| Data i miejsce urodzenia |
8 maja 1905 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
12 stycznia 1986 |
| Zawód, zajęcie |
architekt |
| Odznaczenia | |
Piotr Biegański (ur. 8 maja 1905 w Rosieniach, zm. 12 stycznia 1986 w Warszawie) – polski architekt, laureat nagrody honorowej SARP, profesor Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej.
Życiorys
Urodził się 8 maja 1905 w Rosieniach na Kowieńszczyźnie. Do gimnazjum uczęszczał w Kownie, a po I wojnie światowej w Warszawie. W 1933 ukończył studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. W 1937 otrzymał Grand Prix na Wystawie Sztuki i Techniki w Paryżu (dział architektoniczny).
W czasie okupacji niemieckiej pracował w Wydziale Technicznym Zarządu m. st. Warszawy, zajmując się potajemnie m.in. zabezpieczeniem spalonego podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 gmachu Teatru Wielkiego. Od wiosny 1942 do wybuchu powstania warszawskiego był członkiem Wydziału Legalizacji i Techniki w Oddziale II Komendy Głównej Armii Krajowej i kierownikiem jej pracowni „Grajewski”. Brał udział jako wykładowca w tajnym nauczaniu politechnicznym. Wiosną 1943 obronił rozprawę doktorską i uzyskał stopień doktora nauk technicznych na działającym w konspiracji Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej.
Współtwórca odbudowy Starego i Nowego Miasta w Warszawie i współorganizator Biura Odbudowy Stolicy. W latach 1947–1954 główny konserwator zabytków Warszawy. Autor projektu odbudowy i rozbudowy Pałacu Staszica oraz projektu odbudowy Zamku Ujazdowskiego w Warszawie. Konsultant odbudowy Starego Miasta w Poznaniu. Projektant i kierownik odbudowy zabytków Fromborka i Wiślicy.
Od 1945 wykładowca Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej (od 1954 profesor nadzwyczajny, a w latach 1960–1964 dziekan tego wydziału). Autor publikacji architektonicznych i urbanistycznych.
Był członkiem wielu rad naukowych w wydawnictwach i na uczelniach, a także m.in. honorowym członkiem Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków, Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Towarzystwa Urbanistów Polskich, prezesem Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Włoskiej, członkiem ICOMOS.
W 1983 został laureatem nagrody Miasta Stołecznego Warszawy i Honorowej Nagrody SARP.
Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 114-6-14).
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1969)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (29 października 1947)
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955)
- Order Zasługi Republiki Włoskiej (Włochy)
Upamiętnienie
- W roku 2000 Muzeum Historyczne m. st. Warszawy poświęciło prof. Biegańskiemu wystawę.
- W kwietniu 2011 ciągowi pieszemu położonemu pomiędzy wewnętrznym a zewnętrznym murem obronnym, na odcinku od placu Zamkowego do ulicy Piekarskiej w Warszawie, nadano nazwę Międzymurze Piotra Biegańskiego.
- W Bramie Senatorskiej Zamku Królewskiego w Warszawie znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona profesorowi
Przypisy
- 1 2 Elżbieta Borysowicz (oprac.): Wykaz zmarłych Profesorów Politechniki Warszawskiej pochowanych na Powązkach w Warszawie. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 2015, s. 11–12. ISBN 978-83-7814-461-8. [dostęp 2024-03-01].
- ↑ Projekt – Miasto. Wspomnienia poznańskich architektów 1945–2005, Henryk Marcinkowski i inni, Poznań: Wydawnictwo Miejskie Posnania, 2013, s. 350, ISBN 978-83-7768-069-8, OCLC 871701842.
- ↑ Stanisław Jankowski: Z fałszywym ausweisem w prawdziwej Warszawie. Tom 2. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1985, s. 59. ISBN 83-06-00140-0.
- ↑ Stanisław Jankowski: Z fałszywym ausweisem w prawdziwej Warszawie. Tom 2. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1985, s. 61. ISBN 83-06-00140-0.
- 1 2 Stanisław Jankowski: Z fałszywym ausweisem w prawdziwej Warszawie. Tom 2. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1985, s. 60. ISBN 83-06-00140-0.
- ↑ Projekt – Miasto. Wspomnienia poznańskich architektów 1945–2005, Henryk Marcinkowski i inni, Poznań: Wydawnictwo Miejskie Posnania, 2013, s. 52, 350, ISBN 978-83-7768-069-8, OCLC 871701842.
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: KRZYSZTOF BIEGAŃSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-02-10].
- ↑ In memoriam - Pamięci Architektów Polskich - Piotr Biegański [online], www.archimemory.pl [dostęp 2023-07-25].
- ↑ M.P. z 1947 r. nr 149, poz. 893 „za zasługi położone w zabezpieczeniu arcydzieł kultury polskiej”.
- ↑ M.P. z 1955 r. nr 101, poz. 1400 - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/201 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego.
- ↑ Uchwała nr XIV/253/2011 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 kwietnia 2011 r. w sprawie nadania nazw ciągom pieszym w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. edziennik.mazowieckie.pl, Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego nr 76, poz. 2396. s. 14150-14151. [dostęp 2014-06-10].
Bibliografia
- Piotr Biegański: Pałac Staszica, siedziba Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Wydawnictwo TNW, Warszawa 1951.
- Encyklopedia Warszawy, Warszawa, PWN, 1994, ISBN 83-01-08836-2.
- Lech Krzyżanowski, Biegański Piotr, [w:] Polski słownik biograficzny konserwatorów zabytków, z. 1, Poznań, Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków, 2000, ISBN 83-900862-7-1.
Linki zewnętrzne
- Piotr Biegański na portalu warszawa1939.pl
- Sztuka Architektury Piotr Biegański