Pietro Tenerani
Data i miejsce urodzenia

11 listopada 1789
Torano, Carrara

Data i miejsce śmierci

14 grudnia 1869
Rzym

Narodowość

włoska

Alma Mater

Accademia di belle arti di Carrara

Dziedzina sztuki

rzeźbiarstwo

Epoka

neoklasycyzm

Pietro Tenerani (ur. 11 listopada 1789 w Torano, zm. 14 grudnia 1869 w Rzymie) – włoski rzeźbiarz.

Biografia

Pietro Tenerani urodził się w Torano pod Carrarą 11 listopada 1789. Kształcił się w Accademia di belle arti w Carrarze, gdzie profesorami byli: Lorenzo Bartolini, Pietro Marchetti (wuj rzeźbiarza), Jean-Baptiste Frédéric Desmarais. Od 1813 przebywał w Rzymie. Uczył się u Antoniego Canovy i Bertela Thorvaldsena. Od 1825 był członkiem i profesorem Akademii Świętego Łukasza, w 1857 wybrano go jej prezydentem. Od 1860 roku pełnił funkcję dyrektora Muzeów Watykańskich. Był zwolennikiem puryzmu, a następnie naturalizmu. Znany ze swoich umiejętności rzeźbiarskich, tworzył postacie i grupy mitologiczne, posągi upamiętniające, figury sakralne oraz pomniki nagrobne. Dla Museo Pio-Clementino odrestaurował antyczną rzeźbę Herkulesa.

Tenerani był autorem rzeźbionych popiersi grupy Polaków. Sportretował: Zofię Katarzynę Branicką-Odescalchi, Zygmunta Krasińskiego, Elizę z Branickich Krasińską, Bolesława Potockiego, Tadeusza Doria-Dernałowicza. Rzeźbiarz wykonał również w 1825 roku gipsowy model płyty na grób księżnej Czartoryskiej – Dusze wzlatujące ku Niebu (wł. Le anime che volano in cielo).

Uczniem Pietro Teneraniego był polski rzeźbiarz Tomasz Oskar Sosnowski.

Rzeźbiarz zmarł w Rzymie 14 grudnia 1869 roku.

Wybór dzieł

Spod dłuta Teneraniego wyszły, m.in. takie rzeźby, jak:

  • Psyche porzucona (wł. Psiche abbandonata, 1819), Florencja, Galleria Nazionale d’Arte Moderna
  • Wenus zraniona cierniem róży (1823), Ermitaż
  • Popiersie Bertela Thorvaldsena (1824), Rzym, Akademia Świętego Łukasza
  • Nagrobek Piusa VIII (1830), Bazylika watykańska
  • Psyche omdlała (wł. Psiche svenuta, przed 1836), Ermitaż
  • Flora (1840), Ermitaż
  • Posąg Simóna Bolívara (1842), Bogota
  • Zdjęcie z krzyża (wł. Deposizione, relief, 1844), Bazylika laterańska
  • Flora (1848), Buckingham Palace
  • Popiersie hrabiego Chambord (1840), Beauvais, Musée départemental de l'Oise
  • Popiersie autoportret (1856), Museo di Roma
  • Faun grający na aulosie (1859), Palermo, Villa Tasca
  • Chrystus Odkupiciel (wł. Cristo Redentore, 1869–1871), Rzym, Bazylika Santa Maria sopra Minerva
  • Posąg św. Jana Ewangelisty (1836), Neapol, Kościół S. Francesco di Paola
  • Posąg Simóna Bolívara (1852), Caracas
  • Posąg Simóna Bolívara, Berlin
  • Posąg Pellegrina Rossiego (1854), Carrara
  • Posąg św. Alfonsa Marii de’ Liguoriego (1839), Bazylika watykańska
  • Posąg św. Benedykta, Bazylika św. Pawła za Murami
  • Popiersie Jezusa Chrystusa, Baku, Narodowe Muzeum Sztuki Azerbejdżanu
  • Popiersie Antonia Silvaniego, Bolonia
  • Popiersie Francesco Forti (1843), Pescia, Museo Civico
  • Popiersie nieznanej kobiety, Londyn, Heim Gallery
  • Anioł Zmartwychwstania, Poczdam, Kościół Pokoju
  • Wulkan (1825–1849), Rzym, Galleria Nazionale d’Arte Moderna
  • Popiersie Zofii Katarzyny Branickiej-Odescalchi (ok. 1850), Museo di Roma
  • Popiersie hrabiego Zygmunta Krasińskiego (1852), popiersie w marmurze Muzeum Romantyzmu w Opinogórze; gipsowy model w Museo di Roma
  • Popiersie Bolesława Potockiego (ok. 1850–1860), Museo di Roma
  • Popiersie Tadeusza Doria-Dernałowicza (1852), Warszawa, Muzeum Narodowe
  • Popiersie Elizy Franciszki z Branickich Krasińskiej, Kraków, Muzeum Narodowe
  • Carlotta del Belgio, imperatrice del Messico (1864), Museo di Roma
  • Pomnik Marii Bold, księżnej Sapiehy, Farnworth, Anglia
  • Nagrobek Marii Colonna Lante, Rzym, Bazylika Santa Maria sopra Minerva
  • Nagrobek Natalii Komar-Spada, Rzym, Bazylika Santa Maria sopra Minerva
  • Historia, model grobu Eugeniusza de Beauharnais, Rzym, Galleria Nazionale d’Arte Moderna
  • Nagrobek Eugeniusza de Beauharnais, Monachium, Michaelskirche
  • Nagrobek Clelii Severini (1825), Rzym, Bazylika św. Wawrzyńca „in Lucina”
  • Nagrobek siostry Fidamante Malenotti, San Gimignano, Kościół San Girolamo

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 Pietro Tenerani. all-art.org. [dostęp 2022-07-04]. (ang.).
  2. 1 2 3 Tenerani, Pietro (Enciclopedia on line). treccani.it. [dostęp 2022-07-04]. (wł.).
  3. ↑ Eracle. museivaticani.va. [dostęp 2022-07-04]. (wł.).
  4. ↑ Trzy popiersia portretowe z Europeum. mnk.pl. [dostęp 2022-07-04].
  5. ↑ Boleslaw Potocki. museodiroma.it. [dostęp 2022-07-04]. (wł.).
  6. ↑ Agata Rola-Bruni: Włochy: Rzymskie muzeum kustoszem polskich pamiątek. naszswiat.it, 2021-02-23. [dostęp 2022-07-04]. (pol.).
  7. ↑ Monumento funebre di Sosnowski Tomasz Oskar (sec. XIX). catalogo.beniculturali.it. [dostęp 2022-07-04]. (wł.).
  8. ↑ Arcibasilica Papale San Giovanni in Laterano. vatican.va. [dostęp 2022-07-04]. (wł.).
  9. ↑ Flora. rct.uk. [dostęp 2022-07-04]. (pol.).
  10. ↑ Portrait du Comte de Chambord. mudo.oise.fr. [dostęp 2022-07-04]. (fr.).
  11. ↑ Pietro Tenerani. Autoritratto. museodiroma.it. [dostęp 2022-07-04]. (wł.).
  12. ↑ Cristo Redentore. catalogo.beniculturali.it. [dostęp 2022-07-04]. (wł.).
  13. ↑ Palma Bucarelli: Tenerani, Pietro (Enciclopedia Italiana, 1937). treccani.it. [dostęp 2022-07-04]. (wł.).
  14. ↑ St. Alphonsus de Liguori. stpetersbasilica.info. [dostęp 2022-07-04]. (ang.).
  15. ↑ Ritratto di Francesco Forti. catalogo.beniculturali.it. [dostęp 2022-07-04]. (wł.).
  16. ↑ Bust of an unknown woman. artandarchitecture.org.uk. [dostęp 2022-07-04]. (ang.).
  17. ↑ Vulcano. catalogo.beniculturali.it. [dostęp 2022-07-04]. (pol.).
  18. ↑ Sofia Caterina Branicka Odescalchi. museodiroma.it. [dostęp 2022-07-04]. (wł.).
  19. ↑ Muzeum Regionalne im. Zygmunta Krasińskiego w Złotym Potoku. Jerzy Pleszyniak (red., teksty). Katowice: Wydawnictwo Alatus, 2010, s. 9. ISBN 978-83-60503-64-5.
  20. ↑ Ritratto del conte Zygmunt Krasinski. museodiroma.it. [dostęp 2022-07-04]. (wł.).
  21. ↑ Carlotta del Belgio, imperatrice del Messico. museodiroma.it. [dostęp 2022-07-04]. (wł.).
  22. ↑ Monument to Mary Bold, Princess Sapieha. artandarchitecture.org.uk. [dostęp 2022-07-04]. (ang.).
  23. ↑ Monumento funebre di Tenerani Pietro (sec. XIX). catalogo.beniculturali.it. [dostęp 2022-07-04]. (wł.).
  24. ↑ Tomb of Eugene de Beauharnais. artandarchitecture.org.uk. [dostęp 2022-07-04]. (ang.).
  25. ↑ Chiesa di San Girolamo. catalogo.beniculturali.i. [dostęp 2022-07-04]. (wł.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.