Tadeusz Lelo
kapitan piechoty
Data i miejsce urodzenia

12 lutego 1898
Sędziszów

Data śmierci

po 7 czerwca 1948

Przebieg służby
Lata służby

1915–1945

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

Kwatera Główna 20 Dywizji Piechoty

Stanowiska

oficer sztabu

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
bitwa pod Mławą
obrona Warszawy

Odznaczenia

Tadeusz Lelo (ur. 12 lutego 1898 w Sędziszowie, zm. po 7 czerwca 1948) – major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy.

Życiorys

Urodził się 12 lutego 1898 w Sędziszowie, w ówczesnym powiecie ropczyckim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Stanisława, urzędnika kolejowego, i Marii z Birnbaumów. Był młodszym bratem Józefa Hermana (ur. 1889), zawiadowcy stacji Kielce, kapitana piechoty rezerwy Wojska Polskiego, odznaczonego Medalem Niepodległości i Srebrnym Krzyżem Zasługi.

Uczęszczał do szkoły powszechnej, a następnie do c. k. Gimnazjum w Bochni. 28 czerwca 1914 ukończył naukę w klasie VIa. Sytuacja na froncie wschodnim I wojny światowej uniemożliwiła mu kontynuowanie nauki. 1 czerwca 1915 wstąpił do Legionów Polskich i jako szeregowiec został przydzielony do 5. kompanii 5 pułku piechoty. 4 lipca 1916 w bitwie pod Kostiuchnówką dostał się do niewoli rosyjskiej. W niewoli pracował w Kijowie, Charkowie i Tule. W grudniu 1917 wstąpił do I Korpusu Polskiego w Rosji i został przydzielony do 6 pułku strzelców polskich. W pułku ukończył szkołę podoficerską. Od lipca 1918, po rozbrojeniu korpusu, przebywał w okolicach Wołkowyska.

W kwietniu 1919 wstąpił do mińskiego pułku strzelców, późniejszego 86 pułku piechoty, i w stopniu kaprala został przydzielony do 3. kompanii karabinów maszynowych. Od 25 maja do 18 sierpnia 1920 był uczniem 30. klasy Szkoły Podchorążych w Warszawie. Po ukończeniu szkoły został awansowany na stopień podchorążego i skierowany do macierzystego pułku, w którym objął dowództwo 3. kompanii km. 19 stycznia 1921 został mianowany podporucznikiem piechoty z dniem 15 grudnia 1920 i 115. lokatą (3 maja 1922 został zweryfikowany w tym stopniu ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 119. lokatą). W tym samym czasie został przesunięty na stanowisko młodszego oficera 1. kompanii km.

W kwietniu 1921 został przeniesiony do 80 pułku piechoty w Wilnie (od kwietnia 1922 w Słonimie). Służbę w pułku pełnił przez kolejnych 18 lat. W międzyczasie ukończył kursy w Centralnej Szkole Karabinów Maszynowych i Broni Specjalnej w Chełmnie (1922), Centralnej Szkole Strzelniczej w Toruniu (1927) i Centrum Wyszkolenia Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej w Trauguttowie k. Brześcia (1938–1939) oraz awansował na kolejne stopnie w korpusie oficerów piechoty: porucznika (luty 1922), kapitana ze starszeństwem z 1 stycznia 1930 i 151. lokatą oraz majora ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 32. lokatą.

24 marca 1939, w czasie mobilizacji niejawnej, został wyznaczony na stanowisko oficera sztabu dowódcy piechoty dywizyjnej 20 Dywizji Piechoty. Na tym stanowisku wziął udział w kampanii wrześniowej 1939. Walczył w bitwie pod Mławą, nad Narwią i w obronie Warszawy. 28 września 1939, po kapitulacji załogi stolicy, dostał się do niewoli niemieckiej. Początkowo został osadzony w Oflagu IV A Hohnstein. Wiosną 1940 został przeniesiony do Oflagu II B Arnswalde, a jesienią tego roku do Oflagu II C Woldenberg (numer jeniecki „49217”). Tam w październiku 1944 został aresztowany za pracę konspiracyjno-wojskową i przekazany Gestapo. Po czternastu dniach, spędzonych w więzieniach w Pile i Szczecinie, został skierowany do obozu pracy przymusowej w Policach. 20 lutego 1945 został przeniesiony do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen. 2 maja 1945 pod Schwerinem został uwolniony.

Do września 1946 przebywał w polskim obozie byłych jeńców wojennych w Lubece, a następnie wyjechał do Włoch i Wielkiej Brytanii, w poszukiwaniu syna. W styczniu 1947 w Londynie podjął pracę w charakterze służby domowej. W kwietniu następnego roku zgłosił się do repatriacji. 31 maja 1948 wrócił do Polski, a następnie połączył z rodziną w Dąbrowie Górniczej. 7 czerwca 1948 został zarejestrowany w Rejonowej Komendzie Uzupełnień Sosnowiec.

W sierpniu 1923 ożenił się z Heleną z Cieplaków (ur. 1902), z którą miał syna Jerzego (ur. 1924) i córkę Mirosławę (ur. 1928). Rodzina w kwietniu 1940 została deportowana na terytorium Kazachskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Żona z córką w sierpniu 1942 zostały ewakuowane z ZSRR do Teheranu. Syn walczył jako szeregowiec w 3 karpackim batalionie łączności i został odznaczony Krzyżem Walecznych.

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 Kolekcja ↓, s. 2, 4.
  2. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-05-06].
  3. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 10, 917.
  4. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-05-06].
  5. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-05-06].
  6. ↑ Józef Herman Lelo. [w:] Kolekcja akt żołnierzy zarejestrowanych w rejonowych komendach uzupełnień, sygn. II.56.3759 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-05-06].
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Kolekcja ↓, s. 4.
  8. ↑ Sprawozdanie 1914 ↓, s. 69.
  9. 1 2 Lelo Tadeusz. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2024-05-06].
  10. ↑ Lenkiewicz, Sujkowski i Zieliński 1930 ↓, s. 455.
  11. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 29 stycznia 1921, s. 157.
  12. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 124.
  13. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 212.
  14. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 355, 448.
  15. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 309, 390.
  16. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 94, 244.
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 73, 608.
  18. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 644.
  19. 1 2 Kolekcja ↓, s. 3.
  20. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 28 stycznia 1930, s. 27.
  21. ↑ Rybka i Stepan 2021 ↓, s. 533.
  22. 1 2 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 32.
  23. ↑ Kolekcja ↓, s. 5.
  24. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Kolekcja ↓, s. 6.
  25. ↑ Juszkiewicz 1979 ↓, s. 169.
  26. ↑ Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2024-05-07].
  27. ↑ Indeks Represjonowanych. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2024-05-06].
  28. ↑ M.P. z 1931 r. nr 87, poz. 137.
  29. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-05-06].
  30. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-05-06].
  31. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931, s. 367.
  32. 1 2 3 4 5 6 Kolekcja ↓, s. 8.
  33. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 19 marca 1937, s. 7.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.