Strucla dawniej (1472) t. strucel (z niem. der Striezel lub mhd. Strutzel) – wyrób ciastkarski, rodzaj pieczywa cukierniczego nietrwałego, drożdżowego, w formie podłużnej słodkiej bułki.

Strucle formowane są w warkocz w stylu chałki (plecione mają odwoływać się do Dzieciątka Jezus zawiniętego w pieluszki) lub zwijane w rulon, jak rolada. Bywają nadziewane owocami lub ich przetworami (np. powidłami albo marmoladą), przekładane masami orzechowymi, makowymi (i orzechami), serowymi (i bakaliami), migdałowymi, z dodatkiem miodu lub wanilii, itp. Z wierzchu mogą być lukrowane, posypane kandyzowaną skórką pomarańczy lub inną cykatą, makiem, czarnuszką, cukrem pudrem (także z dodatkiem cynamonu) lub kruszonką. Spotyka się również strucle postne – przygotowywane bez użycia jaj i masła, w których mleko zwyczajne zastąpione jest mlekiem migdałowym.

W tradycyjnej kuchni niemieckiej na Święta Bożego Narodzenia przygotowywana jest charakterystyczna strucla z bakaliami pod nazwą Stollen. Niektórzy przyjmują, że już w 1329 Stollen został przygotowany na konkurs cukierniczy. Strucla dała nazwę najstarszemu jarmarkowi bożonarodzeniowemu w Niemczech – drezdeńskiemu Striezelmarktowi (przywilej jego organizacji wydano w 1434). To popularne – zwyczajowo przygotowywane ręcznie na jarmark – ciasto, występuje pod nazwą Dresdner Stollen, Dresdner Christstollen a także Dresdner Weihnachtsstollen i jest produktem o zastrzeżonym przez Komisję Europejską chronionym oznaczeniu geograficznym (ChOG).

W Polsce wersja zawijana z masą makową jest ciastem świątecznym zarówno w okresie bożononarodzeniowym, jak i wielkanocnym. Jedne z najstarszych krajowych przedstawień strucli odnajdujemy na miniaturze w XVI-wiecznym pontyfikale Erazma Ciołka. Strucle wspomina również Władysław Reymont w „Chłopach”:

(…) wszędzie na gwałt pieczono chleby i one strucle świąteczne, oprawiano śledzie, wiercono w niepolewanych donicach mak do klusek. (…) A Jagna z zakasanymi po ramiona rękawami miesiła w dzieży ciasto i przy matczynej pomocy piekła strucle tak długachne, że widziały się jako te lechy w sadzie, na których pietruszkę zasiewają (…)

Współcześnie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi RP na liście produktów tradycyjnych umieściło następujące strucle:

  • choszczeńską struclę z makiem i dodatkiem lokalnych miodów,
  • brzozowską struclę makową,
  • kościelecką struclę makową.

Zobacz też

  • makowiec (ciasto)
  • rolada (deser)
  • chałka
  • strucla turecka
  • strudel

Przypisy

  1. 1 2 s:Słownik etymologiczny języka polskiego/strucel
  2. 1 2 3 s:Encyklopedia staropolska/Strucla
  3. ↑ strucla – Słownik języka polskiego PWN [online], sjp.pwn.pl [dostęp 2024-01-09] (pol.).
  4. 1 2 s:Piekarstwo/Strucle
  5. ↑ Elżbieta Kiewnarska s:Pieczywo domowe/Strucle maślane
  6. 1 2 Drezno: najstarszy jarmark w Niemczech – DW – 29.11.2009 [online], dw.com [dostęp 2024-01-11] (pol.).
  7. ↑ Elżbieta Kiewnarska s:Pieczywo domowe/Strucle z makiem
  8. ↑ Strudel (strucla) - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi [dostęp 2024-01-09] (pol.).
  9. 1 2 3 s:M. Arcta Słownik ilustrowany języka polskiego/Strucla
  10. ↑ Elżbieta Kiewnarska s:109 potraw/Strucle z marmoladą
  11. ↑ Strucla z masą orzechową [online], Jakub Kuroń [dostęp 2024-01-22] (pol.).
  12. ↑ Elżbieta Kiewnarska s:Pieczywo domowe/Strucle orzechowe
  13. ↑ Strucla drożdżowa z serem [online], WINIARY [dostęp 2024-01-22] (pol.).
  14. 1 2 3 Elżbieta Kiewnarska s:Pieczywo domowe/Strucle rodzynkowe
  15. 1 2 Choszczeńska strucla z makiem - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi [dostęp 2024-01-09] (pol.).
  16. 1 2 Kościelecka strucla makowa - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi [dostęp 2024-01-09] (pol.).
  17. 1 2 Elżbieta Kiewnarska s:109 potraw/Strucle postne
  18. ↑ Telewizja Polska S.A, Przepisy na strucle drożdżowe idealne do kawy, herbaty i na spotkania towarzyskie [online], pytanienasniadanie.tvp.pl [dostęp 2024-01-09] (pol.).
  19. 1 2 Dresdner Christstollen ChOG - Komisja Europejska [online], agriculture.ec.europa.eu [dostęp 2024-01-11] (pol.).
  20. ↑ Reymont: Chłopi. Tom 2 [online], literat.ug.edu.pl [dostęp 2024-01-10].
  21. ↑ Strucla makowa brzozowska - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi [dostęp 2024-01-09] (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.