Izdebno Kościelne – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki. Leży na skraju Równiny Łowicko-Błońskiej. Przez wieś przepływa Pisia Tuczna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Jest to duża okolnica, położona dawniej wokół dużego stawu. We wsi znajduje się strażnica straży pożarnej i szkoła podstawowa imienia związanej z miejscowością Klementyny z Tańskich Hoffmanowej. Izdebno Kościelne posiada połączenie autobusowe z Grodziskiem Mazowieckim.

Historia

Na terenie wsi w stanowiskach archeologicznych znaleziono m.in. monety rzymskie, pochodzące z epoki rządów cesarza Hadriana, co wskazuje na położenie na szlaku handlowym. Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z XV w.. W XVII wieku dziedzic Adam Izbiński zgromadził fundusze na budowę kościoła we wsi. W 1621 wybudowano kaplicę, a w latach 1772-1776 – drewniany kościół. W XVIII w. miejscowość była własnością rodziny starostów wyszogrodzkich Szymanowskich, którzy wznieśli kościół i dwór. W 1826 Baron d'Empire Piotr (Pierre) Galichet, Francuz z Szampanii, mąż Doroty z Szymanowskich, były oficer w armii Napoleona, założył w Izdebnie gorzelnię oraz cukrownię, pierwszą na Mazowszu a drugą w Królestwie. W roku 1866 wieś nabył historyk Józef Kazimierz Plebański. Podczas II wojny światowej na terenie tutejszej parafii przechowywano broń zrzucaną przez aliantów.

Zabytki i obiekty historyczne

• stanowiska archeologiczne z IV–I w. p.n.e.
• drewniany kościół pw. Św. Michała Archanioła i Zwiastowania Najświętszej Marii Panny o konstrukcji zrębowej, wybudowany w latach 1772-1776 z fundacji Michała Szymanowskiego, starosty wyszogrodzkiego. Dobudowany do kaplicy z 1621 r. rozbudowywany i restaurowany w późniejszych latach. Konsekrowany w 1779. Wnętrze zdobią obrazy pędzla Józefa Walla. Przy kościele znajduje się zabytkowa dzwonnica z końca XVIII w.
• cmentarz, wśród nagrobków wyróżnia się pomnikowy z 1839 r. Anieli Szymanowskiej, żony fundatora kościoła oraz nagrobek klasycystyczny z 1846 r. Piotra Galicheta.
• klasycystyczny, parterowy dwór Szymanowskich z około 1800 roku, tynkowany i obmurowany cegłą. Później wraz z miejscowością należał kolejno do Łubieńskich, Kronenbergów, a od 1866 do Plebańskich. Został zaadaptowany na dom pomocy społecznej. Obok dworu znajduje się oficyna z pocz. XIX w. W otoczeniu wpisane do rejestru zabytków resztki parku krajobrazowego z ok. 1800 r. z dwoma drzewami pomnikowymi: jesionem wyniosłym (obw. 3,2 m) i wiązem szypułkowym (obw. 4,0 m)
• w centralnej części wsi nad Plebańskim Stawem kapliczka kolumnowa upamiętniająca odzyskanie niepodległości z 1918 r.

W Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu znajduje się zagroda pszczelarska przeniesiona z Izdebna.

Związani z miejscowością

W Izdebnie Kościelnym urodzili się:

• ks. Michał Oziębłowski – polski duchowny, błogosławiony Kościoła katolickiego. Jest on patronem głównej ulicy.
• Edward Kokoszko – polski malarz

Osiedlił się:

• Baron de l'Empire Pierre Galichet (1775-1846), urodzony w Szampanii - francuski oficer napoleoński osiadły w Izdebnie i członek grona Szymanowskich i Łubieńskich.

W miejscowości mieszkała w młodości Klementyna Hoffmanowa, wychowywana przez Szymanowskich. Jej ojciec Ignacy Tański zmarł w Izdebnie i został pochowany w sąsiedztwie kościoła.

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Izdebno (1), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 333 .
• http://napoleon.org.pl/index.php/slowniki-tematyczne/oficerowie-le-grande-armee-polegli-lub-zmarli-w-polsce/241-zmarli-w-krolestwie-polskim-po-roku-1815 życiorys Galichet'a i zdjęcia z Izdebna.