Zasłonak kleisty

Zasłonak kleisty
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	zasłonakowate
Rodzaj	zasłonak
Gatunek	zasłonak kleisty
	Nazwa systematyczna
	Cortinarius mucosus (Bull.) J. Kickx f.; Fl. Crypt. Flandres 1: 191 (1867)

Zasłonak kleisty (Cortinarius mucosus (Bull.) J. Kickx f.) – gatunek grzyba z rodziny zasłonakowatych (Cortinariacae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1792 r. Jean Baptiste Bulliard nadając mu nazwę Agaricus mucosus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1867 r. Jean Kickx, przenosząc go do rodzaju Cortinarius.

Synonimy naukowe:

Agaricus collinitus ß mucosus (Bull.) Fr. (1821)
Agaricus mucosus Bull. 1792
Cortinarius collinitus var. mucosus (Bull.) Fr. 1838
Myxacium mucosum (Bull.) P. Kumm. 1871

Nazwę polską nadał Andrzej Nespiak w 1975 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako flegmiak kleisty.

Morfologia

Kapelusz

Średnica kapelusza od 4 do 12 cm, za młodu jest półkulisty, potem łukowaty, na koniec rozpostarty. Kolor od żółtobrązowego do jasnokasztanowobrązowego. W czasie wilgotnej pogody lepki, śluzowaty i kleisty, w czasie suchej błyszczący.

Blaszki

Od białawych po gliniastobrązowawe zwykle wąskie i zbiegające do trzonu, lub do niego przyrośnięte.

Trzon

Wysokość 5–10 cm, grubość 8–18 mm, walcowaty, pełny, czasami tylko zgrubiały u nasady. Przeważnie do 2/3 wysokości pokryty jest białą i śliską zasnówką, powyżej której jest brązowiejący.

Miąższ

Białawy do kremowego, bez smaku i zapachu.

Wysyp zarodników

Rdzawobrunatny. Zarodniki elipsoidalne lub migdałkowate, gładkie, o rozmiarach 12–15 × 6–7 μm.

Występowanie i siedlisko

Jest szeroko rozprzestrzeniony w północnej części Ameryki Północnej i Europie. W Europie jego północna granica zasięgu sięga aż po archipelag Svalbard w Arktyce. W Polsce jest pospolity.

Rośnie głównie w lasach sosnowych na glebach piaszczystych. Miejscami występuje pospolicie. Owocniki wytwarza od sierpnia do listopada.

Znaczenie

Grzyb jadalny, ale istnieje możliwość pomyłki – podobny jest do innych zasłonaków, dlatego nie zaleca się jego spożywania. Wykazano, że zasłonaki kleiste zebrane w północnej Polsce zawierały wyższe stężenia rtęci niż gleba na której rosły – ze względu na bioakumulację.

Gatunki podobne

zasłonak śluzowaty (Cortinarius collinitus). Wyglądem różni się niewiele: ma tylko nieco inny kolor kapelusza (od żółtopomarańczowego do brązowopomarańczowego) i trzon fioletowo-brązowy, często zwężony dołem. Rośnie tylko pod świerkami,
zasłonak pospolity (Cortinarius trivialis). Ma ochrowożółtobrązowy kapelusz i wałeczki śluzu na trzonie.

Przypisy

1 2 3 Index Fungorum. [dostęp 2013-10-20]. (ang.).
↑ Species Fungorum. [dostęp 2013-10-20]. (ang.).
↑ Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
1 2 3 4 5 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
↑ Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 276. ISBN 83-7404-513-2.
1 2 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
↑ Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].
↑ Marek Snowarski: Grzyby. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-776-4.
↑ Roger's Mushrooms – Cortinarius mucosus. [dostęp 2009-01-19].
↑ David Arora: Mushrooms demystified: a comprehensive guide to the fleshy fungi. Berkeley: Ten Speed Press, 1986, s. 429–430. ISBN 0-89815-169-4.
↑ Michael Jordan: The encyclopedia of fungi of Britain and Europe. London: David & Charles, 1995, s. 321. ISBN 0-7153-0129-2.
↑ Falandysz J, Kawano M, Swieczkowski A, Brzostowski A, Dadej M. (2003). Total mercury in wild-grown higher mushrooms and underlying soil from Wdzydze Landscape Park, Northern Poland. Food Chemistry 81(1): 21-26.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[if-1] 1 2 3 Index Fungorum. [dostęp 2013-10-20]. (ang.).

[2] Species Fungorum. [dostęp 2013-10-20]. (ang.).

[checklist-3] Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.

[wag-4] 1 2 3 4 5 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.

[Gerhardt-5] Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 276. ISBN 83-7404-513-2.

[Wojewoda-6] 1 2 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.

[7] Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].

[snowarski-8] Marek Snowarski: Grzyby. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-776-4.

[Roger-9] Roger's Mushrooms – Cortinarius mucosus. [dostęp 2009-01-19].

[Mushrooms_demystified-10] David Arora: Mushrooms demystified: a comprehensive guide to the fleshy fungi. Berkeley: Ten Speed Press, 1986, s. 429–430. ISBN 0-89815-169-4.

[The_encyclopedia_of_fungi_of_Britain_and_Europe-11] Michael Jordan: The encyclopedia of fungi of Britain and Europe. London: David & Charles, 1995, s. 321. ISBN 0-7153-0129-2.

[12] Falandysz J, Kawano M, Swieczkowski A, Brzostowski A, Dadej M. (2003). Total mercury in wild-grown higher mushrooms and underlying soil from Wdzydze Landscape Park, Northern Poland. Food Chemistry 81(1): 21-26.