Triton (1928)

Triton (Y-5)
Klasa	okręt podwodny
Typ	Protefs
	Historia
Stocznia	Ateliers et Chantiers de la Loire, Nantes
Położenie stępki	1927
Wodowanie	4 kwietnia 1928
	Polemiko Naftiko
Wejście do służby	1 marca 1930
Zatopiony	16 listopada 1942
	Dane taktyczno-techniczne
Wyporność; • na powierzchni; • w zanurzeniu	; 750 ton; 960 t
Długość	68,6 m
Szerokość	5,73 m
Zanurzenie	4,18 m
Zanurzenie testowe	85 m
Rodzaj kadłuba	dwukadłubowy
	Napęd
	2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 1420 KM; 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 1200 KM; 2 śruby
Prędkość; • na powierzchni; • w zanurzeniu	; 14 węzłów; 9,5 w.
Zasięg	powierzchnia: 4000 Mm przy 10 w.; zanurzenie: 100 Mm przy 5 w.
	Uzbrojenie
	10 torped, 1 działo kal. 100 mm, 1 działko plot. kal. 40 mm
Wyrzutnie torpedowe	8 × 550 mm
Załoga	41

Triton (Y-5) (gr.: Τρίτων) – grecki okręt podwodny z okresu międzywojennego i II wojny światowej, trzecia zamówiona jednostka typu Protefs. Okręt został zwodowany 4 kwietnia 1928 roku we francuskiej stoczni Ateliers et Chantiers de la Loire w Nantes, a do służby w Marynarce Grecji wszedł w marcu 1930 roku. „Triton” uczestniczył w wojnie grecko-włoskiej z lat 1940–1941, a po inwazji Niemiec na Grecję w 1941 roku operował u boku Royal Navy na Morzu Śródziemnym. 16 listopada 1942 roku okręt został zatopiony na Morzu Egejskim przez niemiecki ścigacz okrętów podwodnych UJ-2102.

Projekt i budowa

Jednostka została zamówiona przez rząd Grecji w 1925 roku. Projekt okrętu, autorstwa inż. Jeana Simonota, był bardzo zbliżony do francuskiego typu Sirène i stanowił powiększoną wersję typu Katsonis. Oprócz większych wymiarów i wyporności, wszystkie wyrzutnie torped umieszczono w kadłubie sztywnym.

„Triton” zbudowany został w stoczni Ateliers et Chantiers de la Loire w Nantes. Stępkę okrętu położono w 1927 roku, został zwodowany 4 kwietnia 1928 roku, a do służby w Polemiko Naftiko przyjęto go 1 marca 1930 roku. Jednostka otrzymała nazwę nawiązującą do mitologicznego bóstwa morskiego – Trytona oraz numer burtowy Y-5. Koszt budowy okrętu wyniósł 119 000 £.

Dane taktyczno–techniczne

„Triton” był dużym okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 68,6 metra, szerokość 5,73 metra i zanurzenie 4,18 metra. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 750 ton, a w zanurzeniu 960 ton. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa dwusuwowe silniki wysokoprężne Sulzer o łącznej mocy 1420 koni mechanicznych (KM). Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne o łącznej mocy 1200 KM. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 14 węzłów na powierzchni i 9,5 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 4000 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym oraz 100 Mm przy prędkości 5 węzłów pod wodą. Zbiorniki paliwa mieściły 105 ton oleju napędowego. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 85 m.

Okręt wyposażony był w osiem wewnętrznych wyrzutni torped kalibru 550 mm: sześć na dziobie oraz dwie na rufie, z łącznym zapasem 10 torped. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło działo pokładowe kal. 100 mm L/40 Schneider, umieszczone na obrotowej platformie na przedzie kiosku, z zapasem amunicji wynoszącym 150 naboi oraz działko plot. kal. 40 mm L/39 Mark II.

Załoga okrętu składała się z 41 oficerów, podoficerów i marynarzy.

Służba

Podczas inwazji Włoch na Grecję, 9 stycznia 1941 roku „Triton” bez powodzenia zaatakował niezidentyfikowany włoski okręt podwodny w Cieśninie Otranto. 23 marca okręt pod dowództwem kmdr. ppor. D. Zeposa storpedował i zatopił na pozycji 40°58′N 18°27′E/40,966667 18,450000 włoski statek handlowy „Carnia” (5154 BRT). Po upadku Grecji w 1941 roku „Triton” (wraz z okrętami podwodnymi „Katsonis”, „Papanikolis”, „Nirefs” i „Glafkos”) uciekł do Aleksandrii, którą osiągnął 25 kwietnia. Okręt operował u boku Royal Navy w składzie 1. Flotylli Okrętów Podwodnych, stacjonując w Aleksandrii. W dniach 10–13 czerwca 1942 roku jednostka pod dowództwem kmdr. ppor. E. Kontoyiannisa (Contoyannisa) zatopiła ogniem artylerii trzy greckie żaglowce nieopodal wysp Santoryn i Eubea.

16 listopada 1942 roku między wyspami Eubea a Andros okręt został zatopiony przez niemiecki pomocniczy ścigacz okrętów podwodnych UJ-2102; według części publikacji, wspólnie z niszczycielem „Hermes”.

Uwagi

↑ O. Parkes podaje, że wyporność wynosiła 700/930 ton; według F.E. McMurtriego wyporność wynosiła 718/960 ton, Navypedia podaje wyporność standardową 730 ton i normalną 790/960 ton.
↑ Według P.E. Fontenoya zasięg okrętu na powierzchni wynosił 3500 Mm przy 10 węzłach.
↑ O. Parkes oraz Jane’s Fighting Ships of World War II podają, że okręt przenosił 8 torped.
↑ W służbie niemieckiej.
↑ P.E. Fontenoy podaje mylnie numer ścigacza jako UJ-3102

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Ivan Gogin: GLAFKOS submarines (1929-1930). Navypedia. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Robert Gardiner, Roger Chesneau: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. London: 1980, s. 405.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 185.
1 2 3 4 Oscar Parkes (red.): Jane’s Fighting Ships 1934. London: 1934, s. 245.
1 2 3 Antony Preston (red.): Jane’s Fighting Ships of World War II. London: Studio Editions, 1989, s. 157.
1 2 3 4 Guðmundur Helgason: RHS Triton (Y 5). uboat.net. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).
1 2 3 4 Francis E. McMurtrie (red.): Jane’s Fighting Ships 1940. London: 1941, s. 241.
↑ Jerzy Lipiński: Druga wojna światowa na morzu. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1999, s. 545.
↑ Don Kindell: NAVAL EVENTS, JANUARY 1941 (Part 1 of 2) Wednesday 1st – Tuesday 14th. Naval History Homepage. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).
↑ Don Kindell: NAVAL EVENTS, April 1941 (Part 2 of 2) Tuesday 15th – Wednesday 30th. Naval History Homepage. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).
↑ Geoffrey B. Mason: HMS TORBAY (N 79) – T-class Submarine. Naval History Homepage. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).
↑ Don Kindell: NAVAL EVENTS, APRIL-DECEMBER 1942. Naval History Homepage. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).
↑ S.W. Patianin, M.S. Barabanow. Korabli Wtoroj mirowoj wojny: WMS Bałkanskich gosudarstw i stran Wostocznogo Sriediziemnomoria. 2007. s. 14. (ros.)

Bibliografia

Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
Robert Gardiner, Roger Chesneau: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.).
Ivan Gogin: GLAFKOS submarines (1929-1930). Navypedia. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).
Guðmundur Helgason: RHS Triton (Y 5). uboat.net. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).
Don Kindell: NAVAL EVENTS, JANUARY 1941 (Part 1 of 2) Wednesday 1st – Tuesday 14th. Naval History Homepage. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).
Don Kindell: NAVAL EVENTS, April 1941 (Part 2 of 2) Tuesday 15th – Wednesday 30th. Naval History Homepage. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).
Don Kindell: NAVAL EVENTS, APRIL-DECEMBER 1942. Naval History Homepage. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).
Jerzy Lipiński: Druga wojna światowa na morzu. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1999. ISBN 83-902554-7-2.
Geoffrey B. Mason: HMS TORBAY (N 79) – T-class Submarine. Naval History Homepage. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).
Francis E. McMurtrie (red.): Jane’s Fighting Ships 1940. London: Sampson Low, Marston & Co., 1941. (ang.).
Oscar Parkes (red.): Jane’s Fighting Ships 1934. London: Sampson Low, Marston & Co., 1934. (ang.).
S.W. Patianin, M.S. Barabanow. Korabli Wtoroj mirowoj wojny: WMS Bałkanskich gosudarstw i stran Wostocznogo Sriediziemnomoria. „Morskaja Kampania”, 3/ 2007. Moskwa. (ros.).
Antony Preston (red.): Jane’s Fighting Ships of World War II. London: Studio Editions, 1989. ISBN 1-85170-194-X. (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[8] O. Parkes podaje, że wyporność wynosiła 700/930 ton; według F.E. McMurtriego wyporność wynosiła 718/960 ton, Navypedia podaje wyporność standardową 730 ton i normalną 790/960 ton.

[10] Według P.E. Fontenoya zasięg okrętu na powierzchni wynosił 3500 Mm przy 10 węzłach.

[11] O. Parkes oraz Jane’s Fighting Ships of World War II podają, że okręt przenosił 8 torped.

[15] W służbie niemieckiej.

[17] P.E. Fontenoy podaje mylnie numer ścigacza jako UJ-3102

[nav-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Ivan Gogin: GLAFKOS submarines (1929-1930). Navypedia. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).

[con1946-405-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Robert Gardiner, Roger Chesneau: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. London: 1980, s. 405.

[fon185-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 185.

[jan34-245-4] 1 2 3 4 Oscar Parkes (red.): Jane’s Fighting Ships 1934. London: 1934, s. 245.

[janII-157-5] 1 2 3 Antony Preston (red.): Jane’s Fighting Ships of World War II. London: Studio Editions, 1989, s. 157.

[uboat-6] 1 2 3 4 Guðmundur Helgason: RHS Triton (Y 5). uboat.net. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).

[jan40-241-7] 1 2 3 4 Francis E. McMurtrie (red.): Jane’s Fighting Ships 1940. London: 1941, s. 241.

[lip545-9] Jerzy Lipiński: Druga wojna światowa na morzu. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1999, s. 545.

[nav0141-12] Don Kindell: NAVAL EVENTS, JANUARY 1941 (Part 1 of 2) Wednesday 1st – Tuesday 14th. Naval History Homepage. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).

[nav0441-13] Don Kindell: NAVAL EVENTS, April 1941 (Part 2 of 2) Tuesday 15th – Wednesday 30th. Naval History Homepage. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).

[navTorb-14] Geoffrey B. Mason: HMS TORBAY (N 79) – T-class Submarine. Naval History Homepage. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).

[nav42-16] Don Kindell: NAVAL EVENTS, APRIL-DECEMBER 1942. Naval History Homepage. [dostęp 2017-03-10]. (ang.).

[18] S.W. Patianin, M.S. Barabanow. Korabli Wtoroj mirowoj wojny: WMS Bałkanskich gosudarstw i stran Wostocznogo Sriediziemnomoria. 2007. s. 14. (ros.)