Palaeodictyopterida

Palaeodictyopterida – wymarły nadrząd owadów uskrzydlonych, znany od karbonu (namuru) do permu; nazwa odwołuje się do Palaeodictyoptera – największego rzędu w obrębie nadrzędu.

Charakterystyka

Palaeodictyopterida to owady o zróżnicowanej wielkości (rozpiętość skrzydeł od 1 do 56 cm). Ich cechą charakterystyczną jest kłujący aparat gębowy, zbudowany z pięciu elementów („sztylecików”). Dwie pary skrzydeł o różnych proporcjach; niektóre miały również przypominające skrzydła wyrostki na przedtułowiu (cecha niewystępująca u żadnych owadów współczesnych). Były wyspecjalizowanym roślinożercami. Grupa wymarła w czasie wymierania na granicy perm–trias.

Systematyka

Położenie systematyczne

Nadrząd Palaeodictyopterida Grimaldi & Engel, 2005 należy do podgromady owadów uskrzydlonych (Pterygota), charakteryzujących się posiadaniem skrzydeł. Nadrząd ten według tradycyjnego (i wciąż rozpowszechnionego) poglądu uważa się za należący do infragromady owadów staroskrzydłych (Palaeoptera), generalnie nie mogących składać skrzydeł na odwłoku, ale według niektórych nowszych stanowisk mógłby on być bliżej spokrewniony z owadami nowoskrzydłymi (Neoptera).

Podział systematyczny

W obrębie nadrzędu Palaeodictyopterida wyróżnia się cztery rzędy:

Palaeodictyoptera Goldenberg, 1877
Megasecoptera Brongniart, 1885
Diaphanopterodea Handlirsch, 1919
Dicliptera

Przypisy

1 2 3 JakubJ. Prokop JakubJ., Michael S.M.S. Engel Michael S.M.S., Palaeodictyopterida, „Current Biology”, 29 (9), 2019, R306–R309, DOI: 10.1016/j.cub.2019.02.056, ISSN 0960-9822 [dostęp 2023-10-28] .
1 2 3 JakubJ. Prokop JakubJ. i inni, Ecomorphological diversification of the Late Palaeozoic Palaeodictyopterida reveals different larval strategies and amphibious lifestyle in adults, „Royal Society Open Science”, 6 (9), 2019, s. 190460, DOI: 10.1098/rsos.190460, ISSN 2054-5703, PMID: 31598291, PMCID: PMC6774989 [dostęp 2023-10-28] (ang.).
↑ MartinaM. Pecharová MartinaM., Nina D.N.D. Sinitshenkova Nina D.N.D., JakubJ. Prokop JakubJ., On the morphology of the Late Paleozoic insect families Bardohymenidae and Aspidothoracidae (Palaeodictyopterida: Megasecoptera), „Arthropod Structure & Development”, 55, 2020, s. 100916, DOI: 10.1016/j.asd.2020.100916, ISSN 1467-8039 [dostęp 2023-10-28] .
1 2 3 4 F.M.F.M. Carpenter F.M.F.M., Treatise on Invertebrate Paleontology. Part R (Artrhropoda 4), Volume 3 (Superclass Hexapoda), Geological Society of America; University of Kansas, 1992, ISBN 0-8137-3019-8, LCCN 53-12913 (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[:0-1] 1 2 3 JakubJ. Prokop JakubJ., Michael S.M.S. Engel Michael S.M.S., Palaeodictyopterida, „Current Biology”, 29 (9), 2019, R306–R309, DOI: 10.1016/j.cub.2019.02.056, ISSN 0960-9822 [dostęp 2023-10-28] .

[:1-2] 1 2 3 JakubJ. Prokop JakubJ. i inni, Ecomorphological diversification of the Late Palaeozoic Palaeodictyopterida reveals different larval strategies and amphibious lifestyle in adults, „Royal Society Open Science”, 6 (9), 2019, s. 190460, DOI: 10.1098/rsos.190460, ISSN 2054-5703, PMID: 31598291, PMCID: PMC6774989 [dostęp 2023-10-28] (ang.).

[3] MartinaM. Pecharová MartinaM., Nina D.N.D. Sinitshenkova Nina D.N.D., JakubJ. Prokop JakubJ., On the morphology of the Late Paleozoic insect families Bardohymenidae and Aspidothoracidae (Palaeodictyopterida: Megasecoptera), „Arthropod Structure & Development”, 55, 2020, s. 100916, DOI: 10.1016/j.asd.2020.100916, ISSN 1467-8039 [dostęp 2023-10-28] .

[:2-4] 1 2 3 4 F.M.F.M. Carpenter F.M.F.M., Treatise on Invertebrate Paleontology. Part R (Artrhropoda 4), Volume 3 (Superclass Hexapoda), Geological Society of America; University of Kansas, 1992, ISBN 0-8137-3019-8, LCCN 53-12913 (ang.).