Wojny-Pogorzel
wieś

Granica miejscowości
Państwo

 Polska

Województwo

 podlaskie

Powiat

wysokomazowiecki

Gmina

Szepietowo

Liczba ludności (2011)

188

Strefa numeracyjna

86

Kod pocztowy

18-210

Tablice rejestracyjne

BWM

SIMC

0407552

Położenie na mapie gminy Szepietowo
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Położenie na mapie powiatu wysokomazowieckiego
52°49′32″N 22°35′53″E/52,825556 22,598056

Wojny-Pogorzel – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Szepietowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Anny w Dąbrówce Kościelnej.

Historia

W roku 1203 wzmiankowane Wojnowo cum villis attinentiis jako osada należąca do kościoła w Zuzeli. Wsie pierwotnie zamieszkane przez Wojnów herbu Ślepowron obejmowały ziemię między Ciechanowcem a Wysokiem Mazowieckiem. Na wymienionym terenie powstały trzy parafie: Kuczyn – 1419, Wyszonki – 1464 i Dąbrówka – początek XVI w..

Książę mazowiecki Bolesław w roku 1435 nadaje Adamowi de Wojny 10 łanów chełmińskich nad Brokiem Małym, przy granicy Przeździeckiego.

W roku 1455 w aktach sądowych ziemi bielskiej wymienione są:

  • Wojny-Króle
  • Wojny-Bakałarze
  • Wojny-Krupy
  • Wojny-Piotrowce
  • Wojny-Izdebnik
  • Wojny-Dąbrówka, współcześnie Dąbrówka Kościelna
  • Wojny-Piecki
  • Wojny-Pogorzel
  • Wojny-Wawrzyńce.

Paweł, książę holszański, biskup łucki zatwierdził w roku 1519 przynależność wsi do parafii Kuczyn. Pleban kuczyński otrzymywał dziesięcinę od Wawrzyńca Woyno i jego synów: Jakuba, Piotra, Stanisława i Jerzego. W 1577 r. podatek płacili: Piotr niegdy Grzegorz i Jan, komornik ziemski z włók osiadłych 2 1/2 i od 10 ogrodników. Od 1/2 włóki osiadłej pobór płacił szlachetny Jakub Falkowski.

W 1717 r. wieś znajdowała się w parafii Dąbrówka, liczyła 16 włók, z których pleban otrzymywał 32 kopy dziesięciny.

Niektórzy, wymienieni w źródłach siedemnastowiecznych mieszkańcy wsi:

  • Bartłomiej Woyno z przydomkiem Zagroba
  • 24 IX 1739 r. odbył się chrzest dziecka urodzonego z Bartłomieja i Konstancji Woynów, imieniem Nikodem.
  • Marcjan Woyno i jego żona Teresa z Dąbrowskich
  • 7 XI 1774 r. odbył się ślub Marcjanny Woyno z Walentym Woyno
  • 1780-1781: Zagroba, Okulus, Zygmuncik, Głąb
  • Walenty Woyno zwany Zygmuncik, wziął ślub z Domicellą, panną, córką niegdy Marcina Woyny ze wsi Pułazie
  • 16 II 1789 r. Jakub Woyno zwany Zagroba ze wsi Pogorzel, syn niegdy Macieja Woyny, zawarł związek małżeński z Teresą Kostrówną, córką urodzonego Pawła Kostro ze wsi Kostry-Litwa

W 1790 r. w Wojnach-Pogorzeli było 16 działów drobnoszlacheckich. Każdy właściciel posiadał po l. dymie. Jedynie Jakub Woyno miał dymów 12.

W roku 1827 miejscowość liczyła 29 domów i 183 mieszkańców.

W latach 1832-1836 w aktach parafii w Dąbrówce występował Józef Apoznański, radca wojewódzki, dziedzic wsi Wojny-Pogorzel, wójt gminy Wojny-Szuby. Był kapitanem Pułku 5 Piechoty Liniowej Wojsk Polskich.

W latach 1856-1867 notowany był podział wsi na trzy części: Zygmuncikowska, Okulusowska, Bosakowska. Rok 1867: 15 osad, użytki rolne o powierzchni 50 morgów. Folwark Pogorzel – 196 morgów. Pod koniec wieku XIX wieś drobnoszlachecka w powiecie mazowieckim, gmina Szepietowo, parafia Dąbrówka Kościelna.

W roku 1865 majątek Pogorzel, liczący ok. 110 ha własnością Jakuba Dąbrowskiego. W 1915 zabudowania majątku spłonęły. Andrzej Dąbrowski był właścicielem do około 1921 r.

W 1921 wyszczególniono:

  • wieś Wojny-Pogorzel. Było tu 30 budynków z przeznaczeniem mieszkalnym i 2 inne zamieszkałe oraz 200 mieszkańców (100 mężczyzn i 100 kobiet). Narodowość polską podało 190 osób, a 10 białoruską
  • folwark Wojny-Pogorzel, gdzie naliczono 3 budynki z przeznaczeniem mieszkalnym oraz 61 mieszkańców (24 mężczyzn i 37 kobiet). Wszyscy podali narodowość polską.

W 1944 r. były tu 2 większe gospodarstwa:

  • Pogorzel A, majątek liczący około 120 ha, należący do Stanisława Dąbrowskiego, a po jego śmierci w więzieniu białostockim, do wdowy Stanisławy i córki Jadwigi
  • Pogorzel B, majątek około 60-hektarowy należący do Władysława Dąbrowskiego i żony Stanisławy, zesłanych przez sowietów do Kazachstanu. W roku 1944 Pogorzel B nie została objęta reformą rolną.

Po wojnie w dawnych budynkach dworskich Stanisława Dąbrowskiego mieścił się Powiatowy Dom Dziecka. Jego kierowniczką była Zofia Lipska.

Współcześnie

Wieś typowo rolnicza. Produkcja roślinna podporządkowana hodowli krów i produkcji mleka.

W pobliżu wsi przebiega droga krajowa nr 66.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Wieś Wojny-Pogorzel w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2021-02-05], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1474 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 149687
  6. ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  7. ↑ Opis parafii na stronie diecezji
  8. 1 2 3 Wojny 1(1) okolica szlach., [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 758.
  9. ↑ Wojny, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 695.
  10. 1 2 3 4 J. Maroszek, Dzieje obszaru Gminy Szepietowo w XV-XX w., Szepietowo 2006, str.: 126-128.
  11. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie pierwszego powszechnego spisu ludności z dnia 30 września 1921 r., Województwo białostockie, Powiat Wysokie Mazowieckie, Gmina Szepietowo.
  12. ↑ Kurier Poranny z 20 lutego 2010 r. Zofia Lipska po wojnie szefowała domowi dziecka. Mówiliśmy na nią Mameczka.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.