Paweł Marek Huelle (ur. 10 września 1957 w Gdańsku, zm. 27 listopada 2023 tamże) – polski pisarz; prozaik, poeta i dramaturg.

Życiorys

Ukończył filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim. W trakcie wydarzeń sierpniowych w 1980 był jednym z inicjatorów apelu o powołanie niezależnej organizacji studenckiej. Zaangażowany następnie w działalność związaną z NSZZ „Solidarność”, był m.in. członkiem redakcji „Głosu Wolnego” wydawanego w czasie I Krajowego Zjazdu Delegatów związku. Po wprowadzeniu stanu wojennego współpracował z wydawnictwami podziemnymi.

W latach 1983–1986 uczył języka polskiego w szkołach podstawowych, zawodowych i średnich. Pracował też w spółdzielni Świetlik. Następnie wykładał filozofię na Akademii Medycznej w Gdańsku. W latach 1994–1999 zajmował stanowisko dyrektora TVP3 Gdańsk. W 2010 został wykładowcą na kierunku reżysersko-operatorskim Gdyńskiej Szkoły Filmowej, a w 2011 kierownikiem literackim Teatru Miejskiego w Gdyni.

Swoją twórczość poświęcił w większości Gdańskowi jako rodzinnemu miastu. Popularność przyniosła mu debiutancka powieść Weiser Dawidek (wydana w 1987), zekranizowana przez Wojciecha Marczewskiego w 2000 pod tytułem Weiser. Był członkiem polskiego PEN Clubu, objął funkcję wiceprezesa tej organizacji.

Na podstawie jego twórczości kilkukrotnie opierano spektakle teatralne: w Teatrze Telewizji Stół (2000) i Srebrny deszcz (2000), a także Kąpielisko ostrów (2001) w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie.

Krytykował wypowiedzi księdza Henryka Jankowskiego, które oceniał, podobnie jak gdańska kuria metropolitalna, jako antysemickie. Po stwierdzeniu, że przemawia on jak gauleiter, gensek, a nie jak kapłan, duchowny wytoczył mu proces, który zakończył się korzystnie dla pisarza.

Zasiadał w konwencie Ruchu Stu. W 1998 z listy Unii Wolności bez powodzenia kandydował na radnego Gdańska. W 2010 był członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przedterminowymi wyborami prezydenckimi.

Został uwieczniony jako jeden z apostołów na obrazie Ostatnia wieczerza Macieja Świeszewskiego, który umieszczono w hali przylotów gdańskiego lotniska. Obraz stanowił inspirację dla powieści pisarza pt. Ostatnia Wieczerza z 2007. Od 2019 był członkiem Rady Kultury Gdańskiej.

Został pochowany na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku.

Życie prywatne

Był mężem Anny, z którą miał syna Juliusza. Jego drugą żoną była malarka Ida Łotocka-Huelle.

Odznaczenia, wyróżnienia i upamiętnienie

W 2012 prezydent Bronisław Komorowski odznaczył go Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2014 został odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

W 1988 za publikację Weiser Dawidek został laureatem Nagrody Fundacji im. Kościelskich. W 2008 za powieść Ostatnia Wieczerza był nominowany do Nagrody Literackiej Nike. W 2001 za książkę Mercedes-Benz. Z listów do Hrabala został laureatem Paszportu „Polityki”. W 2007 oraz w 2022 otrzymał Nagrodę Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury. W 2013 został wyróżniony Medalem św. Wojciecha, a w 2015 nagrodą Splendor Gedanensis. W 2021 otrzymał Pomorską Nagrodę Literacką „Wiatr od morza” za całokształt pracy literackiej.

Poeta Janusz Szuber zadedykował Pawłowi Huellemu wiersz Krahla, wydany w tomikach poezji 19 wierszy z 2000 oraz Pianie kogutów z 2008.

W 2024 na jednym z filarów przystanku PKM Gdańsk Niedźwiednik powstał mural upamiętniający pisarza.

Twórczość

Paweł Huelle był autorem następujących książek:

• Weiser Dawidek (1987),
• Opowiadania na czas przeprowadzki (1991),
• Wiersze (1994),
• Pierwsza miłość i inne opowiadania (1996),
• Inne historie (1999),
• Mercedes-Benz. Z listów do Hrabala (2001), tłum. na język litewski (Mercedes-Benz. Iš laiškų Hrabalui, tłum. Vytautas Dekšnys, 2011),
• Byłem samotny i szczęśliwy (2002),
• Castorp (2004),
• Ostatnia Wieczerza (2007),
• Opowieści chłodnego morza (2008),
• Śpiewaj ogrody (2014),
• Ulica świętego Ducha i inne historie (2016),
• Talita (2020).

Paweł Huelle był również współautorem scenariuszy do filmów Wróżby kumaka (2005), NZS. Tak się zaczęło… (2005), O dwóch takich, co nic nie ukradli (1999).

Przypisy