Zatoka Nadziei w oddali argentyńska stacja antarktyczna Base Esperanza, 2015 | |
| Terytorium | |
|---|---|
| Lokalizacja | |
Położenie na mapie Półwyspu Antarktycznego | |
Położenie na mapie Antarktyki | |
| 63°23′S 56°59′W/-63,383333 -56,983333 | |
Zatoka Nadziei (ang. Hope Bay, hiszp. Bahía Hope, Bahía Esperanza) – zatoka na Morzu Weddella wcinająca się w północno-wschodnie wybrzeże Trinity Peninsula na północnym krańcu Półwyspu Antarktycznego.
Nad zatoką znajdują się dwie antarktyczne stacje badawcze: całoroczna stacja argentyńska – Base Esperanza i letnia stacja urugwajska – Ruperto Elichiribehety.
Geografia
Zatoka Nadziei leży na Morzu Weddella i wcina się w północny kraniec Półwyspu Antarktycznego – północno-wschodnie wybrzeże Trinity Peninsula – między Sheppard Point a Stone Point. Ma ok. 5 km długości i 3 km szerokości. Zatoka otwiera się na cieśninę Antarctic Sound.
W regionie Zatoki Nadziei znaleziono wiele skamieniałości roślin kopalnych, m.in. takie taksony jak Pachypteris, Nilssonia, Zamites czy Elatocladus. Liczne skamieniałości roślinne z okresu jury znajdują się na Mount Flora po południowo-wschodniej stronie zatoki; odkrył jej Johan Gunnar Andersson (1874–1960), szwedzki geolog i zastępca kierownika Szwedzkiej Wyprawy Antarktycznej, badający ten region w 1903 roku. Obszar Mount Flora (0,35 km²) ma status szczególnie chronionego obszaru Antarktyki w ramach Układu Antarktycznego (ang. Antarctic Specially Protected Area).
Wschodnie wybrzeże Zatoki Nadziei jest ostoją ptaków IBA z uwagi na obecność licznej kolonii pingwinów cesarskich. W 1985 roku odnotowano tu ok. 123 859 par pingwinów cesarskich. Inne ptaki tu gniazdujące to: pingwiny białobrewe, wydrzyki brunatne, rybitwy antarktyczne, oceanniki żółtopłetwe, mewy południowe i pochwodzioby żółtodziobe.
Historia
Zatoka została odkryta 15 stycznia 1902 roku przez Szwedzką Wyprawę Antarktyczną pod kierownictwem szwedzkiego geologa Otto Nordenskjölda (1869–1928), która w latach 1901–1904 badała Półwysep Antarktyczny.
Rok później trzech uczestników ekspedycji Johan Gunnar Andersson (1874–1960) – zastępca kierownika wyprawy, Samuel A. Duse (1873–1933) – kartograf i marynarz Toralf Grunden zmuszeni byli do przezimowania w zatoce, po tym jak nie udało im się dotrzeć do obozu zimowego na Snow Hill Island. Po zachodniej stronie Hut Cove wznieśli kamienną chatę i przebywali tam od 12 marca do 29 wrześni 1903 roku. Prymitywną chatę zadaszyli saniami i płachtami, wewnątrz rozbili namiot a podłoże wyłożyli skórami pingwinów. Przetrwali zimę w ciężkich warunkach, dzięki mięsu i tłuszczowi z 700 pingwinów. Andersson przeprowadził badania geologiczne i znalazł wiele skamieniałości, w tym 61 gatunków z okresu środkowej Jury. Zatokę nazwali Haabets Vig – Zatoką Nadziei. Pozostałości kamiennej chaty mają status historycznego miejsca w ramach Układu Antarktycznego (ang. Historic Site or Monument).
12 lutego 1945 roku na południe od Seal Point oddano do użytku brytyjską bazę antarktyczną nazywaną „Base D” lub „Hope Bay”. W tym samym roku zatoka została zmapowana. Baza została założona w ramach tajnej brytyjskiej ekspedycji wojskowej na Antarktydę – operacji Tabarin. Wcześniej w ramach tej operacji Brytyjczycy założyli bazy na Deception Island („Base B”) i w zatoce Port Lockroy („Base A”). Celem operacji było umocnienie brytyjskiej obecności w Antarktyce związane z działaniami II wojny światowej, wzmocnienie roszczeń terytorialnych w regionie i zbieranie danych meteorologicznych. 8 listopada 1948 roku główna chata bazy spłonęła w pożarze, w którym zginęło dwoje ludzi. Baza została ewakuowana 4 lutego 1949 roku.
14 lutego 1952 roku, ok. 500 m od bazy brytyjskiej oddano do użytku argentyńską bazę marynarki nazywaną „Destacamento Naval Esperanza” lub „Esperanza”, która formalnie została otwarta 31 marca. W bazie brytyjskiej wzniesiono nową chatę i stacja brytyjska została otwarta ponownie 4 lutego 1952 roku. Z otwarciem związany był incydent – Argentyńczycy, by zapobiec ponownemu otwarciu bazy brytyjskiej poprzez zablokowanie dostawy sprzętu i zapasów, oddali strzały z broni maszynowej nad głowami Brytyjczyków, którzy zmuszeni byli do powrotu na statek. Sprawa została rozwiązana przez porozumienie stron o nieingerowaniu w działalność stacji drugiej strony, a sam incydent został wytłumaczony przekroczeniem instrukcji przez dowódcę bazy argentyńskiej. Incydent w Zatoce Nadziei był jedynym odnotowanym przypadkiem tego typu (ang. shots fired in anger) na terenie Antarktydy.
W 1952 roku Brytyjczycy przeprowadzili badania hydrograficzne zatoki ze statku.
W latach 1953–1954 obok bazy marynarki, Argentyna wybudowała nową bazę wojskową, która została otwarta 4 marca 1954 roku.
W latach 1954–1956 kolejne badania zatoki przeprowadziła Falkland Islands Dependencies Survey.
W grudniu 1956 roku Argentyńczycy wycofali żołnierzy marynarki. W październiku 1958 roku dawne baraki marynarki argentyńskiej strawił pożar. Baza brytyjska została ewakuowana 13 lutego 1964 roku.
8 grudnia 1997 roku stacja brytyjska została przekazana Urugwajowi i przemianowana na Estación científica antártica Ruperto Elichiribehety (ECARE).
Stacje badawcze
W Zatoce Nadziei funkcjonują dwie antarktyczne stacje badawcze:
- Base Esperanza – całoroczna stacja argentyńska, gdzie może przebywać ok. 90 osób
- Ruperto Elichiribehety – letnia stacja urugwajska, gdzie może przebywać 10 osób
- Argentyńska stacja antarktyczna Base Esperanza, 2016
- Urugwajska stacja antarktyczna Ruperto Elichiribehety, 2011
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 KSNG 2006 ↓, s. 22.
- 1 2 3 4 5 6 BirdLife International: Important Bird Areas factsheet: Hope Bay. 2020. [dostęp 2020-08-29]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 SCAR Composite Gazetteer of Antarctica ↓.
- 1 2 3 USGS Geographic Names Information System – Hope Bay
- ↑ Taylor i Taylor 2012 ↓, s. 138.
- 1 2 Secretaría del Tratado Antártico: ASPA 148: Mount Flora, Hope Bay, Antarctic Peninsula. [w:] www.ats.aq [on-line]. [dostęp 2020-08-30]. (ang.).
- ↑ Riffenburgh 2007 ↓, s. 413.
- ↑ Birkenmajer i Ociepa 2008 ↓, s. 9.
- ↑ Svanberg 2014 ↓, s. 691.
- 1 2 3 Mills 2003 ↓, s. 22.
- ↑ Secretaría del Tratado Antártico: List of Historic Sites and Monuments approved by the ATCM (2012). [w:] documents.ats.aq [on-line]. [dostęp 2020-08-29]. (ang.).
- 1 2 3 British Antarctic Survey: Operation Tabarin overview. [w:] www.bas.ac.uk [on-line]. [dostęp 2020-08-29]. (ang.).
- 1 2 3 British Antarctic Survey: History of Hope Bay (Station D). [w:] www.bas.ac.uk [on-line]. [dostęp 2020-08-29]. (ang.).
- 1 2 Beck 2014 ↓, s. 35.
- ↑ Howkins 2017 ↓, s. 3.
Bibliografia
- Peter J. Beck: The International Politics of Antarctica. Routledge Revivals: Routledge, 2014. ISBN 978-1-317-70096-8. [dostęp 2020-08-30]. (ang.).
- Krzysztof Birkenmajer, Anna Maria Ociepa. Plant-bearing Jurassic strata at Hope Bay, Antarctic Peninsula (West Antarctica): geology and fossil-plant description. „Studia Geologica Polonica”. 128, s. 5–96, 2008. (ang.).
- Adrian Howkins: Frozen Empires: An Environmental History of the Antarctic Peninsula. Oxford University Press, 2017. ISBN 978-0-19-024914-4. [dostęp 2020-08-30]. (ang.).
- Antarktyka. „Nazewnictwo geograficzne Świata”. 8, 2006. Główny Urząd Geodezji i Kartografii. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej (KSNG). [dostęp 2020-08-27].
- William James Mills: Exploring Polar Frontiers. ABC-CLIO, 2003. ISBN 978-1-57607-422-0. [dostęp 2020-08-15]. (ang.).
- Beau Riffenburgh: Encyclopedia of the Antarctic. Taylor & Francis, 2007. ISBN 978-0-415-97024-2. [dostęp 2018-07-07]. (ang.).
- SCAR Composite Gazetteer of Antarctica: Hope Bay. [dostęp 2020-08-27]. (ang.).
- Ingvar Svanberg: Swedish Antarctic Expedition. W: Andrew J. Hund: Antarctica and the Arctic Circle: A Geographic Encyclopedia of the Earth's Polar Regions. ABC-CLIO, 2014, s. 690–693. ISBN 978-1-61069-393-6. [dostęp 2020-08-28]. (ang.).
- Thomas N. Taylor, Edith L. Taylor: Antarctic Paleobiology: Its Role in the Reconstruction of Gondwana. Springer Science & Business Media, 2012. ISBN 978-1-4612-3238-4. [dostęp 2020-08-29]. (ang.).