Stan wojny – instytucja prawna uregulowana w III konwencji haskiej w 1907 roku. Przewiduje wypowiedzenie wojny i określone skutki w stosunku do państw obcych, a także – poprzez instytucję stanu wojennego – skutki w stosunkach wewnętrznych państwa. Stan wojny nie jest równoznaczny z walką orężną.

W Polsce uchwałę o wprowadzeniu stanu wojny podejmuje Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, a jeśli ten nie może zebrać się na posiedzenie, o stanie wojny postanawia Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Uchwała taka może być podjęta jedynie w przypadku zbrojnej agresji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy z umów międzynarodowych wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciw agresji. Stan wojny jest skierowany do agresora i społeczności międzynarodowej, stanowi podstawę do rozpoczęcia działań zbrojnych. Przerwa w walce jest rozejmem. Zakończenie stanu wojny następuje zwykle przez zawarcie pokoju, przy czym decyzję podejmuje Sejm RP. Stan wojny nie pociąga za sobą bezpośrednich skutków dla sytuacji wewnętrznej państwa, chyba że zostanie dodatkowo wprowadzony stan wojenny. Sąd wyjątkowy lub tryb doraźny (w sądownictwie) mogą być ustanowione tylko na czas wojny, co jednoznacznie stwierdza Art. 175 ust. 2 Konstytucji RP.

Przypisy

  1. ↑ Stan wojny a stan wojenny – zagadnienia formalno-prawne. rocznikbezpieczenstwa.dsw.edu.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-07)]. s. 147n.
  2. ↑ art. 116 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 2 kwietnia 1997 r.
  3. ↑ Brak w prawie międzynarodowym jednoznacznych reguł zakończenia wojny. Zakazane jest zawojowanie. (Rozpoczęcie i zakończenie działań wojennych. Okupacja wojenna. Neutralność wojenna). III Konwencja genewska z 1949 w art. 118 przewiduje, że zwolnienie i repatriacja jeńców następuje bezzwłocznie po zakończeniu działań zbrojnych, wcześniejsze umowy wymagały w tym celu zawarcia pokoju (1899 i 1907) lub rozejmu (1929).
  4. ↑ Czasem państwa w jednostronnym akcie uznają zakończenie stanu wojny, np. Uchwała Rady Państwa z 18 lutego 1955 stan wojny między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Niemcami uznaje się za zakończony (M.P. z 1955 r. nr 17, poz. 172).
  5. ↑ Możliwa jest też deklaracja wielostronna, np. 19 października 1956 w Moskwie przedstawiciele ZSRR i Japonii podpisali deklarację o zakończeniu stanu wojny bez zawarcia pokoju. Joint Declaration signed at Moscow, on 19 October 1956 (United Nations Treaty Series, Volume 263 s. 99 - 117). Por. Wielokrotny koniec wojny, Rosyjsko-japoński spór o Wyspy Kurylskie.
  6. ↑ art. 228 i następne Konstytucji RP

Zobacz też

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.