Tadeusz Wieniawski
Data i miejsce urodzenia

11 marca 1798
Wieniawa

Data i miejsce śmierci

4 czerwca 1884
Warszawa

Miejsce spoczynku

Cmentarz Powązkowski w Warszawie

Zawód, zajęcie

lekarz

Alma Mater

Królewski Uniwersytet Warszawski

Dzieci

Julian Wieniawski, Henryk Wieniawski, Józef Wieniawski

Tadeusz Wieniawski (ur. 11 marca 1798 w Wieniawie, zm. 4 czerwca 1884 w Warszawie) – polski lekarz pochodzenia żydowskiego, lekarz sztabowy w czasie powstania listopadowego.

Urodzony w Wieniawie (przedmieście Lublina), w rodzinie żydowskiej jako Wolf Helman, syn cyrulika Herszka Mayera Helmana i Gitli Aronowicz Kielmanowicz. Jeszcze jako uczeń Gimnazjum Lubelskiego zmienił nazwisko na Tobiasz Wieniawski.

We wrześniu 1820 roku zwrócił się do namiestnika Zajączka z prośbą o dopuszczenie do urzędu w instytucji publicznej. Jako Żyd nie mógł korzystać z praw politycznych i zarówno Komisja Rządowa Sprawiedliwości, jak i Rada Administracyjna Królestwa Polskiego odpowiedziały odmownie. Wybrał studia na wydziale nauk lekarskich Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego i w roku 1825 uzyskał tytuł magistra medycyny, a rok później chirurgii. Po studiach medycznych ukończył również wydział filozoficzny. Wtedy zmienił imię ponownie, na Tadeusz. W latach 1825–1827 mieszkał przy Franciszkańskiej na warszawskim Starym Mieście. Od 7 do 9 rano przyjmował za darmo ubogich chorych.

W kwietniu 1826 roku rozpoczął pracę w Szpitalu Głównym Wojskowym. W lutym 1828 wrócił do Lublina gdzie prowadził prywatną praktykę lekarską. W październiku tegoż roku przyjął chrzest rzymskokatolicki w katedrze św.Jana w Lublinie. Dwa lata później został zaangażowany jako lekarz więzienny. W czasie powstania listopadowego był lekarzem sztabowym przy 4 pułku strzelców pieszych i dwukrotnie odznaczono go za odwagę Krzyżem Wojskowym. Po upadku powstania przeszedł granicę pruską wraz z 368 rannymi żołnierzami i oficerami i zorganizował dla nich szpital. Wkrótce wrócił do kraju i podjął praktykę w Szczebrzeszynie, a później w Lublinie. Ponadto zakupił także ziemię, dzięki której wspomagał rodzinne finanse. Później przeniósł się do Warszawy, rodzinnego miasta żony.

Był dwukrotnie żonaty. Po raz pierwszy z Ewą Lanckorońską, z którą miał syna Tadeusza (1816-1887, lekarz). Drugi raz z Reginą Wolff (zm. 7 października 1884) siostrą Edwarda Wolffa, pianisty-wirtuoza i kompozytora mieszkającego w Paryżu. Z Reginą miał pięciu synów: Juliana, Henryka, bliźniaków Józefa i Aleksandra oraz Konrada, który zmarł jako dziecko.

Pogrzeb odbył się 7 czerwca. Zwłoki wyprowadzono z kościoła Świętego Krzyża na cmentarz Powązkowski.

Uwagi

  1. ↑ Wykaz niekompletny.

Przypisy

  1. 1 2 3 Alan Jakman: 180 lat temu urodził się Henryk Wieniawski. moremaiorum.pl. [dostęp 2022-10-21].
  2. 1 2 3 4 5 Anna S. Dębowska, Geniusz, Polak i... Żyd. Dlaczego przez ponad 100 lat milczano o korzeniach Wieniawskiego? [online], wyborcza.pl, 7 października 2022 [dostęp 2022-10-13].
  3. ↑ Akt chrztu Tadeusza Wieniawskiego z dn.6.10.1828.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.