Sitowie

Morfologia (sitowie leśne)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

wiechlinowce

Rodzina

ciborowate

Rodzaj

sitowie

Nazwa systematyczna
Scirpus L.
Sp. Pl. 47. 1753
Typ nomenklatoryczny

Scirpus sylvaticus L.

Sitowie (Scirpus L.) – rodzaj roślin z rodziny ciborowatych (turzycowatych). W dawnych ujęciach systematycznych zaliczano tu ok. 250 gatunków, ale współcześnie rodzaj obejmuje do 50 gatunków. Rośliny te występują głównie w strefie umiarkowanej półkuli północnej – w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w Ameryce Północnej, gdzie występuje 18 gatunków, 12 gatunków rośnie w Chinach. W Polsce dwa gatunki rosną jako rodzime – sitowie leśne S. sylvaticus i sitowie korzenioczepne S. radicans, jeden gatunek jako introdukowany i zadomowiony, choć na pojedynczych stanowiskach – sitowie amerykańskie S. georgianus.

Znaczenie użytkowe rodzaju jest ograniczone. Uprawiany bywa Scirpus atrovirens zawierający alkaloidy, także sitowie leśne S. sylvaticus sadzone jest na brzegach oczek wodnych.

Naukowa nazwa rodzajowa utworzona została z łacińskiej nazwy oczeretu jeziornego, który w klasycznym, szerokim ujęciu rodzaju był tu zaliczany przez Karola Linneusza. W nazewnictwie potocznym nazwa sitowie często oznacza różne gatunki roślin ziemno-wodnych i higrofitów o rurkowatych pędach: sity, oczerety, ponikło, kłoć lub, w jeszcze szerszym znaczeniu, wszelkie trawopodobne rośliny szuwarowe.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z plemienia Scirpeae z podrodziny Cyperoideae z rodziny ciborowatych Cyperaceae. Z dawniej szerokiego ujęcia rodzaju wyodrębniono liczne rodzaje, w tym klasyfikowane do odrębnych plemion w obrębie rodziny. W pierwszych dekadach XXI wieku opisano w randze odrębnych, choć blisko spokrewnionych z sitowiem i zaliczanych do tego samego plemienia rodzajów występujących na półkuli południowej (Amphiscirpus, Phylloscirpus, Rhodoscirpus, Zameioscirpus).

Wykaz gatunków
  • Scirpus ancistrochaetus Schuyler
  • Scirpus angustisquamis Beetle
  • Scirpus atrocinctus Fernald
  • Scirpus atrovirens Willd.
  • Scirpus × celakovskyanus Holub
  • Scirpus chunianus Tang & F.T.Wang
  • Scirpus colchicus Kimer.
  • Scirpus congdonii Britton
  • Scirpus cyperinus (L.) Kunth
  • Scirpus dialgamensis Majeed Kak & Javeid
  • Scirpus dichromenoides C.B.Clarke
  • Scirpus diffusus Schuyler
  • Scirpus divaricatus Elliott
  • Scirpus expansus Fernald
  • Scirpus flaccidifolius (Fernald) Schuyler
  • Scirpus fragrans Ruiz & Pav.
  • Scirpus fuirenoides Maxim.
  • Scirpus georgianus R.M.Harper – sitowie amerykańskie
  • Scirpus hainanensis S.M.Huang
  • Scirpus hattorianus Makino
  • Scirpus huae T.Koyama
  • Scirpus karuisawensis Makino
  • Scirpus kimsonensis N.K.Khoi
  • Scirpus kunkelii Barros
  • Scirpus lineatus Michx.
  • Scirpus longii Fernald
  • Scirpus lushanensis Ohwi
  • Scirpus maximowiczii C.B.Clarke
  • Scirpus melanocaulos Phil.
  • Scirpus microcarpus J.Presl & C.Presl
  • Scirpus mitsukurianus Makino
  • Scirpus molinianus Beetle
  • Scirpus orientalis Ohwi
  • Scirpus pallidus (Britton) Fernald
  • Scirpus × peckii Britton
  • Scirpus pedicellatus Fernald
  • Scirpus pendulus Muhl.
  • Scirpus petelotii Gross
  • Scirpus polyphyllus Vahl
  • Scirpus polystachyus F.Muell.
  • Scirpus radicans Schkuhr – sitowie korzenioczepne
  • Scirpus reichei Boeckeler
  • Scirpus rosthornii Diels
  • Scirpus spegazzinianus Barros
  • Scirpus sylvaticus L. – sitowie leśne
  • Scirpus ternatanus Reinw. ex Miq.
  • Scirpus trachycaulos Phil.
  • Scirpus wichurae Boeckeler

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-11-17] (ang.).
  3. ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-05].
  4. 1 2 3 Scirpus Tourn. ex L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-01-29].
  5. 1 2 Alan T. Whittemore & Alfred E. Schuyler, Scirpus L., [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2023-01-29].
  6. ↑ Song-Yun Liang & Gordon C. Tucker, Scirpus Linnaeus, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2023-01-29].
  7. ↑ Zbigniew Mirek i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 162-163, ISBN 978-83-62975-45-7.
  8. ↑ David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 838, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
  9. 1 2 Hubert Zientek, Rośliny w oczkach wodnych, Medical Tribune Warsaw, s. 140, 158, ISBN 978-83-60135-40-2.
  10. ↑ Genus Scirpus L., [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [online], USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System [dostęp 2023-01-29].
  11. ↑ Étienne Léveillé-Bourret i inni, Rhodoscirpus (Cyperaceae: Scirpeae), a new South American sedge genus supported by molecular, morphological, anatomical and embryological data, „Taxon”, 64 (5), 2015, s. 931-944 [dostęp 2023-01-29].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.