Rudolf Firkušný

Rudolf Firkušný
	; Rudolf Firkušný, 1960
Data i miejsce urodzenia	11 lutego 1912 ; Napajedla
Pochodzenie	czeskie
Data i miejsce śmierci	19 lipca 1994 ; Staatsburg
Instrumenty	fortepian
Gatunki	muzyka poważna
Zawód	pianista

Rudolf Firkušný (ur. 11 lutego 1912 w Napajedli, zm. 19 lipca 1994 w Staatsburgu w stanie Nowy Jork) – amerykański pianista pochodzenia czeskiego.

Życiorys

W latach 1920–1927 kształcił się w konserwatorium w Brnie u Růženy Kurzovej w zakresie gry na fortepianie, pobierał też prywatnie lekcje kompozycji u Leoša Janáčka. W latach 1928–1930 odbył uzupełniające studia muzyczne w Konserwatorium Praskim u Viléma Kurza, Rudolfa Karela i Josefa Suka. W 1932 roku uczestniczył prywatnie w letnich kursach muzycznych prowadzonych przez Artura Schnabla. Jako pianista debiutował po raz pierwszy publicznie w Pradze w 1920 roku, wykonując dzieła W.A. Mozarta. Występował w wielu krajach europejskich, w tym w Polsce. W 1933 roku debiutował w Londynie, a w 1938 roku w Nowym Jorku. W 1939 roku wyemigrował z Czechosłowacji do Paryża, skąd w 1940 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych. W 1948 roku uzyskał obywatelstwo amerykańskie. W latach 1943–1944 koncertował w krajach Ameryki Łacińskiej, w 1946 roku wystąpił w Pradze na festiwalu Pražské jaro. Po raz kolejny wystąpił w ojczystym kraju dopiero w 1990 roku, wykonując II Koncert fortepianowy Bohuslava Martinů. Występował z czołowymi orkiestrami światowymi pod batutą najsłynniejszych dyrygentów, koncertował w Europie, Australii i Izraelu. Wykładał w nowojorskiej Juilliard School of Music i w Aspen Music School. Do grona jego uczniów należał Yefim Bronfman.

W jego repertuarze dominowały utwory romantyków niemieckich (m.in. Ludwiga van Beethovena) oraz kompozytorów czeskich (Bedřich Smetana, Antonín Dvořák, Leoš Janáček). Dokonał prawykonań III (1949) i IV (1956) koncertu fortepianowego Bohuslava Martinů oraz I Koncertu fortepianowego Gian Carlo Menottiego (1945) i Koncertu fortepianowego Howarda Hansona (1948). Nagrywał dla wytwórni Columbia Records. Zajmował się także komponowaniem, napisał koncert fortepianowy, kwartet smyczkowy i szereg utworów na fortepian.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 3. Część biograficzna efg. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1987, s. 108. ISBN 83-224-0344-5.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 2 Conf–Gysi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 1117. ISBN 0-02-865527-3.
1 2 3 4 5 6 7 The Harvard Biographical Dictionary of Music. Cambridge: Harvard University Press, 1996, s. 269. ISBN 0-674-37299-9.
1 2 3 Stephen Siek: A Dictionary for the Modern Pianist. Lanham: Rowman & Littlefield, 2017, s. 50. ISBN 978-0-8108-8879-1.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[encmuz-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 3. Część biograficzna efg. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1987, s. 108. ISBN 83-224-0344-5.

[baker-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 2 Conf–Gysi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 1117. ISBN 0-02-865527-3.

[harvard-3] 1 2 3 4 5 6 7 The Harvard Biographical Dictionary of Music. Cambridge: Harvard University Press, 1996, s. 269. ISBN 0-674-37299-9.

[siek-4] 1 2 3 Stephen Siek: A Dictionary for the Modern Pianist. Lanham: Rowman & Littlefield, 2017, s. 50. ISBN 978-0-8108-8879-1.