Zbigniew Szuber

Zbigniew Szuber (ok. 1938)
Data i miejsce urodzenia

19 marca 1918
Krosno

Data i miejsce śmierci

16 lipca 1996
Sanok

Miejsce spoczynku

Cmentarz Centralny w Sanoku

Zawód, zajęcie

pilot, instruktor

Narodowość

polska

Edukacja

Państwowe Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku

Pracodawca

Aeroklub Podkarpacki

Rodzice

Józef, Józefa

Małżeństwo

Ewa z d. Lewicka

Dzieci

Andrzej, Jacek, Janusz

Krewni i powinowaci

Stefan Lewicki (teść)

Odznaczenia

Zbigniew Józef Szuber (ur. 19 marca 1918 w Krośnie, zm. 16 lipca 1996 w Sanoku) – polski pilot i instruktor lotniczy.

Życiorys

Zbigniew Józef Szuber pochodził z rodu wywodzącego się z potomków niemieckich osadników w Haczowie w XV wieku. Urodził się 19 marca 1918 w Krośnie w rodzinie urzędniczej, był synem Józefa (1881–1967, działacz endecji) i Józefy z domu Korab (1889–1974) Szuberów. Miał dwie starsze od siebie siostry, które zostały nauczycielkami: Elżbieta Szuber (1914–2004) i Maria Szuber (1913–2006, guwernantka dzieci hr. Załuskiego w Iwoniczu, działaczka sanockiego oddziału PTTK i przewodniczka turystyczna).

Początkowo mieszkał w rodzinnym Krośnie do 1931, a od lat 1931 do 1935 we Lwowie. Tam w trakcie nauki gimnazjalnej w wieku ok. 15 lat zainteresował się lotnictwem, które pozostało jego pasją i pracą na całe życie. Wówczas przebywał na lotnisku Skniłowie. W 1935 wraz z rodziną przeprowadził się do Sanoka i zamieszkał w domu pod ówczesnym adresem ulicy Elżbiety Granowskiej (obecnie ul. 2 Pułku Strzelców Podhalańskich 2). Podjął wówczas naukę w tamtejszym Państwowym Gimnazjum im. Królowej Zofii, w którym po czterech latach w 1938 ukończył VIII klasę i zdał egzamin dojrzałości (w jego klasie byli m.in. Juliusz Bakoń, Tadeusz Srogi). Podczas pobytu w Sanoku uprawiał aktywnie sport. Odbywał kursy szybowcowe we Lwowie, w Ustianowej oraz na lądowisku w Bezmiechowej, zdobywając medale. 28 sierpnia 1937 w Ustianowej uzyskał kategorię C pilota szybowcowego oraz otrzymał odznakę pilota szybowcowego nr 875 (jego instruktorem był Bronisław Czech). Przed 1939 udzielał się w działającej w podsanockich Olchowcach Szkole Szybowcowej Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (m.in. wspólnie z Adamem Bieniaszem). Po maturze w 1938 został skierowany na szkolenie lotnicze na lotnisku w Masłowie, gdzie po miesiącu szkolenia uzyskał uprawnienia pilota samolotowego. Od września 1938 odbywał zasadniczą służbą wojskową w szeregach 5 pułku Strzelców Podhalańskich w Przemyślu w wymiarze pół roku i kształcił się w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty. Od 1 stycznia 1939 kształcił się w Szkole Podchorążych Rezerwy Lotnictwa w Radomiu-Sadkowie. Tam pełnił służbę jako podchorąży kapral pilot do września 1939.

Po wybuchu II wojny światowej i bombardowaniu bazy w Sadkowie w okresie kampanii wrześniowej ewakuował się na wschód wraz z wychowankami dęblińskiej szkoły 4/5 września 1939. Walczył w Radomiu, w Warszawie, w Lublinie, po czym jako pilot łącznikowy został skierowany do Lwowa. Tuż po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez sowietów w okolicach Buczacza. Następnie z grupą jeńców był kierowany w stronę Husiatyna, po czym pociągiem był transportowany na wschód. Po minięciu Smoleńska wraz z dwoma towarzyszami oddalił się od pociągu, po czym koleją powrócił przez Lwów w rodzinne strony. Ranny dotarł do Sanoka, będącego pod okupacją niemiecką. Według innej wersji, po rozwiązaniu jego jednostki 28 września w Tarnopolu powrócił do Lwowa i przebywał u krewnych do marca 1940, po czym przedostał się do Sanoka i zamieszkał u rodziców. Od 1941 do 1942 pracował fizycznie w kopalnictwie naftowym w Turzym Polu. Od sierpnia 1942 do czerwca 1943 nie pracował i w tym czasie przebywał w Krośnie, Brzozowie, Haczowie. Przez pewien czas ukrywał się z obawy przed aresztowaniem. Przebywał też w Krakowie. Od lipca 1943 pracował jako drogomistrz w zarządzie drogowym w Bukowsku aż do nadejścia frontu wschodniego. Został wcielony do ludowego Wojska Polskiego, w szeregach którego służył od 1 stycznia 1945 do stycznia 1946. Początkowo był przydzielony do jednostki wojskowej w Zamościu. Następnie został skierowany z jednostką bojową w inne miejsca i służył jako pilot bombowca sowieckiego: Warszawa, Gdańsk, Wrocław (walki o miasto), Zgorzelec, Cottbus, Berlin, biorąc udział w operacjach wojennych. Po kapitulacji III Rzeszy wraz z jednostką skierowany został do Poznania i służył tam do 1946.

Po zakończeniu wojny podjął pracę jako kierowca w rodzinnych stronach. Od kwietnia do listopada 1946 był zatrudniony w Zarządzie Drogowym w Lesku. Od 1 kwietnia 1947 pracował w lotnictwie sportowym. Działał w utworzonej w Sanoku Filii Aeroklubu Rzeszowskiego nr 1 (m.in. ponownie z Adamem Bieniaszem). Był organizatorem i pilotem Aeroklubu Rzeszowskiego. Został pierwszym dyrektorem powołanego w marcu 1947 zarządu Ligi Lotniczej w Rzeszowie. Tworzył wówczas struktury Ligi Lotniczej w województwie rzeszowskim, zainicjował zbiórkę pieniężną na śmigłowiec, ufundowany na rzecz powstałego lotniczego pogotowia ratunkowego. Około 1949 odszedł ze stanowiska dyrektora zarządu okręgu Ligi Lotniczej (zastąpiony przez por. Henryka Ungerta) i powrócił do Sanoka]. Pod koniec 1950 został kierownikiem Aeroklubu Podkarpackiego w Krośnie. Po kilku latach i połączeniu Aeroklubu z przeniesionym z Wrocławia Centrum Wyszkolenia Spadochronowego oraz powołaniu nowego kierownika, mjr. Zygmunta Rychtera, w 1952 objął funkcję zastępcy ds. społeczno-wychowawczych, pozostając na tym stanowisku aż do przejścia na emeryturę w 1978 (według innej wersji ostatecznie odszedł na emeryturę w 1984). Był kierownikiem lotniska w Krośnie, instruktorem tamtejszych wychowanków, organizatorem sfery lotniczej. W 1950 pilotując samolot Piper L-4 Cub uległ wypadkowi w Haczowie, w którym śmierć poniósł pasażer będący jego znajomym, a on sam odniósł ciężkie obrażenia, wymagające kilku operacji i długiego leczenia, w tym 1,5-rocznego pobytu w szpitalu. Po rekonwalescencji powrócił do pracy w Krośnie oraz do pilotowania szybowców i samolotów. Licencją pilota posiadał przez 34 lata do 1971. Był członkiem PZPR. Od 1958 należał do ZBoWiD. W 1976 otrzymał zaświadczenie kombatanta. Był członkiem założycielem zorganizowanego 17 listopada 1981 przy Aeroklubie Podkarpackim w Krośnie Klubu Seniorów Lotnictwa imienia generała Ludomiła Rayskiego. Do końca życia był porucznikiem w stanie spoczynku.

Poza lotnictwem był wszechstronny sportowo, uprawiał hokej na lodzie, później był sędzią hokejowym i piłkarskim, skakał ze spadochronem, uprawiał także narciarstwo i pływanie. Prywatnie był myśliwym i wędkarzem.

5 czerwca 1943 ożenił się z Ewą Barbarą Lewicką (1921-1991, córka nauczycieli Stefana Lewickiego – profesora sanockiego gimnazjum – i Marii z domu Drewińskiej, wnuczka dr. Maurycego Drewińskiego). Ich dwaj pierwsi synowie zmarli w dzieciństwie – Andrzej Antoni (zm. 1943 mając trzy tygodnie) i Jacek (ur. 1946, zm. 1947), a trzecim był Janusz Szuber (1947-2020, poeta). Powinowatymi Zbigniewa Szubera byli Stefan Jarosz i Mieczysław Jarosz. W okresie PRL mieszkał w Sanoku przy ul. Sienkiewicza 8.

Zmarł nagle 16 lipca 1996 w Sanoku. Został pochowany w grobowcu rodziny Drewińskich na Cmentarzu Centralnym w Sanoku 18 lipca 1996.

Upamiętnienie

Pamięci Rodziców zadedykował Janusz Szuber swój tomik poezji pt. Biedronka na śniegu, wydany w 1999, w którym odniósł się do swojego ojca w wierszu pt. Osiemnasty lipca. Ponadto poeta zawarł odniesienia do swojego ojca w utworze zatytułowanym Świadectwo języka, wydanym w tomiku poezji pt. Powiedzieć. Cokolwiek z 2011. Postać Zbigniewa Szubera została przedstawiona w powieści Pawła Huelle pt. Mercedes-Benz z 2001. Wiersz poświęcony Zbigniewowi Szuberowi napisał „Senior” związany z Aeroklubem Podkarpackim.

Odznaczenia

Uwagi

  1. ↑ Józef Szuber ur. 5 listopada 1881 w Haczowie, zm. 20 czerwca 1967 w Sanoku. Księga Zmarłych 1959–1975 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 90 (poz. 60).
  2. ↑ Józefa Szuber, ur. 19 grudnia 1889 w Brzozowie jako córka Tomasza Korab i Marii z domu Paczosa, zm. 26 listopada 1974 Księga Zmarłych 1959–1975 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 183 (poz. 103).
  3. ↑ Na świadectwie dojrzałości Zbigniewa Szubera podano, że uczył się od 1934 do 1935 w klasach V, VI, VII i VIII sanockiego gimnazjum.
  4. ↑ Według Jacka Rudego prawdopodobnie służył w 2 Brandenburskiej Dywizji Lotnictwa Szturmowego, biorącej udział w operacji berlińskiej wiosną 1945.

Przypisy

  1. 1 2 Jacek Mączka: Janusz Szuber. culture.pl, 2006. [dostęp 2019-04-21].
  2. 1 2 3 4 Księga wtóropisów aktów małżeńskich za lata 1936-1945. T. „K”. Cz. II. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 555.
  3. 1 2 3 Deklaracje ↓, s. 117.
  4. 1 2 Sulikowski 2010 ↓, s. 289.
  5. 1 2 Deklaracje ↓, s. 117, 120.
  6. ↑ Moi najbliżsi 2003 ↓, s. 73-74.
  7. 1 2 Mojość 2005 ↓, s. 36.
  8. ↑ Wiersz Janusza Szubera pt. Z czasu do bezczasu, zob. Janusz Szuber: Wpis do ksiąg wieczystych. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2009, s. 28. ISBN 978-83-08-04294-6.
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Jacek Rudy: Zbigniew Józef Szuber. lotnisko-krosno.com.pl. [dostęp 2019-04-21].
  10. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Marek Pomykała. Trzydzieści cztery lata blisko nieba. „Tygodnik Sanocki”. Nr 35 (199), s. 4, 1 września 1995.
  11. ↑ Franciszek Oberc. Samorząd miejski Sanoka a wybitni sanoczanie. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”. Nr 11: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1990–2010, s. 548, 2014. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X.
  12. ↑ Krzysztof Prajzner: Od PTT do PTTK – 75 lat oddziału w Sanoku. gosciniec.pttk.pl. [dostęp 2015-12-30].
  13. 1 2 3 4 5 6 Moi najbliżsi 2003 ↓, s. 74.
  14. 1 2 3 4 5 6 7 8 Deklaracje ↓, s. 124.
  15. ↑ Wiersz Janusza Szubera pt. Z czasu do bezczasu. Janusz Szuber: Wpis do ksiąg wieczystych. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2009, s. 28. ISBN 978-83-08-04294-6.
  16. ↑ Wykaz absolwentów, którzy złożyli egz. dojrz. w latach szk. od 1887/88 do 1937/38. W: Sprawozdanie Jubileuszowe z działalności Państwowego Gimnazjum w Sanoku w latach 1888-1938 wydane z okazji Wielkiego Zjazdu wychowawców i wychowanków Zakładu w 50 rocznicę pierwszego egzaminu dojrzałości. Sanok: 1938, s. 58.
  17. 1 2 3 Deklaracje ↓, s. 121.
  18. ↑ Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2019-04-21].
  19. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 6. Oddani skrzydłom. Pilot sportowy. W: Andrzej Olejko, Roman Przepióra: Lotnicze tradycje Bieszczadów. Krosno: Ruthenus, 2011, s. 216-218. ISBN 978-83-7530-141-0.
  20. ↑ 2. Lotnicze epizody z lat II Rzeczypospolitej. Zapomniane szybowisko. W: Andrzej Olejko: Lotnicze tradycje Bieszczadów. Krosno: Ruthenus, 2011, s. 66. ISBN 978-83-7530-141-0.
  21. 1 2 3 4 5 6 Zbigniew Szuber. Nekrolog. „Ziemia Krośnieńska”. Nr 6, s. 29, Wrzesień 1996. ISSN 1426-1111.
  22. 1 2 3 Deklaracje ↓, s. 121, 124.
  23. ↑ 4. na wojennym niebie Europy. Lotnicza wyliczanka. W: Andrzej Olejko: Lotnicze tradycje Bieszczadów. Krosno: Ruthenus, 2011, s. 154. ISBN 978-83-7530-141-0.
  24. ↑ Deklaracje ↓, s. 124-125.
  25. 1 2 3 Deklaracje ↓, s. 125.
  26. ↑ 2. Lotnicze epizody z lat II Rzeczypospolitej. Zapomniane szybowisko. W: Andrzej Olejko: Lotnicze tradycje Bieszczadów. Krosno: Ruthenus, 2011, s. 67. ISBN 978-83-7530-141-0.
  27. ↑ W dniu Lotniczego Święta. „Polskie Niebo-Wiadomości Fabryczne”. Jednodniówka, s. 1, 6 września 1957. WSK Rzeszów.
  28. 1 2 3 4 5 Moi najbliżsi 2003 ↓, s. 75.
  29. 1 2 3 4 5 6 Roman Przepióra. Sylwetki lotników. Zbigniew Szuber. „Nowiny”. Nr 2, s. 10, 3 stycznia 1996.
  30. 1 2 Deklaracje ↓, s. 122.
  31. 1 2 3 4 Sulikowski 2010 ↓, s. 172, 289.
  32. ↑ Deklaracje ↓, s. 120, 125.
  33. ↑ Sulikowski 2010 ↓, s. 289. Tu podano czas wypadku pod koniec lat 50..
  34. 1 2 3 Mojość 2005 ↓, s. 34.
  35. ↑ Komitet Organizacyjny Fundacji Sztandaru. Związek Bojowników o Wolność i Demokrację. Zarząd Koła w Sanoku. 1986, s. 168.
  36. ↑ 70 lat Aeroklubu Podkarpackiego 1945–2015. 100 lat Lotnictwa na Podkarpaciu 1915–2015. Praca zbiorowa pod red. Witolda Ostrowskiego. 2015, s. 601.
  37. ↑ Borys Łapiszczak: Sanok w Królestwie Galicji i Lodomerii na dawnej pocztówce i fotografii. Cz. VIII. Sanok: Poligrafia, 2005, s. 123. ISBN 83-918650-2-9.
  38. ↑ Księga Zmarłych 1975–1995 Sanok. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 156 (poz. 30).
  39. ↑ Sulikowski 2010 ↓, s. 289. Tu podano rok urodzenia 1921..
  40. ↑ Skoczyński 2001 ↓, s. 236.
  41. 1 2 Moi najbliżsi 2003 ↓, s. 71, 74.
  42. ↑ Mojość 2005 ↓, s. 32.
  43. 1 2 Indeks do ksiąg zmarłych od roku 1914. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. S 1943, (Tom K, str. 200, poz. 129).
  44. ↑ Księga Zmarłych 1946–1958 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 272 (poz. 63).
  45. ↑ Wiersz Janusza Szubera pt. 60. Janusz Szuber: Wyżej, niżej, już. Rzeszów: Podkarpacki Instytut Książki i Marketingu, 2010, s. 68. ISBN 978-83-61746-38-6.
  46. ↑ Skoczyński 2001 ↓, s. 234.
  47. ↑ Moi najbliżsi 2003 ↓, s. 71.
  48. ↑ Utwór Janusza Szubera pt. 69/17. Janusz Szuber: Powiedzieć. Cokolwiek. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2011, s. 66-67. ISBN 978-83-08-04582-4.
  49. ↑ Skoczyński 2001 ↓, s. 238.
  50. ↑ Deklaracje ↓, s. 117, 125.
  51. ↑ Odszedł lotnik i wspaniały człowiek. „Tygodnik Sanocki”. Nr 29 (245), s. 1, 19 lipca 1996.
  52. ↑ Indeks do ksiąg zmarłych od roku 1914. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. Rok 1996, poz. 49.
  53. ↑ Wiersz pt. Osiemnasty lipca. Janusz Szuber: Biedronka na śniegu. Kraków: Wydawnictwo a5, 1999, s. 29. ISBN 83-85568-41-7.
  54. ↑ Janusz Szuber: Biedronka na śniegu. Kraków: Wydawnictwo a5, 1999, s. 4, 29. ISBN 83-85568-41-7.
  55. ↑ Sulikowski 2010 ↓, s. 172.
  56. ↑ Janusz Szuber: Powiedzieć. Cokolwiek. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2011, s. 98. ISBN 978-83-08-04582-4.
  57. ↑ Zbigniew Szuber. aeroklub-podkarpacki.pl. [dostęp 2019-04-21].
  58. 1 2 3 4 5 Deklaracje ↓, s. 117, 120, 126.
  59. ↑ Deklaracje ↓, s. 117, 126.
  60. ↑ Deklaracje ↓, s. 120, 126.
  61. ↑ Odznaczenia dla działaczy rzeszowskich aeroklubów. „Nowiny-Stadion”. Nr 20, s. 4, 13 maja 1968.
  62. ↑ W. Sałata. Dziesięciolecie Aeroklubu Podkarpackiego. „Nowiny Rzeszowskie”. Nr 2, s. 4, 3 stycznia 1956.

Bibliografia

  • Związek Bojowników o Wolność i Demokrację. Oddział w Sanoku. Deklaracje i karty ewidencyjne członków zwyczajnych S Szelka-Szyndler 1963-1984, AP Rzeszów – O/Sanok (zespół 659, sygn. 99). s. 1-248.
  • Jan Skoczyński. Choroba i wiersze (szkic do portretu Janusza Szubera). „Rocznik Sanocki”. Tom VIII, s. 233-241, 2001. ISSN 0557-2096. 
  • Anna Strzelecka, Janusz Szuber. Moi najbliżsi – zmyślenie i prawda. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”. Nr 3. Jubileusz Janusza Szubera, s. 70-77, 2003. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  • Janusz Szuber: Mojość. Sanok: Oficyna Wydawnicza Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2005, s. 1-108. ISBN 83-919470-8-4.
  • Andrzej Sulikowski: Epos sanocki Janusza Szubera. Szczecin: Volumina.pl, 2010, s. 1-316. ISBN 978-83-62355-59-4.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.