| podpułkownik kawalerii | |
| Data i miejsce urodzenia |
15 września 1893 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
16 lutego 1976 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
dowódca pułku |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Włodzimierz Gilewski vel Hnatiuk-Gilewski (ur. 15 września 1893 w Kołomyi, zm. 16 lutego 1976 w Warszawie) – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy.
Życiorys
Urodził się 15 września 1893 w Kołomyi, ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Maurycego, radcy sądu, i Emilii Hnatiukowej. Uczył się w c. k. Gimnazjum IV (Realnym) w Krakowie, w którym w 1911 złożył maturę. Do Gimnazjum uczęszczał razem z Marianem Chilewskim, późniejszym pułkownikiem Wojska Polskiego i szefem Biura Personalnego MSWojsk. W tym samym roku rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego.
17 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich. 11 września 1914 był odnotowany w wykazie legionistów urodzonych w latach 1892–1895, wezwanych do asenterunku w Krakowie z przeznaczeniem do służby w kawalerii. Walczył w 2. lub 3. szwadronie późniejszego 2 pułku ułanów w Karpatach Wschodnich. W grudniu 1914 leczył się w Szpitalu Komitatowym w Nagyszöllös. W lipcu 1915 został przydzielony do oddziału konnego 6 pułku piechoty, z którym 12 września odszedł na front. Po reorganizacji służył w 6. szwadronie 2 puł. Był także odnotowany w Szpitalu Koni Kawalerii LP. W lipcu 1917, po kryzysie przysięgowym, przeszedł do Polskiego Korpusu Posiłkowego. Po bitwie pod Rarańczą (15–16 lutego 1918) dołączył do II Korpusu Polskiego w Rosji. Służył w 5 pułku ułanów, w stopniu wachmistrza. Wyróżnił się 11 maja 1918 w bitwie pod Kaniowem, w której został ciężko ranny. 1 czerwca 1921 porucznik Władysław Bereza sporządził wniosek na odznaczenie wachmistrza Gilewskiego Orderem Virtuti Militari, lecz nie został on pozytywnie załatwiony.
30 listopada 1918, jako chorąży byłego Polskiego Korpusu Posiłkowego został przyjęty do Wojska Polskiego i mianowany podporucznikiem w kawalerii ze starszeństwem z dniem 1 marca 1918, a 14 grudnia tego roku przydzielony do Komendy m. st. Warszawy. Później został przeniesiony do 2 pułku szwoleżerów. 10 sierpnia 1920 uzyskał absolutorium na Uniwersytecie Jagiellońskim.
W 1921 został odkomenderowany z macierzystego pułku na studia w Warszawie. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 15. lokatą w korpusie oficerów jazdy. W 1923 był przydzielony z 2 pszwol. do V Brygady Jazdy w Krakowie na stanowisko I oficera sztabu. W następnym roku wrócił do pułku i służył w nim przez kolejnych 12 lat. 31 marca 1924 został awansowany na rotmistrza ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 12. lokatą w korpusie oficerów jazdy, a 2 grudnia 1930 awansowany na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 i 13. lokatą w korpusie oficerów kawalerii. W grudniu 1932 został przesunięty na stanowisko kwatermistrza. W 1936 został przeniesiony do 6 pułku ułanów w Stanisławowie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. Na stopień podpułkownika został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 5. lokatą w korpusie oficerów kawalerii. W sierpniu 1939, w czasie mobilizacji, objął obowiązki zastępcy dowódcy Ośrodka Zapasowego Kawalerii „Stanisławów”. W czasie kampanii wrześniowej dowodził improwizowanym pułkiem kawalerii. 19 września 1939 przekroczył granicę węgierską w Munkaczu i został internowany. Brał udział w powstaniu warszawskim.
Był autorem słów pieśni żołnierskiej Więc pijmy wino, szwoleżerowie.
Zmarł 16 lutego 1976 w Warszawie. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie obok żony Anieli z Sadowskich (1898–1973).
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości 6 czerwca 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”
- Krzyż Walecznych czterokrotnie (po raz pierwszy „za męstwo i odwagę wykazane w bitwie Kaniowskiej w składzie b. II Korpusu Wschodniego w dniu 11.5.18 r.”)
- Złoty Krzyż Zasługi – 18 lutego 1939 „za zasługi na polu pracy społecznej”
- Medal Zwycięstwa
Przypisy
- 1 2 3 Sprawozdanie 1911 ↓, s. 85-86.
- 1 2 3 4 5 6 Gilewski (Gilewski-Hnatiuk) Włodzimierz. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2024-03-24].
- 1 2 3 Włodzimierz Gilewski. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.88-8283 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-03-24].
- ↑ Dz. Rozp. Wojsk. Nr 9 z 7 grudnia 1918 roku, poz. 183.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 1 z 4 stycznia 1919 roku, poz. 7.
- ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 241.
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 166.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 96, 597, 682.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 539, 604.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 288, 347.
- ↑ Rocznik oficerów kawalerii 1930 ↓, s. 12, 78.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 146, 626.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924 roku, s. 174.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 3 grudnia 1930 roku, s. 330.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 408.
- ↑ Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 471.
- ↑ Włodzimierz Gilewski. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2024-03-24].
- ↑ Więc pijmy wino, szwoleżerowie [online], www.polskatradycja.pl [dostęp 2021-10-28].
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: IGNACY SADOWSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2022-03-16].
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 132, poz. 199.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931 roku, s. 363.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 146.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 24 grudnia 1921, s. 1684.
- ↑ M.P. z 1939 r. nr 45, poz. 76.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 288.
Bibliografia
- Sprawozdanie C. K. Dyrekcyi Gimnazyum IV (Realnego) w Krakowie za rok szkolny 1910/11. Kraków: Nakładem Funduszu Naukowego, 1911.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2021-01-07].
- Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik oficerów kawalerii. Warszawa: Przegląd Kawaleryjski, 1930.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2003. ISBN 83-7188-691-8.