| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Ukończenie budowy |
VI w. p.n.e. |
Położenie na mapie Grecji | |
| 38°28′53,98″N 22°30′06,06″E/38,481661 22,501683 | |
Skarbiec Sykiończyków (gr. Θησαυρός των Σικυωνίων) – ruiny skarbca na terenie sanktuarium Apollina w Delfach, w którym przechowywano wota składane przez Sykiończyków.
Historia
Muzeum Archeologiczne w Delfach podaje, że skarbiec wznoszono w trzech etapach:
- pierwszy budynek – tolos – powstał najprawdopodobniej ok. 580 r. p.n.e. z inicjatywy tyrana Sykionu Klejstenesa po I wojnie świętej. Tolos miał 6,32 m średnicy; był to naos otoczony kolumnadą z 13 kolumn doryckich i doryckim architrawem.
- drugi budynek – monopteros – był zdobiony fryzem datowanym na ok. 560 r. p.n.e. Dach podtrzymywało 14 kolumn o wysokości 2,78 m, a sam budynek liczył 4,20 × 5,50 m. Według jednego z przekazów, w monopterosie wystawiony miał być rydwan tyrana Klejstenesa, który zwyciężył w igrzyskach pytyjskich w 582 roku p.n.e.
- trzeci budynek – skarbiec właściwy – powstał najprawdopodobniej ok. 525 r. p.n.e. przy wykorzystaniu wszystkich bloków kamiennych pochodzących z dwóch wcześniejszych budynków, które zostały rozebrane. Został wzniesiony przez oligarchów po tym jak odsunęli oni od władzy tyranów z rodu Orthagorydów.
Wójcikowska (2009) podaje, że skarbiec datowany jest na koniec VI w. p.n.e.; inne źródła mówią o drugiej połowie VI w. lub o roku 500 p.n.e.
Architektura
Budynek skarbca właściwego stał jako pierwszy skarbiec od wejścia do Sanktuarium Apollina, po południowej stronie Świętej Drogi. W czasach antycznych ze Świętej Drogi widoczna była jego wschodnia część.
Była to niewielka budowla przypominająca świątynię (6,73 × 11,85 m), wzniesiona w porządku doryckim. Obejmowała naos otwarty na wschód, prowadzący do pronaosu, zakończonego antami. Miała taką samą orientację jak pobliski Skarbiec Syfnijczyków.
Współcześnie z budowli zachowały się pozostałości fundamentów, które zostały wzniesione przy wykorzystaniu wszystkich bloków kamiennych pochodzących z dwóch wcześniejszych budynków (tolosu i monopterosu), które rozebrano na potrzeby rozbudowy tarasu świątynnego.
Podłoga nowego skarbca została wyłożona metopami z monopterosu, które ułożono dekoracjami rzeźbiarskimi do dołu.
Metopy
Z nowego skarbca zachowały się niektóre z metop i tryglifów zdobiących jego ściany i fasadę.
Pięć dobrze zachowanych metop odkryto w skarbcu i jego najbliższym sąsiedztwie w 1894 roku Ich powstanie datowane jest na lata ok. 570–550 p.n.e. Ich dekoracje rzeźbiarskie przedstawiają m.in. statek Argonautów, Kastora i Polluksa, Europę na byku czy dzika kalidońskiego.
Uwagi
- ↑ Muzeum Archeologiczne w Delfach podaje wymiary 8,27 × 6,24 m, zob. Muzeum Archeologiczne w Delfach ↓.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Muzeum Archeologiczne w Delfach ↓.
- 1 2 3 4 5 Petsas 2019 ↓, s. 41.
- 1 2 3 4 Scott 2014 ↓, s. 62.
- ↑ Wójcikowska 2009 ↓, s. 300.
- 1 2 3 4 Perseus Digital Library Project ↓.
- ↑ Petsas 2019 ↓, s. 40.
- 1 2 Wójcikowska 2009 ↓, s. 290.
- ↑ Petsas 2019 ↓, s. 40–41.
- 1 2 3 Perseus Digital Library Project – Metopes of the Sikyonian Treasury ↓.
Bibliografia
- Muzeum Archeologiczne w Delfach: The Sicyonian Treasury. [dostęp 2022-06-25]. (ang.).
- Perseus Digital Library Project: Delphi, Sikyonian Treasury (Monopteros) Metopes (Sculpture). [dostęp 2022-06-25]. (ang.).
- Perseus Digital Library Project: Delphi, Treasury of the Sikyonians (III) (Building). [dostęp 2022-06-25]. (ang.).
- Photios M. Petsas: Delphi: Monuments and Museum. Athens: Krene Editions, 2019. (ang.).
- Michael Scott: Delphi: A History of the Center of the Ancient World. Princeton University Press, 2014. ISBN 978-1-4008-5132-4. [dostęp 2022-06-25]. (ang.).
- Wójcikowska, Katarzyna. Skarbce greckie w okresie archaicznym i klasycznym. Analiza i porównanie architektoniczne na przykładzie sanktuariów w Delfach i Olimpii. „Studia i Materiały Archeologiczne”. 14, s. 285–303, 2009. Uniwersytet Warszawski. ISSN 0867-6542. [dostęp 2022-06-25]. (pol.).