Newag Nevelo

Nevelo w zajezdni Podgórze
Dane ogólne
Kraj produkcji

 Polska

Producent

Newag

Miejsce produkcji

Nowy Sącz

Premiera

11 kwietnia 2012

Lata produkcji

2011–2012

Dane techniczne
Liczba członów

3

Długość

31 620 mm

Szerokość

2400 mm

Wysokość

3690 mm

Masa

42 500 kg

Rozstaw osi w wózkach

napędowych: 1800 mm
tocznych: 1600 mm

Moc silników

4 × 105 kW

Prędkość maksymalna

75 km/h

Wnętrze
Liczba miejsc siedzących

60 + 4

Liczba miejsc ogółem

239 (5 os/m²)

Niskopodłogowość

100%

Wysokość podłogi

w strefie wejścia: 350 mm
nad wózkami: 480 mm

Newag Nevelo (typ 126N) – prototyp tramwaju niskopodłogowego wyprodukowany w 2012 w zakładach Newag w Nowym Sączu. Jego premiera miała miejsce 11 kwietnia 2012 w Poznaniu, a od czerwca 2013 pojazd jest testowany w Krakowie.

Historia

Geneza

Na przełomie 2009 i 2010 zarząd spółki Newag postanowił stworzyć nowy produkt. Zdecydowano się na budowę tramwaju, ponieważ w tamtym okresie w Polsce do wymiany było nawet kilka tysięcy pojazdów tego typu, istniejące przedsiębiorstwa rozbudowywały swoje sieci oraz była możliwość pojawienia się nowych systemów tramwajowych w kolejnych miastach.

Po ogłoszeniu wyniku konkursu IniTech w czerwcu 2010 Narodowe Centrum Badań i Rozwoju podpisało z producentem umowę. Na jej mocy projekt nowego pojazdu zatytułowany „Opracowanie tramwaju nowej generacji na potrzeby transportu miejskiego” został dofinansowany przez Unię Europejską kwotą 4 924 000 zł w ramach programu Innowacyjna Gospodarka. Kwota ta stanowiła 48% kosztów budowy tramwaju.

Produkcja

Projekt mechaniczny konstrukcji prototypu opracował EC Engineering z Krakowa, natomiast projekt podzespołów energoelektronicznych wraz z systemem sterowania oraz współpracy systemowej wszystkich podzespołów i systemów elektrycznych wykonał Medcom z Warszawy. Produkcja pojazdu w zakładach Newag w Nowym Sączu trwała od połowy lipca 2011 do połowy marca 2012.

Po zakończeniu produkcji rozpoczęto homologację tramwaju. Jako że producent na terenie zakładu nie dysponował w tamtym okresie siecią trakcyjną o napięciu 600 V DC nie miał możliwości przeprowadzenia pewnych testów i okres homologacji wydłużył się.

Testy i wprowadzenie do eksploatacji

Pod koniec marca 2012 pojazd został przetransportowany do Poznania na testy. Badania składające się z dwóch faz przeprowadził Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa. Pierwszym etapem były testy statyczno-ruchowe prowadzone w zakładach Modertrans, natomiast drugi etap to nocne testy dynamiczne na torach MPK Poznań. Na początku lipca 2012 pojazd miał rozpocząć jazdy testowe z pasażerami, ostatecznie jednak do nich nie doszło.

11 kwietnia 2012 pojazd został po raz pierwszy zaprezentowany w ramach Komisji Taboru Tramwajowego Izby Gospodarczej Komunikacji Miejskiej w zajezdni tramwajowej przy ulicy Fortecznej w Poznaniu. Tego samego dnia ogłoszono konkurs na jego nazwę, w wyniku której 10 maja 2012 tramwaj nazwano Nevelo. Pojazd miał zostać również zaprezentowany we wrześniu 2012 na targach InnoTrans w Berlinie, do prezentacji jednak nie doszło.

23 stycznia 2013 tramwaj został przetransportowany z zajezdni na Franowie do zajezdni przy ulicy Fortecznej, skąd 24 stycznia 2013 miał zostać odebrany przez producenta.

Na początku maja 2013 Nevelo przetransportowano do zajezdni Podgórze w Krakowie. Pojazd został nieodpłatnie udostępniony MPK Kraków celem wykonania testów z pasażerami.

Konstrukcja

Nevelo to tramwaj jednokierunkowy, trójczłonowy, przegubowy, oparty na czterech wózkach skrętnych i w całości niskopodłogowy. Pojazd nie jest przystosowany do pracy w trakcji ukrotnionej.

Nadwozie

Pudło

Nadwozie tramwaju należy do konstrukcyjnej kategorii P-V oraz spełnia Polską Normę PN-K-92008, obowiązujące w kraju wymagania prawne i warunki skrajni kinematycznej.

Szkielet pudła jest spawaną konstrukcją stalową zbudowaną z profili otwartych. Przed montażem została ona zabezpieczona antykorozyjnie ekologicznymi powłokami lakierniczymi. Poszycia zewnętrzne ścian pojazdu wykonano z blach stalowych spawanych do ścian oraz blach aluminiowych klejonych do ścian. Poszycie dachu stanowi kompozyt aluminiowy, natomiast ściany czołowe oraz osłony dachowe, sprzęgów, wózków zostały wykonane z laminatu.

Człony pojazdu są połączone ze sobą przegubami zapewniającymi odpowiednie przemieszczenia pudeł względem siebie oraz przenoszącymi siły trakcyjne i obciążenia.

W pojeździe zastosowano uchylne okna klejone z szybami hartowanymi, które tworzą jednolity pas wzdłuż całej długości tramwaju. Szyby ścian czołowych są szybami klejonymi i są one wklejone w kompozytowe kształtki ścian.

Ścianę czołową wyposażono w klatkę bezpieczeństwa. W tramwaju zabudowano również zderzaki pochłaniające energię zderzenia oraz eliminujące skutki tzw. „dojeżdżania”, czyli drobne uszkodzenia powierzchni takie jak otarcia, pęknięcia i małe odkształcenia elementów, na których zawieszony jest zderzak, ewentualnie uszkodzenia osprzętu mocowanego na ścianie czołowej powstałe na skutek zderzeń przy minimalnych prędkościach przy parkowaniu pojazdów „zderzak w zderzak” na zajezdni lub torach odstawczych.

Pojazd jest wyposażony w dwa składane sprzęgi awaryjne z głowicą Alberta oraz jeden pantograf jednoramienny.

Początkowo górna część pudła tramwaju była w kolorze brązowym, pośrodku znajdował się pomalowany na czarno pas okien, a poniżej niego pojazd był biały. Na bokach nadwozia znajdowały się ponadto niebieskie akcenty kwiatowe, a także loga Nevelo oraz loga i motto producenta w kolorze białym. Od listopada 2016 tramwaj prezentuje czerwono-biało-niebieskie barwy firmowe producenta.

Drzwi

Pojazd jest wyposażony w drzwi odskokowo-przesuwne produkcji Ultimate. Mają one dwa niezależne układy chroniące pasażerów przed popchnięciem lub przytrzaśnięciem.

Po prawej stronie tramwaju zabudowano siedem kompletów drzwi. Pierwsze i ostatnie z nich to drzwi jednoskrzydłowe o świetle 650 mm, natomiast pozostałych pięć to drzwi podwójne o świetle 1300 mm. Są one rozmieszczone równomiernie na całej długości składu, co ułatwia szybką wymianę pasażerów.

Pierwsze drzwi dwupłatowe są wyposażone w umieszczoną w podłodze automatycznie wysuwaną rampę ułatwiającą dostęp do tramwaju osobom poruszającym się na wózkach inwalidzkich i osobom z wózkami dziecięcymi.

Wnętrze

Przestrzeń pasażerska

Pojazd może pomieścić 60 pasażerów na siedzeniach z tapicerowanymi wandaloodpornymi siedziskami i oparciami. W tramwaju znajdują się również dwa miejsca z pasami bezpieczeństwa dla osób niepełnosprawnych, a także miejsca dla osób z wózkami dziecięcymi i większym bagażem.

Ściany boczne części pasażerskiej wyłożono panelami poliestrowo-szklanymi, a sufity aluminiowymi. Panel sufitowy zawiera dwie równoległe linie oświetlenia wykonanego w technologii LED. System poręczy wykonanych ze stali nierdzewnej zapewnia pasażerom możliwość ich uchwycenia w dowolnym miejscu. Przy uchylnych oknach bezpieczeństwa zamocowano specjalny młoteczek.

Podłogę pojazdu wykonano z płyt sklejki liściastej, a dodatkowo w strefie wózków sklejka ta ma specjalną warstwę tłumiącą. Na płytach naklejono wykładzinę antypoślizgową. Konstrukcja podłogi zapewnia izolację akustyczną i tłumienie drgań przenoszonych z podwozia. Udział niskiej podłogi wynosi 100%. Wysokość podłogi w strefie wejścia wynosi 350 mm, natomiast nad wózkami 480 mm. Przejście międzyczłonowe ma szerokość 1400 mm.

W pojeździe zastosowano połączony układ ogrzewania i klimatyzacji wyprodukowany przez Thermoking. Wykorzystuje on dwa agregaty klimatyzacyjne zabudowane na dachach członów skrajnych oraz zainstalowane w dolnej strefie pojazdu grzejniki wyposażone w wentylatory wymuszające obieg powietrza i zapobiegające zaleganiu warstwy powietrza zimnego przy podłodze. Układ uzupełniony jest przez zabudowane wewnątrz i na zewnątrz pojazdu czujniki temperatury.

Nevelo jest wyposażony w system wizualnej i akustycznej informacji pasażerskiej. Zastosowany w pojeździe system monitoringu obejmuje swoim zasięgiem całe wnętrze tramwaju.

Kabina motorniczego i pomost tylny

Nevelo jest pierwszym w Polsce tramwajem, w którego kabinie motorniczego zastosowano panoramiczną szybę poprawiającą widoczność do przodu i na boki. Konstrukcja i przeszklenie kabiny zapewnia motorniczemu możliwość obserwacji każdej strony pojazdu w zakresie co najmniej 180°.

Pulpit motorniczego jest wyposażony w podstawową grupę urządzeń służących do prowadzenia pojazdu. Sterowanie odbywa się za pomocą klasycznej dźwigni nastawnika jazdy, zestawu przycisków i dwóch dotykowych wyświetlaczy ciekłokrystalicznych.

Po lewej stronie stanowiska motorniczego zabudowano okno elektrycznie otwierane w dół. Od przedziału pasażerskiego kabinę oddzielają drzwi z pleksiglasu.

Kabina jest wyposażona również w fotel, regulowane oświetlenie centralne i indywidualne, indywidualną klimatyzację, lusterka zewnętrzne oraz szafki, schowki i lodówkę.

Na pomoście tylnym pojazdu zamontowano pulpit manewrowy. Pozwala on głównie na realizację jazdy do tyłu z ograniczoną prędkością, hamowanie, obsługę czuwaka, dzwonka i kierunkowskazów oraz sterowanie ostatnimi drzwiami.

Wózki

Każdy z członów skrajnych jest oparty na jednym wózku napędnym, natomiast człon środkowy oparty jest na dwóch wózkach tocznych. Rozstaw osi wózków napędnych typu WN126N wynosi 1800 mm, a wózków tocznych typu WT26T 1600 mm. Wózki dostosowane są do rozstawu szyn 1435 mm.

Wózki mają ramy wewnętrzne, belkę bujakową opartą na ramie za pomocą zespołów sprężyn metalowo-gumowych, zespół napędowy umieszczony na zewnątrz kół i zawieszony elastycznie na ramie oraz elementy systemu hamulcowego. Na wózkach zamontowano również piasecznice i system smarowania obrzeży kół.

Zastosowano koła z gumowymi elastycznymi przekładkami i obręczami, co ogranicza poziom hałasu. Średnica koła nowego wynosi 600 mm, natomiast koła zużytego 520 mm.

Nacisk każdej z osi w pierwszym wózku napędnym wynosi 77,4 kN, w pierwszym wózku tocznym 68,5 kN, w drugim wózku tocznym 65,9 kN, a w drugim wózku napędnym 70,9 kN.

Konstrukcja wózków umożliwia ich pełną zamienność oraz obrót pod pudłem w celu zapewnienia równomiernego zużycia kół.

Układy i systemy

Napęd

Nevelo jest napędzany czterema elektronicznie sterowanymi silnikami prądu przemiennego VEM o mocy 105 kW każdy. Zasilane są one za pomocą energoelektronicznego zespołu falowników.

Pojazd ma możliwość zwrotu energii do sieci trakcyjnej i jest przystosowany do wdrożenia układu gromadzenia energii opartego na superkondensatorach.

Zasilanie

Zasilanie wszystkich systemów i urządzeń zapewnia system energoelektronicznych przetwornic statycznych. Podczas zasilania obwodów sterowania i pomocniczych pojazdu urządzenia te ładują także bezobsługowe akumulatory według zaprogramowanej charakterystyki. W przypadku awarii jednej z przetwornic druga zapewnia zasilanie wystarczające do dokonania awaryjnego zjazdu tramwaju. Przy braku zasilania baterie są w stanie przez godzinę zasilać obwody niezbędne w trakcie holowania pojazdu do zajezdni.

Baterie umożliwiają również przejechanie co najmniej 200 m przy rozruchu pojazdu od 0 do 20 km/h bez zasilania zewnętrznego.

Hamulce

Zasadniczym hamulcem tramwaju jest hamulec elektrodynamiczny polegający na pracy silników trakcyjnych jako prądnice. Energia elektryczna odzyskana w ten sposób może być przekazana do sieci trakcyjnej lub zmagazynowana w superkondensatorach zabudowanych na dachu pojazdu.

Wspomaganiem hamulca elektrodynamicznego jest hamulec tarczowy zabudowany na wózkach tocznych.

Funkcję hamulca postojowego pełnią hamulce tarczowe zamontowane na wózkach napędowych.

W trybie hamowania nagłego, awaryjnego i bezpieczeństwa pracują wszystkie hamulce tarczowe oraz elektromagnetyczne hamulce szynowe zainstalowane na wszystkich wózkach.

Inne

Elektroniczny rejestrator zdarzeń współpracuje z prędkościomierzem i jest wyposażony w elektroniczny licznik przebiegu z wyświetlaczem LCD.

System diagnostyczny umożliwia sprawne wykrywanie i sygnalizację usterek. W trybie diagnostycznym na monitorze układu napędowego lub monitorze komputera przenośnego wyświetlane są informacje potrzebne personelowi technicznemu do lokalizacji usterki w pojeździe. Dane z systemów pojazdu zapisane w pamięci rejestratora umożliwiają określenie momentu powstania usterki.

System dostępu do pojazdu jest zbudowany w oparciu o kartę bezstykową i zapewnia dostęp do poszczególnych podzespołów pojazdu tylko osobom upoważnionym.

Eksploatacja

PaństwoMiastoOznaczenieOkres eksploatacjiRodzaj eksploatacjiŹródła
 PolskaKrakówRY899od 25 czerwca 2013testowa z pasażerami

Kraków

Przed rozpoczęciem testów w Krakowie wyposażenie wnętrza pojazdu dostosowano do standardów MPK. Zainstalowano kasowniki zgodne z systemem Krakowskiej Karty Miejskiej oraz automat biletowy. Ponadto tramwaj otrzymał numer boczny 2205.

24 czerwca 2013 o godz. 11:00 na terenie zajezdni Podgórze odbyła się prezentacja tramwaju Nevelo połączona z inauguracyjnym przejazdem do Borku Fałęckiego. 25 czerwca 2013 pojazd rozpoczął jazdy testowe z pasażerami na linii numer 8 kursującej z Cichego Kącika do Borku Fałęckiego.

Początkowo testy planowano zakończyć 22 września 2013, ale ostatecznie zapadła decyzja o ich przedłużeniu do końca 2013.

W nocy z 20 na 21 września 2013 miał miejsce specjalny przejazd tramwaju z pętli w Łagiewnikach do zajezdni Podgórze. Podczas imprezy Nevelo został uszkodzony, w związku z czym musiał zostać wycofany z ruchu na czas naprawy.

19 marca 2014 pojazd powrócił na krakowskie tory do obsługi linii nr 13. 15 października po kolejnej przerwie tramwaj został skierowany na linię nr 8. Zdecydowano wówczas, że testy tramwaju w Krakowie zostaną wydłużone do końca 2014.

2 stycznia 2015 MPK zawarło z Newagiem roczną umowę dzierżawy. W związku z przeprowadzaną od czerwca zmianą numerów inwentarzowych krakowskich tramwajów Nevelo otrzymał nowe oznaczenie RY899.

W styczniu 2016 skończyła się umowa dzierżawy tramwaju i 25 stycznia pojazd został zwrócony Newagowi. W trakcie eksploatacji w Krakowie producent zebrał informacje niezbędne do ulepszenia konstrukcji oraz zwiększenia niezawodności pojazdu. 27 listopada, po wprowadzeniu modyfikacji w układach napędu i hamowania na podstawie zebranych informacji i sugestii MPK, tramwaj w zmienionym malowaniu zewnętrznym i z nową kolorystyką wnętrza powrócił do Krakowa na roczne testy. Ze względu na wprowadzone zmiany, niezbędne stało się przeprowadzenie badań technicznych wagonu i uzyskanie nowego dopuszczenia do ruchu. Kilka dni później Instytut Pojazdów Szynowych Politechniki Krakowskiej przeprowadził testy, które zakończyły się pozytywnie, a w międzyczasie przeszkoleni zostali motorniczowie.

7 marca 2017 Nevelo, obsługujący linię nr 8, zderzył się z autobusem. W wyniku kolizji uszkodzony został przód i lewy bok tramwaju oraz zostały w nim zbite dwie szyby. Ze względu na te uszkodzenia wóz musiał zostać wycofany z ruchu. Pod koniec marca podano, że uszkodzenia początkowo wyglądały groźnie, ale ostatecznie okazały się mniej poważne. Nie została naruszona konstrukcja tramwaju, dlatego podjęto decyzję o jego naprawie w Krakowie. Określono wówczas, że pojazd powróci na tory pod koniec kwietnia. Ostatecznie Nevelo został przywrócony do ruchu 11 maja i wówczas skierowano go ponownie do obsługi linii nr 8. Tramwaj do tamtego momentu pokonał łącznie przeszło 70 000 km.

Kilka miesięcy później Nevelo miało kolejną kolizję po której przeszło kolejną naprawę w Nowym Sączu. 31 lipca 2018 tramwaj wrócił do Krakowa, a 7 sierpnia rozpoczął kursowanie na linii nr 18.

W nocy z 27 na 28 stycznia 2020 odbył się inauguracyjny przejazd tramwaju w trybie jazdy autonomicznej bez kierującego motorniczego. Przejazd ten odbył się w ramach wspólnych prac z Politechniką Krakowską oraz firmami Medcom i Cybid w ramach prac nad autonomicznym tramwajem.

22 października 2020 tramwaj został skierowany do obsługi linii nr 3 Nowy Bieżanów P+R – Krowodrza Górka.

Zobacz też

Przypisy

  1. Newag: Tramwaj Nevelo. [dostęp 2018-12-12]. (pol.).
  2. 1 2 3 Tramwaj niskopodłogowy. „EC News”. 36 (kwiecień 2012), s. 5. ec-grupa.pl. [dostęp 2013-09-18]. [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27]. (pol.).
  3. 1 2 KaT: MPK: zaprezentowano nowoczesne tramwaje. epoznan.pl, 2012-04-11. [dostęp 2013-09-15]. (pol.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 Roman Chochorowski. Nevelo 126N z Nowego Sącza. „Technika Transportu Szynowego”. 7-8/2013, s. 46-49. Łódź: Emi-Press. ISSN 1232-3829. (pol.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 Jakub Madrjas. Tramwaj na innowacjach. „Rynek Kolejowy”. 8-9/2013, s. 60-61. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958. (pol.).
  6. 1 2 Konkurs na nazwę tramwaju Newagu rozstrzygnięty. rynek-kolejowy.pl, 2012-05-10. [dostęp 2012-06-21]. (pol.).
  7. Newag: „Nevelo” – pierwszy tramwaj z Newagu. News 2013-06-25. [dostęp 2014-02-24]. (pol.).
  8. 1 2 3 Pierwszy tramwaj Newagu na testach w Poznaniu. „Rynek Kolejowy”. 5/2012, s. 7. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958. (pol.).
  9. Tramwaj Newagu na testach w Poznaniu. rynek-kolejowy.pl, 2012-03-27. [dostęp 2013-04-10]. (pol.).
  10. Nevelo będzie wozić mieszkańców Poznania. rynek-kolejowy.pl, 2012-06-21. [dostęp 2012-06-21]. (pol.).
  11. 1 2 epoznan.pl: Poznań: Tramwaj Newagu wraca do Nowego Sącza. infotram.pl, 2013-01-24. [dostęp 2013-09-15]. (pol.).
  12. Konkurs! Nazwij tramwaj Newagu i wygraj netbooka. rynek-kolejowy.pl, 2012-04-11. [dostęp 2012-06-21]. (pol.).
  13. Locomotives and rolling stock at InnoTrans 2012. railwaygazette.com. [dostęp 2013-09-15]. (ang.).
  14. Dariusz Kalinowski, Ryszard Rusak. Targi InnoTrans 2012. „Świat Kolei”. 10/2012, s. 12-15. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962. (pol.).
  15. InfoTram: Tramwaj Newagu jest już w Krakowie. infotram.pl, 2013-05-07. [dostęp 2013-09-15]. (pol.).
  16. Sławomir Wrona/jp: Sądecki tramwaj będzie woził pasażerów w Krakowie. radiokrakow.pl, 2013-04-24. [dostęp 2013-09-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-05)]. (pol.).
  17. 1 2 3 Rynek Kolejowy: Testy Nevelo w Krakowie – zdjęcia. rynek-kolejowy.pl, 2013-07-15. [dostęp 2013-09-15]. (pol.).
  18. 1 2 3 Witold Urbanowicz: Nevelo Newagu wrócił do Krakowa. transport-publiczny.pl, 2016-11-28. [dostęp 2016-11-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-11-29)]. (pol.).
  19. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Piotr Kołaczek: Wszystko o Nevelo. infotram.pl, 2013-06-26. [dostęp 2013-09-15]. (pol.).
  20. 1 2 Urszula Makosz. „Nevelo” – pierwszy tramwaj z Newagu. „Przewoźnik Krakowski”. 2 (48)/2013, s. 33-34. mpk.krakow.pl. [dostęp 2013-09-18]. (pol.).
  21. 1 2 thomas_: Newag Nevelo 126N #RY899. fotozajezdnia.pl, 2015-09-11. [dostęp 2015-09-12]. (pol.).
  22. 1 2 Witold Urbanowicz, Michał Szymajda: Tramwaj Nevelo wróci na tory. Tylko gdzie?. transport-publiczny.pl, 2016-03-09. [dostęp 2016-03-09]. (pol.).
  23. Filip Szatanik: Prezentacja tramwaju firmy Newag SA. krakow.pl, 2013-06-24. [dostęp 2013-09-19]. (pol.).
  24. ggł: Oszczędny tramwaj Nevelo na testach w Krakowie [ZDJĘCIA]. krakow.gazeta.pl, 2013-08-24. [dostęp 2013-09-15]. (pol.).
  25. Nowy tramwaj Newagu NEVELO. „LindePartner”. 3/2013, s. 17. linde-mh.pl. [dostęp 2013-10-19]. (pol.).
  26. Komunikacja Miejska w Krakowie: Prototypem od zmierzchu do świtu (20/21.09.2013). kmk.krakow.pl, 2013-10-05. [dostęp 2014-05-03]. (pol.).
  27. Julian Pilszczek, Pismo dot. zlecenia nr PR-4302-01-627-(1.3220)/13, tkk.pl, Kraków, 27 września 2013 [dostęp 2016-01-28] [zarchiwizowane z adresu 2014-05-03] (pol.).
  28. InfoTram: Kraków: Nevelo znowu kursuje. infotram.pl, 2014-03-19. [dostęp 2014-05-03]. (pol.).
  29. MPK Kraków: Tramwaj z Nowego Sącza znów wozi pasażerów w Krakowie. mpk.krakow.pl, 2014-10-17. [dostęp 2015-02-27]. (pol.).
  30. InfoTram: Nevelo jest dzierżawiony przez MPK Kraków. infotram.pl, 2015-03-31. [dostęp 2015-03-31]. (pol.).
  31. Marek Gancarczyk. Zmiana numerów inwentarzowych krakowskich tramwajów. „Przewoźnik Krakowski”. 2 (56)/2015, s. 42. mpk.krakow.pl. [dostęp 2015-09-12]. (pol.).
  32. 1 2 3 4 J. Kołodziej. Powrót 126N. „Świat Kolei”. 1/2017, s. 9. Łódź: Emi-Press. ISSN 1234-5962. (pol.).
  33. Michał Szymajda. Konieczek: Impuls to niezawodność. „Rynek Kolejowy”. 5/2016, s. 16. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958. (pol.).
  34. InfoTram: Nevelo pozytywnie przeszedł badania techniczne. infotram.pl, 2016-11-30. [dostęp 2016-11-30]. (pol.).
  35. InfoTram.pl: Nevelo rozbity. infotram.pl, 2017-03-07. [dostęp 2017-03-07]. (pol.).
  36. Witold Urbanowicz: Kraków: Nevelo po wypadku z autobusem. transport-publiczny.pl, 2017-03-07. [dostęp 2017-03-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-07)]. (pol.).
  37. InfoTram.pl: Nevelo naprawiany w Krakowie. infotram.pl, 2017-03-28. [dostęp 2017-03-28]. (pol.).
  38. InfoTram.pl: Nevelo powrócił na linię. infotram.pl, 2017-05-11. [dostęp 2017-05-11]. (pol.).
  39. Jakub Dybalski, Łukasz Malinowski: Newag w stołecznym przetargu na metro. Chce też robić tramwaje. transport-publiczny.pl, 2017-05-12. [dostęp 2017-05-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-05-12)]. (pol.).
  40. InfoTram.pl: Nevelo wrócił do Krakowa. infotram.pl, 2018-07-31. [dostęp 2018-12-12]. (pol.).
  41. InfoTram.pl: Nevelo znowu jeździ. infotram.pl, 2018-08-07. [dostęp 2018-12-12]. (pol.).
  42. Kraków: Newag z autonomicznym tramwajem Nevelo [online], www.transport-publiczny.pl [dostęp 2020-04-27] (pol.).
  43. Jeździliśmy tramwajem Newagu bez motorniczego [online], infotram.pl [dostęp 2020-04-27] (pol.).
  44. Infotram, Nevelo zmienia linię. Teraz trójka [online], TransInfo [dostęp 2021-02-02] (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.