WISE 1049-5319 sfotografowany przez WISE 7 stycznia 2010 (żółty dysk w centrum zdjęcia) | |||||
| Dane obserwacyjne (J2000) | |||||
| Gwiazdozbiór | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Rektascensja |
10h 49m 15,57s | ||||
| Deklinacja |
-53° 19′ 06″ | ||||
| Odległość | |||||
| Wielkość obserwowana (pasmo J) |
10,733 ± 0,026m | ||||
| Ruch własny (RA) |
-2759 ± 6 mas/rok | ||||
| Ruch własny (DEC) |
354 ± 6 mas/rok | ||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||
| Rodzaj gwiazdy |
układ podwójny brązowych karłów | ||||
| Typ widmowy |
A: L7,5 | ||||
| Charakterystyka orbitalna | |||||
| Okres orbitalny |
~25 lat | ||||
| Alternatywne oznaczenia | |||||
| |||||
WISE 1049-5319 (Luhman 16) – układ podwójny złożony z dwóch brązowych karłów położony w gwiazdozbiorze Żagla i oddalony o około 6,5 lat świetlnych od Ziemi. Jest to po alfa Centauri i Gwieździe Barnarda, trzeci pod względem odległości od Układu Słonecznego i najbliższy układ gwiezdny odkryty od 1916, kiedy została odkryta Gwiazda Barnarda.
Nazwa
Akronim „WISE” pochodzi od nazwy programu Wide-field Infrared Survey Explorer, w ramach którego układ został odkryty. Liczby po akronimie oznaczają współrzędne astronomiczne określające, gdzie znajdują się te ciała niebieskie. Układ określany jest nieformalnie jako Luhman 16 lub Luhman 16AB, co podkreśla, że jest to układ podwójny.
Odkrycie
Odkrywcą układu jest Kevin Luhman z Pennsylvania State University. Luhman zwrócił uwagę na duży ruch własny obiektu, co zasugerowało, że znajduje się blisko Układu Słonecznego, co z kolei potwierdził pomiar paralaksy. Dodatkowe obserwacje wykonane z Obserwatorium Gemini pozwoliły rozpoznać, że WISE 1049-5319 jest obiektem podwójnym. Luhman odkrył także, że obiekt był już sfotografowany wcześniej przez inne teleskopy. Najwcześniejsze znane zdjęcia układu pochodzą z 1978.
Charakterystyka systemu
Na system składają się dwa brązowe karły oddalone od siebie o około trzy jednostki astronomiczne. Większy z karłów, składnik A, należy do typu widmowego L, a mniejszy, składnik B, należy do typu T. Okres orbitalny karłów wynosi około 25 lat, dzieli je 3,12 ± 0,25 au. Układ ma paralaksę 0,495″ ± 0,005″, co odpowiada odległości (2,020 ± 0,019) parseka.
Wstępne obserwacje systemu wskazywały na występowanie małych zaburzeń ruchu brązowych karłów, które sugerowały obecność trzeciego ciała w układzie – przypuszczalnie planety. Jednak późniejsze, bardziej precyzyjne obserwacje w dłuższym okresie wykluczyły jego obecność.
Atmosfera
Układ był obserwowany za pomocą Very Large Telescope należącego do ESO. Pozwoliło to powiązać zauważone uprzednio zmiany jasności składnika B z rozkładem jaśniejszych i ciemniejszych miejsc na jego obserwowanej powierzchni, ukazywanych w miarę obrotu karła wokół własnej osi. W efekcie uzyskana została pierwsza „mapa pogody” dla brązowego karła.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 H.J.M. Boffin, D. Pourbaix, K. Mužić, V.D. Ivanov i inni. Possible astrometric discovery of a substellar companion to the closest binary brown dwarf system WISE J104915.57–531906.1. „Astronomy & Astrophysics”. 561 (L4), 2013-12-11. DOI: 10.1051/0004-6361/201322975. arXiv:1312.1303.
- 1 2 3 WISE 1049-5319 w bazie SIMBAD (ang.)
- 1 2 Adam J. Burgasser, Scott S. Sheppard, Kevin L. Luhman. Resolved Near-Infrared Spectroscopy of WISE J104915.57-531906.1AB: A Flux-Reversal Binary at the L dwarf/T dwarf Transition. „The Astrophysical Journal”. 772 (2). DOI: 10.1088/0004-637X/772/2/129. arXiv:1303.7283.
- 1 2 Barbara K. Kennedy: The Closest Star System Found in a Century. Penn State Science, 2013-03-11. [dostęp 2013-03-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-07)]. (ang.).
- 1 2 Whitney Clavin: Closest Star System Found in a Century. Jet Propulsion Laboratory, 2013-03-11. [dostęp 2013-03-11]. (ang.).
- ↑ Eric E. Mamajek. On the Nearby Binary Brown Dwarf WISE J104915.57-531906.1 (Luhman 16). „arXiv”. arXiv:1303.5345. (ang.).
- 1 2 Pierwsza mapa pogody dla brązowego karła. Europejskie Obserwatorium Południowe, 2014-01-29. [dostęp 2014-01-30]. (pol.).
- 1 2 3 4 John Matson. Astronomer locates previously unseen neighbor to the Sun. „Nature”, 2013-03-12. DOI: 10.1038/nature.2013.12592. [dostęp 2013-03-12]. (ang.).
- ↑ Waltzing dwarfs. ESA/Hubble, 2017-06-05. [dostęp 2017-06-11]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Phil Plait: Howdy, Neighbor! New Twin Stars Are Third Closest to the Sun. Bad Astronomy blog, 2013-03-11. [dostęp 2013-03-13]. (ang.).
- Kevin L. Luhman: Discovery of a Binary Brown Dwarf at 2 Parsecs From the Sun. science.psu.edu, 2013-03-08. [dostęp 2013-03-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-03-19)]. (ang.).