Szarbat Gula (paszto: شربت ګله, ur. 1972) – afgańska kobieta, która znalazła się na słynnej fotografii wykonanej przez Steve’a McCurry’ego w 1984 roku. W czerwcu 1985 r. zdjęcie trafiło na okładkę magazynu National Geographic. Przez lata Gula była znana jako „afgańska dziewczyna”, aż do początku 2002 roku, gdy została formalnie zidentyfikowana. W chwili wykonania zdjęcia miała ok. 12 lat i przebywała w obozie dla uchodźców w Pakistanie. Fotografia jest porównywana do obrazu Mony Lisy Leonarda da Vinci, a czasem bywa nazywana nawet „afgańską Mona Lisą”.
Dane biograficzne
Gula przyszła na świat w pusztuńskiej rodzinie w Afganistanie. Na początku lat 80. straciła rodziców, gdy wojska radzieckie zaatakowały jej wioskę. Razem z rodzeństwem i babcią została wysłana do pakistańskiego obozu dla uchodźców Nasir Bagh.
Pod koniec lat 80. wzięła ślub, a w 1992 roku powróciła do Afganistanu. Ma trzy córki: Robinę, Zahidę i Alię.
„Afgańska dziewczyna”
Powstanie fotografii
W 1984 roku do obozu uchodźców Nasir Bagh przybył fotograf National Geographic Society, Steve McCurry. Gula była wówczas jedną z uczennic nieformalnej szkoły prowadzonej w obozie. Gdy McCurry otrzymał rzadką okazję sfotografowania afgańskich kobiet, zrobił jej zdjęcie.
Choć jej imię nie było znane, to zdjęcie zatytułowane „afgańska dziewczyna” pojawiło się na okładce czerwcowego numeru National Geographic z 1985 roku. Wizerunek jej twarzy, z luźno zarzuconą na głowę czerwoną chustą i przenikliwymi zielonymi oczami wpatrującymi się bezpośrednio w obiektyw, stał się w latach 80. zarówno symbolem afgańskiego konfliktu, jak i sytuacji uchodźców na całym świecie. Sama fotografia została uznana za „najbardziej rozpoznawalne zdjęcie” w historii National Geographic.
Poszukiwania afgańskiej dziewczyny
Tożsamość „afgańskiej dziewczyny” pozostawała nieznana przez 17 lat. W latach 90. McCurry podjął kilka prób jej odszukania, ale bez skutku. Dodatkowym utrudnieniem było to, że w czasach rządów talibów Afganistan pozostawał zamknięty dla zachodnich mediów. Wszystko zmieniło się w 2001 r. wraz z amerykańską inwazją na ten kraj i odsunięciem talibów od władzy.
W styczniu 2002 r. zespół National Geographic wyruszył do Afganistanu, by odnaleźć słynną dziewczynę. McCurry dowiedział się, że obóz dla uchodźców w Nasir Bagh został zamknięty, ale udało mu się jeszcze porozmawiać z kilkoma jego mieszkańcami. Od jednego z nich, który znał brata Guli, dowiedział się nazwy jej rodzinnej miejscowości. Jednakże na miejscu co najmniej kilka kobiet twierdziło, że jest dziewczyną ze zdjęcia.
W końcu, w odległym regionie Afganistanu, zespół odnalazł prawdziwą „modelkę”. Okazało się, że nazywa się Szarbat Gula, ma około 30 lat, a do Afganistanu powróciła w 1992 roku. Jej tożsamość potwierdził John Daugman, dzięki identyfikacji tęczówki oka. Doskonale pamiętała też, jak McCurry zrobił jej zdjęcie, choć aż do 2002 roku nigdy go nie widziała.
Dalsze losy
Jak podała w 2021 prasa, w okolicach roku 2014 Szarbat Gula przebywała jakiś czas w Pakistanie, ale została deportowana do Afganistanu pod zarzutem sfałszowania dokumentu. W Afganistanie z kolei została uhonorowana przez jego ówczesne władze i udzielono jej pomocy materialnej. W 2021 Szarbat Gula została ewakuowana z Afganistanu i zamieszkała we Włoszech.
Przypisy
- ↑ Greg Zoroya: National Geographic tracks down Afghan girl. USA Today, 2002-02-14. [dostęp 2014-02-17]. (ang.).
- ↑ Afghan girl made famous by National Geographic photo arrested on corruption charges, „The Independent”, 26 października 2016 [dostęp 2016-10-26] (ang.).
- 1 2 Cathy Newman: Afghan Girl: A Life Revealed. National Geographic. [dostęp 2014-02-17]. (ang.).
- ↑ Sharbat Gula – All That I Love. marciokenobi.wordpress.com. [dostęp 2014-02-17]. (ang.).
- ↑ Steve McCurry: National Geographic: Afghan Girl, A Life Revealed. The Washington Post, 2001-04-10. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-11-27)]. (ang.).
- ↑ How They Found National Geographic's "Afghan Girl. National Geographic. [dostęp 2014-02-17]. (ang.).
- ↑ John Daugman: How the Afghan Girl was Identified by Her Iris Patterns. cl.cam.ac.uk. [dostęp 2014-02-17]. (ang.).
- ↑ Afghan Girl From Famous Cover Portrait Is Evacuated To Italy [online], HuffPost, 25 listopada 2021 [dostęp 2021-11-26] (ang.).