Wolframian sodu

Wolframian sodu
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
addyt.	tetraoksydowolframian(2−) sodu
	Inne nazwy i oznaczenia
półsyst.	wolframian sodu
Stocka	wolframian(VI) sodu
	Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	Na; 2WO; 4
Masa molowa	293,82 g/mol
Wygląd	białe, bezwonne kryształy
	Identyfikacja
Numer CAS	13472-45-2; 10213-10-2 (dihydrat)
PubChem	26052
SMILES
	[O-][W](=O)(=O)[O-].[Na+].[Na+]
InChI
	InChI=1S/2Na.4O.W/q2+1;;;2-1;
	InChIKey
	XMVONEAAOPAGAO-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Gęstość
	4,18 g/cm³ (22 °C); ciało stałe
	Rozpuszczalność w wodzie
	730 g/l (20 °C)
Temperatura topnienia	695 °C
Temperatura rozkładu	100 °C (dihydrat)
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Na podstawie podanego źródła
Uwaga
Zwroty H	H302
Zwroty P	P264, P270, P301+P312, P330, P501
Dawka śmiertelna	LD50 1190 mg/kg (szczur, drogą pokarmową)
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Wolframian sodu – nieorganiczny związek chemiczny z grupy wolframianów, sól sodowa kwasu wolframowego. Jest białym ciałem stałym, dobrze rozpuszczalnym w wodzie. Wolframian sodu jest szeroko wykorzystywany jako źródło wolframu w syntezie chemicznej. Jest głównym półproduktem przetwórstwa rud wolframu (wolframitu, szelitu).

Otrzymywanie

Wolframian sodu jest otrzymywany przez roztwarzanie w zasadzie sodowej rud wolframu, w których najczęstszymi związkami chemicznymi przedstawicielami są wolframiany żelaza, manganu i wapnia. Poniższe równanie reakcji przedstawia wytwarzanie wolframianu sodu z wolframitu:

Fe/MnWO
4 + 2NaOH + 2H
2O → Na
2WO
4·2H
2O + Fe/Mn(OH)
2

Szelit jest przetwarzany podobnie, ale z użyciem węglanu sodu.

Wolframian sodu może być produkowany także poprzez traktowanie węglika wolframu mieszaniną azotanu sodu i wodorotlenku sodu. Proces ten jest istotny dla recyklingu węglików, szeroko stosowanych jako materiały skrawające i ścierne.

Budowa i właściwości

Znane są różne formy polimorficzne wolframianu sodu. Wszystkie zawierają tetraedryczne aniony wolframianowe WO2−
4, jednak różnią się między sobą sposobem ich ułożenia. Anion WO2−
4 ma strukturę analogiczną do siarczanowego SO2−
4.

W reakcji wolframianu sodu z kwasami powstaje kwas wolframowy (uwodnione formy tlenku wolframu(VI)):

Na
2WO
4 + 2HCl → WO
3 + 2NaCl + H
2O

Na
2WO
4 + 2HCl → WO
3·H
2O + 2 NaCl

Reakcję tę można odwrócić przy użyciu wodorotlenku sodu.

Zastosowanie

Wolframian sodu jest głównym półproduktem przetwarzania rud wolframu, z których niemal wszystkie są wolframianami różnych metali. Pozostałe zastosowania wolframianu sodu są niszowe.

Wolframian sodu wykorzystywany jest jako składnik kąpieli galwanicznych używanych do elektroosadzania stopów wolframu.

W chemii organicznej wolframian sodu używany jest jako katalizator syntezy epitlenków alkenów oraz utleniania alkoholi do aldehydów lub ketonów.

Według niektórych doniesień wykazuje działanie antydiabetyczne.

Wolframian sodu jest inhibitorem kompetycyjnym enzymów zawierających molibden. Łatwość podstawienia wolframu za molibden w metaloproteinach wynika ze znacznego podobieństwa chemicznego tych pierwiastków, należących do 6. grupy układu okresowego. Obecność wolframianów w diecie zmniejsza stężenie związków molibdenu w tkankach. Niektóre bakterie wykorzystują kofaktor molibdenowy w łańcuchu oddechowym. W tych drobnoustrojach wolfram może podstawiać zawarty w białkach molibden i inhibitować oddychanie tlenowe. Stąd, jednym z niszowych zastosowań wolframianu sodu może być działanie bakteriostatyczne. Stwierdzono, że dodatek wolframianu sodu do wody pitnej hamuje namnażanie enterobakterii w jelitach myszy.

Przypisy

1 2 3 4 5 Disodium tungstate, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank, Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 126583 [dostęp 2022-06-21] (niem. • ang.).
1 2 CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-87, ISBN 978-1-4987-5429-3 (ang.).
1 2 ErikE. Lassner ErikE. i inni, Tungsten, Tungsten Alloys, and Tungsten Compounds, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, DOI: 10.1002/14356007.a27_229 (ang.).
↑ TadeuszT. Piecuch TadeuszT., Odzysk materiałów ściernych wolframu i stali wolframowej ze szlamów poprodukcyjnych, Koszalin: Politechnika Koszalińska, 1990 .
↑ Carl W.F.T.C.W.F.T. Pistorius Carl W.F.T.C.W.F.T., Phase Diagrams of Sodium Tungstate and Sodium Molybdate to 45 kbar, „Journal of Chemical Physics”, 44, 1966, s. 4532, DOI: 10.1063/1.1726669 (ang.).
↑ N.N. Tsyntsaru N.N. i inni, Modern Trends in Tungsten Alloys Electrodeposition with Iron Group Metals, „Surface Engineering and Applied Electrochemistry”, 48 (6), 2012, s. 491–520, DOI: 10.3103/S1068375512060038 (ang.).
↑ Jorge E.J.E. Domínguez Jorge E.J.E. i inni, The Antidiabetic Agent Sodium Tungstate Activates Glycogen Synthesis through an Insulin Receptor-independent Pathway, „Journal of Biological Chemistry”, 278 (44), 2003, s. 42785–42794, DOI: 10.1074/jbc.M308334200 (ang.).
↑ Molybdenum, [w:] Van Nostrand’s Encyclopedia of Chemistry, Glenn D.G.D. Considine (red.), New York: Wiley–Interscience, 2005, s. 1038–1040 (ang.).
↑ WenhanW. Zhu WenhanW. i inni, Precision editing of the gut microbiota ameliorates colitis, „Nature”, 533 (7687), 2018, s. 208–211, DOI: 10.1038/nature25172, PMID: 29323293, PMCID: PMC5804340 (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[GESTIS-1] 1 2 3 4 5 Disodium tungstate, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank, Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 126583 [dostęp 2022-06-21] (niem. • ang.).

[CRC-2] 1 2 CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-87, ISBN 978-1-4987-5429-3 (ang.).

[Ullmann-3] 1 2 ErikE. Lassner ErikE. i inni, Tungsten, Tungsten Alloys, and Tungsten Compounds, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, DOI: 10.1002/14356007.a27_229 (ang.).

[4] TadeuszT. Piecuch TadeuszT., Odzysk materiałów ściernych wolframu i stali wolframowej ze szlamów poprodukcyjnych, Koszalin: Politechnika Koszalińska, 1990 .

[5] Carl W.F.T.C.W.F.T. Pistorius Carl W.F.T.C.W.F.T., Phase Diagrams of Sodium Tungstate and Sodium Molybdate to 45 kbar, „Journal of Chemical Physics”, 44, 1966, s. 4532, DOI: 10.1063/1.1726669 (ang.).

[:3-6] N.N. Tsyntsaru N.N. i inni, Modern Trends in Tungsten Alloys Electrodeposition with Iron Group Metals, „Surface Engineering and Applied Electrochemistry”, 48 (6), 2012, s. 491–520, DOI: 10.3103/S1068375512060038 (ang.).

[7] Jorge E.J.E. Domínguez Jorge E.J.E. i inni, The Antidiabetic Agent Sodium Tungstate Activates Glycogen Synthesis through an Insulin Receptor-independent Pathway, „Journal of Biological Chemistry”, 278 (44), 2003, s. 42785–42794, DOI: 10.1074/jbc.M308334200 (ang.).

[8] Molybdenum, [w:] Van Nostrand’s Encyclopedia of Chemistry, Glenn D.G.D. Considine (red.), New York: Wiley–Interscience, 2005, s. 1038–1040 (ang.).

[9] WenhanW. Zhu WenhanW. i inni, Precision editing of the gut microbiota ameliorates colitis, „Nature”, 533 (7687), 2018, s. 208–211, DOI: 10.1038/nature25172, PMID: 29323293, PMCID: PMC5804340 (ang.).