Obuwikowe

Obuwikowe
	; Obuwik pospolity
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	storczykowate
Podrodzina	obuwikowe
	Nazwa systematyczna
	Cypripedioideae Lindl. ex Endl.; Gen. Pl.: 220. Jun 1837
	Typ nomenklatoryczny
	Cypripedium L. (1753)
	Zasięg

Obuwikowe (Cypripedioideae) – podrodzina w obrębie storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niej 130 gatunków skupionych w 5 rodzajach. Rodzaj Cypripedium występuje w strefie umiarkowanej sięgając rejonów subarktycznych na półkuli północnej. Przedstawiciele rodzaju Paphiopedilum rosną w Azji południowo-wschodniej, a zasięg pozostałych przedstawicieli podrodziny obejmuje Amerykę Środkową i Południową.

Cechą wyróżniającą rośliny z podrodziny obuwikowych są kwiaty zawierające pantofelkowo rozdętą warżkę z dwoma wyjściami i dwoma płodnymi pręcikami wykształconymi z wewnętrznego okółka pręcików. Z zewnętrznego okółka pochodzi prątniczek, który u tych roślin jest charakterystycznie spłaszczony i pochylony nad wejściem do warżki. U szeregu gatunków środkowy płatek zewnętrznego okółka okwiatu jest pasiasty, podczas gdy dwa płatki boczne zewnętrznego okółka są zwykle zrośnięte i znajdują się tuż pod warżką. Kwiat jest odwrócony o 180°.

Atrakcyjne kwiaty gatunków z tej podrodziny powodują, że są one uprawiane jako rośliny ozdobne. Owoce dwóch gatunków – Selenipedium chica i S. isabelianum zbierane były jako namiastka wanilii.

Systematyka

Pozycja systematyczna podrodziny według Angiosperm Phylogeny Website

storczykowate

Apostasioideae

waniliowe Vanilloideae

obuwikowe Cypripedioideae

	epidendronowe Epidendroideae

	storczykowe Orchidoideae

Podział systematyczny

Do podrodziny należy pięć rodzajów:

Cypripedium L. – obuwik
Mexipedium V. A. Albert & M. W. Chase
Paphiopedilum Pfitzer – pafiopedilum, sabotek
Phragmipedium Rolfe – fragmipedium
Selenipedium Rchb. f.

Mexipedium xerophyticum
Selenipedium palmifolium
Paphiopedilum appletonianum

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-04-16] (ang.).
1 2 3 4 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-04-16] (ang.).
1 2 James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – A. [w:] Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium [on-line]. University of Maryland. [dostęp 2012-07-14]. (ang.).
↑ Cypripedioideae. Tropicos.org. [dostęp 2023-04-16].
1 2 3 Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 406–409, seria: Wielka Encyklopedia Przyrody. ISBN 83-7079-779-2.
↑ Mark W. Chase, Kenneth M. Cameron, John V. Freudenstein, Alec M. Pridgeon i inni. An updated classification of Orchidaceae. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 177, s. 151–174, 1 lutego 2015. Linnean Society of London. DOI: 10.1111/BOJ.12234. (ang.).
↑ Cypripedioideae. National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2023-04-16].

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-04-16] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 4 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-04-16] (ang.).

[rev-3] 1 2 James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – A. [w:] Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium [on-line]. University of Maryland. [dostęp 2012-07-14]. (ang.).

[tropicos-4] Cypripedioideae. Tropicos.org. [dostęp 2023-04-16].

[encyk-5] 1 2 3 Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 406–409, seria: Wielka Encyklopedia Przyrody. ISBN 83-7079-779-2.

[CHASE-6] Mark W. Chase, Kenneth M. Cameron, John V. Freudenstein, Alec M. Pridgeon i inni. An updated classification of Orchidaceae. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 177, s. 151–174, 1 lutego 2015. Linnean Society of London. DOI: 10.1111/BOJ.12234. (ang.).

[NCBI-7] Cypripedioideae. National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2023-04-16].