Twardzioszek czosnaczek

Twardzioszek czosnaczek
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	Omphalotaceae
Rodzaj	Mycetinis
Gatunek	twardzioszek czosnaczek
	Nazwa systematyczna
	Mycetinis scorodonius (Fr.) A.W. Wilson; Mycologia 97(3): 678 (2005)

Twardzioszek czosnaczek (Mycetinis scorodonius (Fr.) A.W. Wilson) – gatunek grzybów należący do rodziny Omphalotaceae.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Mycetinis, Omphalotaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Takson ten po raz pierwszy został opisany w 1836 r. przez Eliasa Friesa jako Marasmius scorodonius (gatunek twardzioszka), w 2005 r. A.W. Wilson przeniósł go do rodzaju Mycetinis.

Synonimy naukowe:

Agaricus scorodonius Fr. 1815
Chamaeceras scorodenius (Fr.) Kuntze 1898
Gymnopus scorodonius (Fr.) J.L. Mata & R.H. Petersen 2004
Marasmius scorodonius (Fr.) Fr. 1836 var. scorodonius
Marasmius scorodonius (Fr.) Fr. 1836
Marasmius scorodonius var. virgultorum Malençon & Bertault 1975
Mycetinis scorodonius (Fr.) A.W. Wilson & Desjardin 2005 var. scorodonius
Mycetinis scorodonius var. virgultorum (Malençon & Bertault) Antonín & Noordel. 2008

Nazwę polską podał Józef Jundziłł w 1830 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako bedłka czosnkowa, bedłka czosnaczkowata, czosnaczka. Po przeniesieniu do rodzaju Mycetinis wszystkie polskie nazwy stały się niespójne z nazwą naukową.

Morfologia

Kapelusz

Średnica 1–3 cm, u młodych okazów kształt półkulisty do wypukłego, ale szybko ulega spłaszczeniu, czasami zapada się na środku. Jest cienki, elastyczny, nieregularnie powyginany. Powierzchnia matowa, sucha, w kolorze jasnobrązowym, ale blednie do koloru jasnoochrowego.

Blaszki

Dość rzadkie, białawe, czasami o różowawym odcieniu, wąsko przyrośnięte. U podstawy czasami połączone są anastomozami.

Trzon

Wysokość 2-6 cm, grubość 0,1–0,2 cm, nitkowaty, nagi, łykowaty i połyskujący. Ma koloru czerwonobrązowy, w dolnej części czerniejący.

Miąższ

Cienki, białawy, łykowaty. Ma smak i woń czosnku, także po wyschnięciu.

Wysyp zarodników

Biały, Zarodniki lancetowate, gładkie, o rozmiarach 8–9 × 4–5 μm.

Występowanie i siedlisko

Występuje w Ameryce Północnej, Europie i Azji. W Polsce jest pospolity.

Rośnie na szczątkach roślinnych w lasach iglastych i liściastych. Owocniki wytwarza od czerwca do listopada, gromadnie. Najczęściej rośnie na igliwiu. Jest pospolity, często tworzy tzw. "czarcie kręgi".

Znaczenie

Saprotrof. Grzyb jadalny. Pomimo małych rozmiarów ma znaczenie i w niektórych krajach jest grzybem cenionym, ze względu na swój zapach i aromat, którego nie traci po ususzeniu. We Francji jest dużo droższy od kurek i wielu innych grzybów. W kuchni francuskiej używany jest do przyprawiania mięs.

Gatunki podobne

Podobny jest twardzioszek czosnkowy (Mycetinis alliaceus), większy i rosnący na drewnie bukowym. Ten gatunek jednak jest mniej ceniony jako grzyb przyprawowy.

Przypisy

1 2 3 Index Fungorum. [dostęp 2013-10-20]. (ang.).
↑ Species Fungorum. [dostęp 2013-10-20]. (ang.).
1 2 3 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
1 2 3 4 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
↑ Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
1 2 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 190. ISBN 83-7404-513-2.
↑ Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].
1 2 3 Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[if-1] 1 2 3 Index Fungorum. [dostęp 2013-10-20]. (ang.).

[2] Species Fungorum. [dostęp 2013-10-20]. (ang.).

[checklist-3] 1 2 3 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.

[Wojewoda-4] 1 2 3 4 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.

[Gminder-5] Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.

[Gerhardt-6] 1 2 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 190. ISBN 83-7404-513-2.

[7] Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].

[griz-8] 1 2 3 Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.