Pierre Fidèle Bretonneau (ur. 3 kwietnia 1778 w Tours lub w Saint-Georges-sur-Cher, zm. 18 lutego 1862 w Passy) – francuski lekarz, chirurg, epidemiolog.
Życiorys
Był synem lekarza praktykującego w Touraine, siódmym z trzynaściorga rodzeństwa. Jego rodzina posiadała wielopokoleniową tradycję lekarską. W 1795 wyjechał do Paryża studiować medycynę. Tam jednym z jego nauczycieli był Nicolas Corvisart. Nauki pobierał wspólnie z adeptami medycyny, którzy później mieli stać się znanymi naukowcami, jak Dupuytren, Guersant i Esquirol. W 1801 ożenił się z Marie-Thérèse Adam. Na pewien czas zarzucił studia medyczne i mieszkał w Chenonceaux. W 1815 otrzymał tytuł doktora medycyny. W 1816 został naczelnym chirurgiem w szpitalu w Tours, którą to funkcję sprawował do 1838. Od 1818 do 1820 był zaangażowany w walkę z epidemią błonicy w rodzinnym regionie Touraine, co okazało się dlań okazją do poczynienia znaczących odkryć w dziedzinie tej choroby. W latach 20. przebywał na Gibraltarze, gdzie walczył z epidemią żółtej febry. W 1836 w Chenonceaux zmarła jego żona. Następne dekady po jej śmierci Bretonneau spędził w Saint-Cyr-sur-Loire, gdzie prowadził praktykę lekarską i zajmował się badaniami naukowymi. W latach 50. ożenił się z Sophie Moreau. Był członkiem Francuskiej Akademii Medycyny oraz Francuskiej Akademii Nauk. Pochowany został w Saint-Cyr-sur-Loire.
Wkład w naukę
Od 1818 zajmował się badaniem błonicy; jest autorem nazwy diphtérite (dyfteryt). W 1826 opublikował poświęconą tej chorobie pracę, i tym samym wydzielił ją jako osobną jednostkę. W 1825 był autorem pierwszego udanego zabiegu tracheotomii, który przeprowadził u dziewczynki chorej na błonicę krtani.
W jego pismach zauważalne są pierwsze konstatacje, które Louis Pasteur rozwinął później w swojej teorii zarazkowej chorób. Bretonneau 20 lat przed Pasteurem podejrzewał istnienie niewidzialnych organizmów odpowiedzialnych za choroby. Przeprowadził rozróżnienie pomiędzy tyfusem a gorączką tyfoidalną (opisaną przezeń jako dothienenteritis), klasyfikując je jako odmienne choroby. Był jednym z pionierów wykorzystywania wartości swoistości w epidemiologii. Do grona jego uczniów zaliczają się m.in. Alfred Velpeau, Armand Trousseau i Moreau de Tours.
Jego obszerna korespondencja została wydana drukiem w opracowaniu Paula Triaire. W 1962, w setną rocznicę zgonu, francuska poczta wydała poświęcony mu okolicznościowy znaczek pocztowy.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 Encyklopedia Britannica ↓.
- 1 2 3 4 5 Encyklopedia PWN ↓.
- 1 2 3 Nezelof 2002 ↓, s. 74.
- 1 2 3 4 5 6 Marchand, Nouat i Watier 2013 ↓, s. 634.
- 1 2 3 4 Nezelof 2002 ↓, s. 75.
- ↑ Nezelof 2002 ↓, s. 76.
- 1 2 3 4 Nezelof 2002 ↓, s. 78.
- 1 2 Nezelof 2002 ↓, s. 79.
- 1 2 Marchand, Nouat i Watier 2013 ↓, s. 633.
- ↑ Nezelof 2002 ↓, s. 81.
- ↑ Nezelof 2002 ↓, s. 80.
- ↑ Nezelof 2002 ↓, s. 82.
- 1 2 3 4 Haas 1994 ↓, s. 403.
- ↑ Nezelof 2002 ↓, s. 77.
Bibliografia
- L.F. Haas, Pierre Fidèle Bretonneau 1778-1862, „Journal of Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry”, 57 (4), 1994, s. 403, PMID: 8163985.
- Pierre-Fidèle Bretonneau, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2022-12-13] (ang.).
- Christian Nezelof, Pierre Fidèle Bretonneau 1778-1862. A Pioneer in Understanding Infectious Diseases, „Annals of Diagnostic Pathology”, 6 (1), 2002, s. 74-82, PMID: 11873728.
- Claire Marchand, Romaric Nouat, Hervé Watier, From Bretonneau to therapeutic antibodies, from specificity to specific remedies, Saint-Cyr-Sur-Loire, France, November 19, 2012, „mAbs” (5), 2013, s. 633–637, PMID: 23924799.
- Bretonneau Pierre Fidèle, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2022-12-13].