Muchomor cesarski
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

muchomorowate

Rodzaj

Amanita

Gatunek

muchomor cesarski

Nazwa systematyczna
Amanita caesarea (Scop.) Pers.
Syn. meth. fung. 2: 252 (Getynga, 1801)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Muchomor cesarski (Amanita caesarea (Scop.) Pers.) – gatunek grzybów należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Amanita, Amanitaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1772 r. Giovanni Antonio Scopoli nadając mu nazwę Agaricus caesarius. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1801 r. Christian Hendrik Persoon, przenosząc go do rodzaju Amanita.

Niektóre synonimy nazwy naukowej:

  • Agaricus caesareus Scop. 1772
  • Amanita aurantia Lam. 1783
  • Amanita aurantiaca Pers. 1801
  • Amanita caesarea var. alba Gillet 1874
  • Amanita caesarea var. aurantia Gillet 1874
  • Amanita caesarea (Scop.) Pers. 1801) var. caesarea
  • Amanita caesarea var. lutea Gillet 1874
  • Amanita caesarea var. rubra Gillet 1874
  • Venenarius caesareus (Scop.) Murrill 1913
  • Volvoamanita caesarea (Scop.) E. Horak 1968

Nazwę polską podał Henryk Orłoś w 1949 r.

Morfologia

Kapelusz

Średnica 8-20 cm, początkowo niemal kulisty, później płaskołukowaty, u starszych okazów płaski. Powierzchnia gładka i naga, czasami z resztkami osłony. Brzegi kapelusza wyraźnie prążkowane, barwa jaskrawopomarańczowa do czerwonopomarańczowej, później blednąca do złotożółtej i bladożółtej.

Blaszki

Wolne i gęste, początkowo mają kolor bladożółty, później złotożółty.

Trzon

Wysokość do 16 cm, nieomal walcowaty, o nieco zgrubiałej podstawie otoczonej białą pochwą w postaci dużych płatów. Początkowo jest pełny, później rurkowaty. Posiada duży, żółty i zwisający pierścień.

Miąższ

Biały, tylko pod skórką złotożółty. Smak i zapach niewyraźny.

Występowanie i siedlisko

Jest pospolity na południu Europy, w Europie Środkowej jest rzadki. W Polsce opisano w literaturze tylko jedno stanowisko tego gatunku – w miejscowości Bielinek nad Odrą w 1959. Obecnie jest uważany za gatunek wymarły, możliwy jednak do znalezienia w cieplejszych regionach kraju.

Stadium młodociane ukazuje się nad ziemią przypominając tępy koniec jajka, potem szybko uwalnia się z osłony. Owocniki pojawiają się od lipca do października w świetlistych i ciepłych lasach liściastych pod dębami, kasztanem jadalnym, rzadziej pod bukami.

Znaczenie

Grzyb mikoryzowy. Jest jadalny. W starożytności uważany był za przysmak godny cesarskiego stołu, stąd też i jego nazwa. Obecnie nadal ceni się jego walory smakowe.

Gatunki podobne

  • muchomor żółtawy (Amanita crocea). Jest jaśniejszy i ma trzon łuskowaty.
  • muchomor czerwony (Amanita muscaria), który różni się ciemniejszą barwą kapelusza, białymi blaszkami i białym trzonem.

Przypisy

  1. ↑ Amanita caesarea, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  2. 1 2 3 Index Fungorum. [dostęp 2013-09-15]. (ang.).
  3. ↑ Species Fungorum. [dostęp 2016-01-08]. (ang.).
  4. 1 2 3 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  5. 1 2 3 4 5 6 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. 1 2 Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  7. ↑ Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  8. ↑ Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.