Stanisław Sak herbu Pomian, właściwie Sak (ur. w XIV w., zm. po 20 stycznia 1433) – bojar litewski, adoptowany podczas unii horodelskiej (1413), starosta dubiński (1433).

Życiorys

W 1413 roku podczas unii horodelskiej doszło do przyjęcia przez polskie rodziny szlacheckie, bojarów litewskich wyznania katolickiego (tzw. adopcja herbowa). Jednym z ważniejszych dowodów tamtego wydarzenia jest istniejący do dziś dokument, do którego przyczepione są pieczęcie z wizerunkami herbów szlacheckich.

Z dokumentu dowiadujemy się o istnieniu Saka, który został adoptowany przez przedstawicieli Pomianów. Przywiesił on do aktu unii pieczęć, która pozwala nam na zidentyfikowanie jego chrześcijańskiego imienia – Stanisław. Napis z jej otoku brzmi w sposób następujący:

Co w przekładzie na pismo czytelniejsze daje:

Był stronnikiem wielkiego księcia litewskiego, Świdrygiełły, przy którym 15 maja 1432 roku w Skirstymoniu podpisuje przymierze z Zakonem Krzyżackim, znalazł się po Oszmianie w obozie Zygmunta Kiejstutowicza wraz ze swoim synem.

W czasach następnych używa już innej pieczęci z herbem Pomian, która dochowała się u aktu unii grodzieńskiej z 15 października 1432 roku, a w jej otoku znajduje się napis:

Co w przekładzie na pismo czytelniejsze daje:

Na akcie unii trockiej z 20 stycznia 1433 roku ma tytuł starosty dubińskiego.

• Pieczęć z 1422 roku
• Pieczęć z 1432 roku
• Pieczęć z 1433 roku

Zobacz też

• ród herbowy
• heraldyka
• lista polskich herbów szlacheckich

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

• Semkowicz, Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. 1926-1927, t. VIII, Kraków: Polskie Towarzystwo Heraldyczne we Lwowie, 1928, s. 230 .

Linki zewnętrzne

• Marek Minakowski: Stanisław Sak h. Pomian. sejm-wielki.pl. [dostęp 2021-08-11]. (pol.).