Zeta Cancri (ζ Cnc, Tegmine) – gwiazda wielokrotna w gwiazdozbiorze Raka. Jest odległa od Słońca o ok. 82 lata świetlne.

Nazwa

Gwiazda ta ma tradycyjną nazwę Tegmine, która wywodzi się od zniekształconego łacińskiego słowa Tegmen, co oznacza „skorupę (Raka)”. Międzynarodowa Unia Astronomiczna zatwierdziła użycie nazwy Tegmine dla określenia tej gwiazdy.

Charakterystyka

Zeta Cancri to układ czterech gwiazd zgrupowanych w dwa układy podwójne. ζ Cnc AB (inaczej ζ¹ Cnc), do której odnosi się nazwa Tegmine to para żółto-białych karłów należących do typu widmowego F8 i F9. Temperatury ich powierzchni, według typu widmowego, to 6200 i 6100 K, są nieco wyższe od temperatury fotosfery Słońca. Mają one jasność równą 3,5 i 1,8 jasności Słońca i promienie równe około 1,6 i 1,2 promienia Słońca. Ich masy to odpowiednio 1,4 i 1,25 M_☉. Zeta Cancri B jest ciemniejsza niż wskazywałaby teoria, co prawdopodobnie oznacza błędnie wyznaczony typ widmowy lub odległość. Wokół tej pary krąży Zeta Cancri C (inaczej ζ² Cnc), którą tworzą dwa żółte karły (oznaczane ζ Cnc Ca i ζ Cnc Cb) reprezentujące typ widmowy G. Mają one temperatury 5900 i 5600 K, jasność 1,7 i 0,9 L_☉, a teoretyczne wartości masy to 1,25 i 0,9 M_☉. Masy obliczone z praw Keplera są znacznie mniejsze, co wskazuje na obecność błędu w danych.

Zeta Cancri A ma obserwowaną wielkość gwiazdową 5,30^m, Zeta Cancri B ma wielkość 6,25^m, na niebie dzieli je 1,1 sekundy kątowej (pomiar z 2016 r.). W przestrzeni gwiazdy te są odległe o średnio 22,1 au, oddalają się na 29 au i zbliżają na 15 au; ostatni raz miało to miejsce w 1989 roku. Okres obiegu wspólnego środka masy to 59,6 roku. Zeta Cancri C znajduje się 6″ od pary AB, tworzą ją składniki Ca i Cb o wielkości odpowiednio 6,2 i 7,1^m oddalone o 0,3″ (pomiary z 2016 r.). Okrążają one parę AB w okresie 1115 lat, w średniej odległości 197 au (od 150 do 244 au). Ostatnie zbliżenie obu par miało miejsce w 1970 roku.

Układ ma także czterech optycznych towarzyszy, których odmienne ruchy własne dowodzą, że nie są powiązane z tą gwiazdą poczwórną. Składnik D jest odległy o 275,6″ od pary ζ Cnc AB i ma obserwowaną wielkość gwiazdową 8,89^m (pomiary z 2012 r.). Składnik E jest oddalony o 562,2″, ma on wielkość 10,08^m. Gwiazda F jest odległa o 638,1″ i ma wielkość 11,21^m. Składnik G jest oddalony o 672,3″ i ma wielkość 10,15^m (pomiary z 2007 r.).

Zobacz też

• lista gwiazd w gwiazdozbiorze Raka

Przypisy

Linki zewnętrzne

• zet01 Cnc A w bazie SIMBAD (ang.)
• zet01 Cnc B w bazie SIMBAD (ang.)
• zet02 Cnc w bazie SIMBAD (ang.)