Ralf-Stetysz (skrót od Rolniczo-Automobilowo-Lotnicza Fabryka Stefana Tyszkiewicza) – polski samochód osobowy, produkowany w latach 1924-1929 w Paryżu i Warszawie.

Historia i opis pojazdu

W 1924 r. hrabia Stefan Tyszkiewicz założył w Boulogne pod Paryżem mały zakład produkcyjny, gdzie zaczął opracowywać prototyp samochodu osobowego własnej konstrukcji. Wyposażony był on w silnik spółki Continental Motors Company. Natomiast podwozie było własnej, pomysłowej i nowatorskiej konstrukcji, przystosowanej do fatalnych polskich dróg (blokowania mechanizmu różnicowego i wyższe zawieszenie).

W 1926 roku zaprezentowano go na Międzynarodowym Salonie Samochodowym w Paryżu. W 1925 roku w V rajdzie polskiego automobilklubu otrzymał nagrodę Ministerstwa Robót Publicznych, dużym sukcesem było także ukończenie rajdu Monte Carlo oraz wygrana w kategoriach elegancji, komfortu i wytrzymałości.

Od 1925 roku Tyszkiewicz szukał wspólników w Polsce. Ostatecznie w celu produkcji podwozi nawiązał współpracę z warszawskim Towarzystwem Przemysłu Metalowego „K. Rudzki i Spółka” SA, a produkcję nadwozi zakontraktował w lubelskich zakładach lotniczych „Plage i Laśkiewicz”. W kadrze inżynierskiej dominowali Polacy przybyli z Francji.

Produkcja samochodu została przeniesiona w 1927 r. do Polski na ul. Fabryczną 3. Samochody oferowane były w 2 wariantach:

• Stetysz TA, z silnikiem 4-cylindrowym Continental o pojemności 1500 cm³ (20 KM przy 2600 obr./min),
• Stetysz TC six, z silnikiem 6-cylindrowym Continental o pojemności 2760 cm³ (42 KM przy 2600 obr./min).

Obydwa modele wystawiane były na Międzynarodowych Targach Poznańskich i brały udział w rajdach. Zaletą samochodu było podwozie przystosowane dla polskich dróg słabej jakości oraz możliwość blokowania mechanizmu różnicowego ułatwiające jazdę w grząskim terenie.

W 1928 roku produkcja rosła, a firma zbierała zamówienia, jednak w lutym 1929 roku w fabryce wybuchł pożar, który zaczął się od piecyka w fabrycznym kantorku. Z powodu pory roku strażacy mieli utrudniony dostęp do pożaru, w związku z czym spłonęła cała fabryka z pojazdami na różnym etapie produkcji i duża partia gotowych pojazdów. Ogółem wyprodukowano około 200 pojazdów.

Straty wyniosły 1,5 mln złotych, a Tyszkiewicz planował odbudować zakład z wykorzystaniem środków z ubezpieczenia, jednak do odbudowy fabryki nie doszło na wniosek akcjonariuszy. W następnych latach Tyszkiewicz sprowadzał do Polski samochody firm FIAT i Mercedes-Benz.

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Ralf-Stetysz w serwisie polskie-auta.pl