Sterniczka maskowa
Nomonyx dominicus
(Linnaeus, 1766)

samiec

samica
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

blaszkodziobe

Rodzina

kaczkowate

Podrodzina

sterniczki

Rodzaj

Nomonyx
Ridgway, 1880

Gatunek

sterniczka maskowa

Synonimy
  • Anas dominica Linnaeus, 1766
  • Oxyura dominica (Linnaeus, 1766)
  • Nomonix dominicus (Linnaeus, 1766)
  • Nomonyx dominica (Linnaeus, 1766)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg występowania

Sterniczka maskowa (Nomonyx dominicus) – gatunek średniej wielkości ptaka z podrodziny sterniczek (Oxyurinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae). Zwykle spotykany w parach lub stadach.

Taksonomia

Gatunek po raz pierwszy opisał w 1766 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz, nadając mu nazwę Anas dominica. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Linneusz wskazał, bazując na „La Sarcelle de S. Dominique” Brissona z 1760 roku, Amerykę Południową (łac. Habitat in America meridionali) (tj. Santo Domingo). Jedyny przedstawiciel rodzaju Nomonyx, opisanego w 1880 roku przez amerykańskiego ornitologa Roberta Ridgwaya.

Jest to gatunek monotypowy.

Etymologia

  • Nomonyx: gr. νομος nomos – zwyczajowy, ustanowiony, od νεμω nemō – rozprowadzać; ονυξ onux, ονυχος onukhos – paznokieć, pazur.
  • dominicus: Santo Domingo lub San Domingo (obecnie wyspa Haiti), Indie Zachodnie.

Morfologia

Długość ciała 30–36 cm; masa ciała samców 359–449 g, samic 275–445 g. Niebieski dziób, ciemno zakończony. U samca maska i czapeczka czarne, kontrastujące z rdzawokasztanowatą potylicą i piersią. Reszta ciała czarno i kasztanowato plamkowana. U samicy charakterystyczny rysunek na głowie: czarne ciemię i białe policzki, poprzecinane 2 czarnymi liniami. Upierzenie spoczynkowe obu płci podobne do upierzenia samicy. W locie widać charakterystyczne białe lusterko na skrzydłach.

Zasięg, środowisko

Ameryka Południowa, w rozproszeniu od południowego Teksasu do środkowej Argentyny, głównie na wschód od Andów. Występuje na mokradłach i małych oczkach wodnych z pływającą roślinnością.

Przypisy

  1. 1 2 Nomonyx dominicus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Nomonyx, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2011-07-20] (ang.).
  3. 1 2 R. Ridgway. Revisions of nomenclature of certain North American birds. „Proceedings of the United States National Museum”. 3, s. 15, 1880. (ang.).
  4. 1 2 3 C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 12. T. 1. Cz. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1766, s. 201. (łac.).
  5. Oxyura dominica, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2013-11-11] (ang.).
  6. Nomonyx dominica, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2013-11-11] (ang.).
  7. BirdLife International, Nomonyx dominicus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2017, wersja 2017-2 [dostęp 2017-11-10] (ang.).
  8. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Oxyurinae Swainson, 1831 - sterniczki (wersja: 2020-01-10). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-07-28].
  9. M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés, a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 6. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 472. (fr.  łac.).
  10. 1 2 3 C. Carboneras & G.M. Kirwan: Masked Duck (Nomonyx dominicus). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2017. [dostęp 2017-11-10]. (ang.).
  11. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Screamers, ducks, geese, swans. IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-07-28]. (ang.).
  12. The Key to Scientific Names, Nomonyx [dostęp 2017-11-10].
  13. The Key to Scientific Names, Dominicensis [dostęp 2017-11-10].

Bibliografia

  • The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
  • Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.