Wodnik andyjski
Rallus semiplumbeus
P. L. Sclater, 1856
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

żurawiowe

Rodzina

chruściele

Podrodzina

wodniki

Rodzaj

Rallus

Gatunek

wodnik andyjski

Podgatunki
  • R. s. semiplumbeus P. L. Sclater, 1856
  • R. s. peruvianus Taczanowski, 1886
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg występowania

Wodnik andyjski (Rallus semiplumbeus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny chruścieli (Rallidae). Wyróżniono dwa podgatunki, z których jeden występuje endemicznie w Kolumbii i jest narażony na wyginięcie, a drugi – z Peru – wymarł.

Podgatunki

Wyróżniono dwa podgatunki R. semiplumbeus:

  • wodnik kolumbijski (R. s. semiplumbeus) P. L. Sclater, 1856 – wschodnia Kolumbia
  • wodnik peruwiański (R. s. peruvianus) Taczanowski, 1886 – Peru; uznany za wymarły

Morfologia

Opis dotyczy podgatunku nominatywnego – wodnika kolumbijskiego. Długość ciała wynosi około 21,6 cm, w tym dzioba 4,3 cm i ogona 4,5 cm. Skrzydło mierzy około 11,1 cm. Wierzch głowy czarny. Boki głowy, broda, gardło i pierś szaroniebieskie. Wierzch ciała pokrywają rudobrązowe pióra z czarnym pasem biegnącym przez ich środek. Dziób czerwony, na końcu i wzdłuż górnej krawędzi czarny. Pokrywy podogonowe w czarno-białe pasy. Nogi i stopy czerwone.

Występowanie

Całkowity zasięg występowania wodnika kolumbijskiego (EOO – Extent of Occurrence) szacowany jest na 11 200 km², jednak ze względu na plamowe występowanie, obszar rzeczywiście zajmowany przez gatunek jest znacznie mniejszy – około 730 km². Podgatunek znany jedynie z kilku niezbyt od siebie odległych siedlisk w Kolumbii, w okolicach Bogoty. Spotykany jest na podmokłych obszarach trawiastych (sawanna i paramo) na wysokości 2500–4000 m n.p.m. (sporadycznie niżej – do 2100 m n.p.m.).

Wodnika peruwiańskiego opisano na podstawie jednego okazu (1886), nigdy więcej go nie widziano i został uznany za wymarły. Występował w Peru (dokładna lokalizacja nieznana).

Ekologia

Głos stanowi wysokie i ostre piiip. Zaniepokojony odzywa się krótkim brzęczeniem. Okres lęgowy ma miejsce prawdopodobnie od lipca do września. Gniazda znajdywano w kępach sitowia i pałki. Pożywienie stanowią wodne bezkręgowce, robaki, mięczaki, martwe ryby, kijanki oraz materia roślinna.

Status zagrożenia

Przez IUCN wodnik kolumbijski od 2021 roku klasyfikowany jest jako narażony na wyginięcie (VU – Vulnerable); wcześniej uznawano go za gatunek zagrożony (EN, Endangered). Całkowita populacja w 2016 roku szacowana była na około 3700 dorosłych osobników, zaś jej trend jest spadkowy z powodu utraty i degradacji siedlisk. Zagrożeniem dla gatunku są m.in. zanieczyszczenia (zarówno pochodzenia antropogenicznego jak i muł) mokradeł przez niego zasiedlanych. Wodnik kolumbijski występuje w dwóch parkach narodowych, Są to Park Narodowy Chingaza i Park Narodowy Sumapaz. Prócz tego spotykany na pięciu innych obszarach sklasyfikowanych jako Important Bird Area.

Przypisy

  1. ↑ Rallus semiplumbeus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ Rallus semiplumbeus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  3. 1 2 Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Rallidae Rafinesque, 1815 - chruściele - Rails and coots (wersja: 2021-11-03). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-11-29].
  4. 1 2 Taylor, B. & Sharpe, C.J.: Bogota Rail (Rallus semiplumbeus). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-10)].
  5. ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Flufftails, finfoots, rails, trumpeters, cranes, limpkin. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-03-27]. (ang.).
  6. ↑ Slaty-Breasted Rail. W: Philip Lutley Sclater: Exotic ornithology : containing figures and descriptions of new or rare species of American birds. 1867, s. 165.
  7. 1 2 3 4 5 Species factsheet: Rallus semiplumbeus. BirdLife International, 2022. [dostęp 2022-01-09]. (ang.).
  8. ↑ Species factsheet: Rallus semiplumbeus. BirdLife International, 2016. [dostęp 2016-09-11]. (ang.).
  9. ↑ Steven L. Hilty & Bill Brown: A Guide to the Birds of Colombia. Princeton University Press, 1986, s. 139. ISBN 978-0-691-08372-8.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.