Piotr Galichet
Pierre Galichet
pułkownik
Data i miejsce urodzenia

30 lipca 1775
Passavant-en-Argonne, Francja

Data i miejsce śmierci

26 października 1846
Izdebno Kościelne

Przebieg służby
Lata służby

1792-1817

Siły zbrojne

Armia francuska, Armia Renu (francuska), Grande Armée

Jednostki

Strzelcy konni, Piechota, kwatermistrzostwo

Stanowiska

szef sztabu III Korpus Wielkiej Armii

Główne wojny i bitwy

Wojny napoleońskie, Inwazja na Rosję (1812), Pirmasens, Austerlitz, Auerstedt, Borodino, Nasielsk, Pruska Iława

Późniejsza praca

Ziemianin, Przedsiębiorca

Odznaczenia

Piotr Galichet, właściwie Pierre Galichet herbu Galichet, (ur. 30 lipca 1775 w Passavant-en-Argonne (Marne) Francja, zm. 23 października 1846 w Izdebnie) – baron I Cesarstwa, Francuz z Szampanii, pułkownik Grande Armée, przedsiębiorca rolny, Oficer Legii Honorowej, Kawaler orderu św. Ludwika, ziemianin osiadły w Polsce. Dzięki jego przyjaźni z Girardem, powstało miasto Żyrardów.

Młodość

Urodził się na wsi w pobliżu miasta Sainte-Menehould w Szampanii, syn Nicolasa i Marguerite Galichet (rodzice byli kuzynami). Był spokrewniony z generałem brygady III korpusu Wielkiej Armii, Pierre-Charles Lochet, którego był potem adiutantem. W 1792 r. wstąpił do 9 pułku strzelców konnych w wojsku francuskim, jako ochotnik w wieku siedemnastu lat.

Kariera Wojskowa

W 1793, już w armii Mozeli został ranny w bitwie pod Pirmasens. W Armii Sambry i Mozy dostał się do niewoli w 1795 i po dwóch latach wrócił jako żołnierz piechoty. Awansował na podporucznika w 1799 a porucznika rok później. Przeszedł z Armii Szwajcarii do Armii Renu w 1800 r. Z końcem 1803, jako kapitan został adiutantem swojego kuzyna generała Lochet. Po Armii Wybrzeża Oceanu, w 1804-5 dostał się do Wielkiej Armii. Na stanowisku ADC kuzyna, który był jego zwierzchnikiem i dowódzcą 2. brygady piechoty w dywizji Frianta w 3 korpusie Marszałka Davouta brał udział w walkach pod Austerlitz, Auerstedt, Nasielskiem i Pruską lławą. W 1806 wyróżniony jako Kawaler Legii Honorowej. Wczesnym 1807 stracił kuzyna generała i szefa swego poległego na polu bitwy w Klein Sausgarten. Przeszedł do służby w sztabie 3 korpusu Wielkiej Armii. W 1809, po 17 latach w wojsku i w wieku 33 lat był mianowany pułkownikiem. Został szefem sztabu 2 dywizji 3 korpusu u generała Frianta. Następnego roku otrzymał od rządu Napoleon Bonaparte-a tytuł Baron-a de l'Empire.

Ślub

W lutym 1810 Galichet wziął ślub, według kodeksu Napoleona – drugi tego rodzaju ślub na terytorium Polski, z Dorotą Szymanowską, dziedziczką majątku Izdebna po Michale (zm.1789), staroście wyszogrodzkim. Ślub odbył się w kościele izdebińskim. Wśród świadków byli: Józef Hrabia Jabłonowski, Józef Krasiński, generał Felix Świdziński, Piotr Karol Bontemps oraz Jean-Baptiste Mallet de Grandville. Nie mieli własnych dzieci tylko pasierbicę, Julię Urmowską.

Inwazja na Rosję 1812

W grudniu 1810 r. otrzymał patent barona Cesarstwa. Podczas kampanii w Rosji 1812, był szefem sztabu 2 dywizji Frianta 1 korpusu Davouta, pod Borodino. Tego samego roku przyznano mu order Oficera Legii Honorowej. Podczas odwrotu Wielkiej Armii, ranny po raz wtórny dostał się do niewoli w Wilnie. Ponad rok spędził w obozie w Astrachaniu. W 1814 wrócił do Francji i po urlopie pojechał do Polski, gdzie osiadł w majątku żony. Z końcem roku otrzymał Order św. Ludwika, i uzyskał także indygenat polski. Dopiero w 1817 otrzymał dymisję z wojska.

Osiągnięcia cywilne

Do tych nie należało opanowanie języka polskiego, bo sfera do której trafił w Polsce praktycznie mówiła po francusku. O tym że był dobrze zintegrowany w krąg towarzyski dawnych szwoleżerów świadczy karykaturalny portret jego, wykonany przez Jakuba Sokołowskiego. Niestety portret ten zaginął w okresie II wojny.

Galichet został członkiem korespondentem ojczystej Société d'Agriculture, Commerce, Sciences et Arts du Département de la Marne – Towarzystwa Rolniczego i Handlowego departamentu Marny. Jeszcze przed kampanią rosyjską wprowadzono do Grande Armée sieczkarnię do słomy bardzo pomocną w żywieniu koni, pomysłu Galichet'a, którą skonstruował na podstawie obserwacji polskiej maszyny. Przyczynił się do rozwoju przemysłu rolnego w Królestwie przystosowując wynalazki zagraniczne, np. ulepszone piece do wypalania cegieł. Kiedy założył gorzelnię w Izdebnie zastosował nowoczesny system Adams'a. Brandys wspomina: 'W liście z 30 grudnia 1818 roku pan Tomasz donosił ojcu: Z przyjemnością oglądałem gorzelnie Galicheta w Izdebnie. Wyciąga regularnie z korca żyta 5 i pół garnca wódki na 10 stopni. '. Utrzymywał bliski stosunki z prężnymi Łubieńskimi, a szczególnie ze szwagrem, senatorem Piotrem i jego wspólnikiem. Wspólnie pracowali nad przetwórnią buraków na cukier, jedną z pierwszych w Polsce, oraz olejarnią parową. Był członkiem Komitetu Właścicieli Listów Zastawnych Królestwa Polskiego. Wydał dwie broszury na tematy techniczne: w 1819 Essai sur la Distillerie d'Izdebno dedykowaną ówczesnemu ministrowi spraw wewnętrznych, Tadeuszowi Mostowskiemu, o gorzelni w Izdebnie, (zaznaczając że zysk ze sprzedaży broszury jest przeznaczony dla biednych). Następną w 1843, o sposobach przechowywania zboża i o potrzebie wprowadzenia rezerw ziaren – Mémoire sur la conservation des céréales et sur la nécessité d'établir des réserves de grains, drukiem Banku Polskiego. Galichet zmarł 26 października 1846 w Izdebnie gdzie go pochowano na cmentarzu przykościelnym. W czasie „porządków” w latach 70. XX wieku, nagrobek jego został zniwelowany, ale tekst napisu został spisany w kronice parafii.

Wielka usługa dla przemysłu polskiego

Przyjaźń z Philippe de Girard, nawiązana jeszcze w wojsku francuskim, spowodowała, że Galichet namówił inżyniera-wynalazcę na przyjazd do Polski, kiedy ten ostatni spotkał się z trudnościami na terenie Francji i Anglii. Galichet który przez żonę miał bliskie stosunki z Łubieńskimi, przedstawił go braciom którzy wtedy szukali projektów na rozwój tekstyliów, a zwłaszcza lnu, z myślą o eksportach do Rosji. Z tego pomysłu, z udziałem kapitałów z Banku Polskiego, powstały fabryki w Marymoncie a szczególnie w 1833 r. w Rudzie Guzowskiej – na obszarze dziś znanego jako Żyrardów – miano na cześć francuskiego gościa i jednego z dyrektorów owej imprezy.

Przypisy

  1. Informations plus précises sur http://chan.archivesnationales.culture.gouv.fr/ BB/29/968 page 129. Titre de baron, accordé par décret du 15 août 1809, à Pierre Galichet. Paris (16 décembre 1810).
  2. • Zobacz wątek – Polska żona generała Morand (Old – stare forum) [online], napoleon.nazwa.pl [dostęp 2017-12-03] (pol.).
  3. Julia Serafina Innocenta Urmowska (M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego) [online], sejm-wielki.pl [dostęp 2017-11-19].
  4. http://chan.archivesnationales.culture.gouv.fr/ BB/29/968 page 129. Titre de baron, accordé par décret du 15 août 1809, à Pierre Galichet. Paris (16 décembre 1810). BB/29/1065 page 269. M. le baron Galichet.
  5. The Battle of Borodino: Order of Battle of the Russian Army [online], napoleon-series.org [dostęp 2017-11-19].
  6. Jakub Dominik Wincenty Kajetan Sokołowski [online], ipsb.nina.gov.pl [dostęp 2017-11-19] (pol.).
  7. Catalogue of wartime losses [online], kolekcje.mkidn.gov.pl [dostęp 2019-03-19] [zarchiwizowane z adresu 2016-05-13] (ang.).
  8. Obiekt [online], dzielautracone.gov.pl [dostęp 2023-11-25].
  9. Marian Brandys, Koniec świata szwoleżerów, Tom 1, Czcigodni weterani, MG, Warszawa 2010, s. 158.
  10. Zygmunt Przyrembel Historja Cukrownictwa w Polsce, Warszawa 1927, http://cybra.p.lodz.pl/Content/7140/HistoriaCukrownictwaPolsce_OCR1.pdf s.124...
  11. Rys Gorzelni Izdebinskéy przez Piotra Galichet 1819 – Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego: http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=148141&from=publication
  12. Bibliografia Estreichera | Bibliografia XIX wieku [online], estreicher.uj.edu.pl [dostęp 2017-11-19] (pol.).
  13. Łubieński, Tomasz Wentworth. (1886). Henryk Łubieński i jego bracia: wspomnenia rodzinne odnoszące się do historyi Królestwa Polskiego i Banku Polskiego. Kraków: Księg. G. Gebethnera https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/doccontent?id=305507 s.87

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.