Bohuslav Martinů

Martinů w Stanach Zjednoczonych (1943)
Data i miejsce urodzenia

8 grudnia 1890
Polička

Data i miejsce śmierci

28 sierpnia 1959
Pratteln

Przyczyna śmierci

rak żołądka

Instrumenty

skrzypce

Gatunki

muzyka poważna

Zawód

kompozytor

Odznaczenia
Strona internetowa

Bohuslav Martinů ([ˈbɔɦuslaf ˈmaɾcɪnuː] ( odsłuchaj); ur. 8 grudnia 1890 w Poličce, zm. 28 sierpnia 1959 w Pratteln) – czeski kompozytor muzyki poważnej tworzący w stylu neoklasycznym; wykładowca Uniwersytetu Princeton i Mannes School of Music.

Martinů napisał dziesięć baletów, siedemnaście oper (w tym Mirandolinę), sześć symfonii, siedemnaście koncertów, a także wiele dzieł kameralnych, dużych utworów wokalno-instrumentalnych oraz pieśni. W 1968 Harry Halbreich opublikował chronologiczny katalog dzieł kompozytora, zawierający 387 pozycji.

Życiorys

Urodził się 8 grudnia 1890 w Poličce. Ze względu na szereg napotykanych przez niego trudności w kontaktach z ludźmi biografowie zakładają retrospektywnie, że mógł on cierpieć na zespół Aspergera należący do zaburzeń ze spektrum autyzmu. Studiował w Konserwatorium Praskim, którego nie ukończył przenosząc się do szkoły organowej, a od 1913 był skrzypkiem Filharmonii Czeskiej. W Poličce mieszkał do 16 roku życia. Przed I wojną światową uczył gry na skrzypcach. Po wojnie wznowił studia kompozycji kształcąc się u Josefa Suka. W 1919 jako drugi skrzypek Filharmonii Czeskiej wyruszył w trasę koncertową po Europie. W 1922 Teatr Narodowy w Pradze wystawił jego balet Istar.

Od 1923 do 1940 przebywał w Paryżu gdzie zainteresował się muzyką Igora Strawinskiego, Grupy Sześciu, ekspresjonizmem oraz jazzem, a także utrzymywał kontakty z miejscowymi muzykami, m.in. z Albertem Rousselem. W tym czasie swoimi utworami zwrócił uwagę m.in. Siergieja Kusewickiego.

Po wybuchu II wojny światowej pomagał emigrantom z Protektoratu Czech i Moraw przybyłym do Francji, zaś po kampanii francuskiej zamieszkał w Stanach Zjednoczonych. Po zakończeniu wojny zaproponowano mu posadę wykładowcy w praskim konserwatorium, której nie objął ze względu na stan zdrowia oraz sytuację polityczną w Czechosłowacji. W 1953 i 1956 uzyskał stypendium Guggenheima.

Po powrocie do stolicy Francji przeniósł się do Nicei, a następnie do Szwajcarii. Zmarł w Pratteln 28 sierpnia 1959 z powodu raka żołądka. W 1989 jego ciało przewieziono do Polički.

W 1991 roku został pośmiertnie odznaczony Orderem Tomáša Garrigue Masaryka II klasy.

Wybrane utwory

  • Istar (balet)
  • Kukiełka (cykl utworów fortepianowy)
  • La jazz
  • Suita jazzowa
  • Kot (balet)
  • Špalíček (balet)
  • II Kwartet smyczkowy
  • Koncert podwójny na dwie orkiestry smyczkowe, fortepian i kotły
  • Concerto grosso na orkiestrę kameralną

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Kański 1973 ↓, s. 525.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Furtak 2015 ↓.
  3. ↑ Suchora 2012 ↓.
  4. ↑ Robert C. Simon, Bohuslav Martinů. A Research and Information Guide, Routledge 2014, s. 87.
  5. ↑ John Simon Guggenheim Memorial Foundation | Bohuslav Martinů. [w:] gf.org [on-line]. John Simon Guggenheim Memorial Foundation. [dostęp 2016-01-07]. (ang.).
  6. ↑ Seznam vyznamenaných [online], Pražský hrad [dostęp 2022-02-17] (cz.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.