Vaira Vīķe-Freiberga
Data i miejsce urodzenia

1 grudnia 1937
Ryga

Prezydent Łotwy
Okres

od 8 lipca 1999
do 7 lipca 2007

Poprzednik

Guntis Ulmanis

Następca

Valdis Zatlers

Dyrektor Instytutu Łotewskiego
Okres

od 1998
do 1999

Następca

Ojārs Kalniņš

Odznaczenia

Vaira Vīķe-Freiberga (ur. 1 grudnia 1937 w Rydze) – łotewska polityk, psycholog i nauczyciel akademicki, w latach 1999–2007 prezydent Łotwy.

Życiorys

Urodzona w Rydze jako Vaira Vīķe. Jej ojciec Kārlis Vīķis był marynarzem, zginął kilka tygodni po narodzinach córki. Matka Annemarija Vīķe (z domu Raņķe) związała się z Edgarsem Hermanovičsem. Pod koniec II wojny światowej rodzina uciekła przed sowietami drogą morską do Niemiec. Vaira Vīķe wychowywała się w obozie dla uchodźców w Niemczech, następnie zaś uczęszczała do francuskiej szkoły w Maroku. Studiowała w Kanadzie na University of Toronto. Studia z psychologii kończyła w 1958, dwa lata później uzyskała magisterium w tej samej dziedzinie. Doktoryzowała się w zakresie psychologii eksperymentalnej w 1965 na McGill University. Jeszcze w trakcie studiów pracowała jako nauczycielka w szkole średniej i tłumaczka. Na początku lat 60. była zatrudniona jako psycholog w szpitalu psychiatrycznym w Toronto.

W 1965 została zatrudniona na Uniwersytecie Montrealskim, została profesorem psychologii na tej uczelni, odchodząc z niej w 1998 na emeryturę. Publikowała prace naukowe poświęcone swojej dziedzinie, zajmowała się również folklorem oraz poezją i semiotyką łotewskich pieśni. Działała w różnych organizacjach społecznych i naukowych. Była m.in. prezesem Canadian Psychological Association (1980–1981), członkiem rzeczywistym Royal Society of Canada oraz członkinią Science Council of Canada, rządowej rady naukowej. W 1990 została członkiem zagranicznym Łotewskiej Akademii Nauk, w 1999 uzyskała status członka tej instytucji. Pod koniec lat 90. powróciła na stałe na Łotwę. Jesienią 1998 została mianowana przez premiera dyrektorem nowo utworzonego Instytutu Łotewskiego w Rydze.

17 czerwca 1999 została wybrana przez Sejm na urząd prezydenta Łotwy. W decydującym głosowaniu poparło ją 53 deputowanych. Została pierwszą kobietą pełniącą funkcję prezydenta w państwach Europy Wschodniej, a także drugim prezydentem państw bałtyckich wywodzącym się ze środowisk emigracyjnych. 20 czerwca 2003 parlament wybrał ją na kolejną czteroletnią kadencję – otrzymała wówczas 88 głosów spośród 96 oddanych. Urząd prezydenta sprawowała do 7 lipca 2007.

Po zakończeniu drugiej kadencji pozostała aktywna w życiu publicznym. Wraz z mężem założyła firmę VVF Consulting zajmującą się doradztwem w dziedzinie stosunków międzynarodowych, dyplomacji oraz nauk politycznych. Została m.in. członkinią Council of Women World Leaders, prezesem Klubu Madryckiego, wiceprzewodniczącą tzw. grupy mędrców, think tanku doradzającego Unii Europejskiej. W 2005 została specjalnym wysłannikiem sekretarza generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw reform. W następnym roku była oficjalnym kandydatem krajów bałtyckich na urząd sekretarza generalnego ONZ.

Od 1960 zamężna z Imantsem Freibergsem, profesorem informatyki na Université du Québec à Montréal. Ma syna Kārlisa Robertsa (ur. 1963) i córkę Indrę Karolīne (ur. 1967).

Odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ W mediach zwana czasem VVF (por. Kurš svētāks – VVF vai Ulmanis?. diena.lv, 25 listopada 2010. [dostęp 2017-09-08]. (łot.)., VVF frizūra Latvijai izmaksājusi 41 000 latu. nra.lv, 5 lutego 2010. [dostęp 2017-09-08]. (łot.).).
  2. ↑ Vaira Vīķe-Freiberga. vietas.lv, 27 lutego 2006. [dostęp 2017-09-08]. (łot.).
  3. ↑ Latvijas Republikas 7. Saeimas pavasara sesijas četrpadsmitā (ārkārtas) sēde. saeima.lv, 17 czerwca 1999. [dostęp 2017-09-08]. (łot.).
  4. ↑ Vīķe-Freiberga un dzīvesbiedrs nodibinājuši uzņēmumu 'VVF Consulting'. delfi.lv, 25 lipca 2007. [dostęp 2017-09-08]. (łot.).
  5. ↑ Council on Women World Leaders: Members. unfoundation.org. [dostęp 2017-09-08]. (ang.).
  6. ↑ Board of Directors. clubmadrid.org. [dostęp 2017-09-08]. (ang.).
  7. ↑ Members. reflectiongroup.eu. [dostęp 2017-09-08]. (ang.).
  8. ↑ Vaira Vīķe-Freiberga izvēlēta par ANO īpašo sūtni. tvnet.lv, 12 kwietnia 2005. [dostęp 2017-09-08]. (łot.).
  9. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 lutego 2003 r. o nadaniu orderu (M.P. z 2003 r. nr 35, poz. 481).
  10. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2005 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2005 r. nr 73, poz. 985).
  11. ↑ A Magyar Köztársasági Érdemrend Nagykeresztje a Lánccal kitüntetettjei. Serwis internetowy Lászla Sólyoma. [dostęp 2019-05-12]. (węg.).

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.