeczownik ma własny czasownik.

Zobacz też

• anakolut
• syllepsis

Przypisy