Mosty i wiadukty w Toruniu – obiekty inżynierskie na terenie Torunia.

Główne mosty w Toruniu to przeprawy przez Wisłę. Ponadto istnieją mosty przez Drwęcę i inne rzeki, wiadukty drogowe i kolejowe oraz przejścia dla pieszych.

Mosty przez Wisłę

Dawny drewniany most przez Wisłę

Toruń jako ważny cel szlaków kupieckich, leżący na bursztynowym szlaku, od początku istnienia pełnił ważny cel w przeprawach przez Wisłę. W średniowieczu wykorzystywano fakt jej szerokiego rozlania się w okolicy i wykorzystywano bród do przepraw. Jednak coraz częściej padały propozycje wybudowania stałego mostu na Wiśle.

W 1500 otwarto pierwszy znany z historii most drewniany, wychodzący na ulicę Mostową. Mimo niszczenia go przez krę co kilkanaście-kilkadziesiąt lat stale go odbudowywano. Był najdłuższym mostem drewnianym w Polsce i jednym z najdłuższych w Europie. Z racji zbudowania w 1873 roku mostu stalowego przez Wisłę w Toruniu, po zniszczeniach w 1877 roku, kiedy to spłonął, nie został odbudowany, a jego resztki rozebrano po kolejnych szkodach spowodowanych przez krę w 1879 roku.

Obecne mosty przez Wisłę

Przez Toruń przepływa Wisła na długości 21 kilometrów, od 725 do 746 kilometra jej długości. Aktualnie w Toruniu znajdują się cztery mosty przez Wisłę: dwa w centrum (drogowy i kolejowy), most drogowy we wschodniej części miasta oraz drogowy (autostradowy) zlokalizowany na peryferiach.

Mosty na Wiśle w Toruniu
nazwarok otwarciajezdnietory tramwajowetory kolejowe
Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego1873brak (1 – istniała w latach 1873–1934)brak2 (1 – do 1934)
Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego19342brak (2 – istniały w latach 1934–1939 i 1950–1984)brak
Most autostradowy im. Armii Krajowej1998, 20114brakbrak
Most drogowy im. gen. Elżbiety Zawackiej20134brakbrak

Most kolejowy

W 1873 roku otwarto pierwszy, kolejowo-drogowy most przez Wisłę – Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego o charakterze łukowym. Wiązało się to z budową linii kolejowej z Poznania do Olsztyna i Wystrucia. Początkowo posiadał po jednym pasie drogowym i kolejowym, konieczne więc były „mijanki” przed wjazdem. W 1934 roku zamknięto most kolejowy dla ruchu kołowego (z racji wybudowania mostu drogowego w centrum) i położono drugi tor kolejowy. Most został wysadzony w powietrze w 1939 roku przez wycofujące się wojska polskie, następnie ponownie w 1945 roku przez wycofujące się wojska niemieckie, a w 1948 roku odbudowany. W latach 80. XX wieku zamieniono pierwsze i ostatnie przęsło mostu na konstrukcje nowoczesne, płaskie. Most jest użytkowany do dziś.

Most drogowy w centrum

W 1934 roku otwarto drugi most przez Wisłę, pierwszy drogowy – Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego o charakterze łukowym. Pochodził on z rozebranego w 1928 roku mostu kolejowego w Opaleniu koło Kwidzyna, niepotrzebnego z powodu zmiany granic po 1918 roku i prowadzącego na skraj przyczółka, odciętego granicą od reszty kraju. Po moście 11 listopada 1934 roku uruchomiono pierwszą linię tramwajową na Podgórz, zamkniętą z racji ogromnego przeciążenia ruchu w 1984 roku. Most został wysadzony w 1939 roku przez wycofujące się wojska polskie, następnie ponownie w 1945 roku przez wycofujące się wojska niemieckie, a w 1950 roku odbudowany. W filmie Zamach odgrywa on rolę warszawskiego mostu Kierbedzia – już nieistniejącego. Most jest użytkowany do dziś i skupia na sobie ruch dróg krajowych: nr 15 z kierunku Inowrocławia, Poznania, Krotoszyna, Wrocławia i Olsztyna.

Zastępczo dla mostu (awaria, kataklizm) wyznaczona trasa objazdu to droga wojewódzka nr 257 (ulica Przybyszewskiego – Zagrodowa) dla potrzeb ewentualnego mostu pontonowego.

Most autostradowy

W lipcu 1998 roku otwarto trzeci, autostradowy most przez Wisłę – Most autostradowy im. Armii Krajowej, a raczej, jedną z dwu zaprojektowanych nitek tego mostu. Dla drugiej nitki wybudowano wówczas jedynie podpory oraz rozjazdy, i zaniechano dalszej budowy. W latach 2008–2011 wybudowano drugą nitkę. Most łączy toruńską dzielnicę Czerniewice ze Złotorią i Grabowcem, a dalej z Rubinkowem, mimo że nie leży na obszarze miasta.

Zastępczo dla mostu (awaria, kataklizm) wyznaczona trasa objazdu to droga wojewódzka nr 258 (Złotoria-Silno-Karczemka) dla potrzeb ewentualnego mostu pontonowego.

Most Wschodni

W 2004 roku władze miejskie zdecydowały o budowie nowego mostu drogowego w Toruniu. 5 października 2007 roku wojewoda kujawsko-pomorski podpisał decyzję lokalizacyjną dla mostu w ciągu ul. Wschodniej. W roku 2010 rozstrzygnięto przetarg na jego budowę, a prace budowlane rozpoczęto 5 listopada tego samego roku. Most został oddany do użytku 9 grudnia 2013 roku.

Most powstał jako konstrukcja dwuprzęsłowa o długości całkowitej 540 m (jedno przęsło ma długość 270 m). Jezdnia została podwieszona na czterech łukach o wysokości maksymalnej 50 m, opartych na przyczółkach brzegowych oraz sztucznej wyspie centralnej.

Most stał się częścią drogi krajowej nr 91 w kierunku Gdańska i Łodzi, a także fragmentem 15 kilometrowej trasy Wschodniej.

Mosty przez Drwęcę

W okolicach Torunia znajduje się pięć mostów przez Drwęcę: dwa na granicy ze Złotorią oraz trzy w Lubiczu.

Pierwszy most pomiędzy Kaszczorkiem a Złotorią wybudowano w 1893 roku. Był to most drewniany, który z czasem przebudowano poprzez dodanie stalowych elementów. Posiada jeden pas drogowy (szerokości ok. 4 m) i jeden pas pieszy (szerokości ok. 1,5 m). Most jest użytkowany do dziś, ale już nie jako drogowy – jest mostem pieszym oraz fragmentem rowerowej trasy turystycznej. Stanowi zabytek jako jedyny zachowany XIX-wieczny most tego rodzaju w regionie.

Drugi most w Złotorii wybudowano w latach 70. jako most drogowy. Niestety, na skutek złych technologii okresu PRL-u w latach 90. groził zawaleniem. W 1998 roku został rozebrany i zbudowany od nowa. Czynny do dzisiaj, jest fragmentem dróg:

Pierwszy most w Lubiczu istniał od połowy XIX wieku, jako przejście graniczne między zaborcami – carską Rosją i Prusami. Łączył ulicę Pocztową w pruskim Lubiczu Dolnym z ulicą Lipnowską w carskim Lubiczu Górnym. Rozebrany w XX wieku.

Drugi most w Lubiczu istnieje wzdłuż ulicy Mostowej/Warszawskiej. Jest mostem drogowym, betonowym, dwupasmowym z dwoma pasami ruchu pieszego. Leży w ciągu drogi drogi krajowej nr 10 w kier. Bydgoszczy, Szczecina i Warszawy.

Trzeci most w Lubiczu to most kolejowy. Jest mostem stalowym, jednotorowym. Istnieje od czasu wybudowania linii kolejowej do Sierpca około 1920 roku.

W roku 2001 pomiędzy Złotorią a Lubiczem wybudowano most drogowy w ciągu drogi ekspresowej S10. Była to konstrukcja stalowa dwupasmowa. W ramach budowy autostrady A1 w latach 2010–2011 most został rozbudowany o kolejne dwa pasy i stanowi jeden z obiektów inżynieryjnych w ciągu autostrady A1 z Czerniewic do Rusocina.

Wiadukty drogowe, kolejowe i estakady

Poza wyżej opisanymi mostami przez Wisłę i Drwęcę oraz mniejszymi obiektami przez inne rzeki w Toruniu. Znajduje się tu 42 innych dużych wiaduktów drogowych i kolejowych, w tym cztery na dużych węzłach drogowych:

Wiadukty drogowe

ZdjęcieNazwaRok otwarciaRemontJezdniaChodnikiPrzeszkodaLokalizacjaDzielnica
bezimienny1898200811linia kolejowa nr 353 plac Pokoju ToruńskiegoStare Miasto
Kościuszki19802003–2004 i 201622linia kolejowa nr 353ul. KościuszkiMokre
bezimiennyok. 19602017 – 201821linia kolejowa nr 18ul. ŁódzkaStawki
bezimienny200511ul. Szczęśliwaul. Ligi PolskiejKaszczorek
bezimienny20112braklinia kolejowa nr 27ul. Szosa LubickaNa Skarpie
bezimienny201322linia kolejowa nr 18Trasa WschodniaRudak

Wiadukty drogowe planowane

ZdjęcieRok otwarciaJezdniaChodnikiPrzeszkodaLokalizacjaDzielnica
po 202022linia kolejowa nr 353 i 27 ul. RówninnaKatarzynka
po 202022linia kolejowa nr 27ul. OlsztyńskaBielawy

Tunele drogowe

ZdjęcieNazwaRok otwarciaRemontJezdniaChodnikiPrzeszkodaLokalizacjaDzielnica
Krowi Mostek po 19302017 11linia kolejowa nr 18, 353 i 743 ul. WiślanaPiaski/Podgórz
bezimienny 20132brakdroga krajowa nr 15, 80 i 91Plac Daszyńskiego/Trasa WschodniaRubinkowo

Wiadukty kolejowe

ZdjęcieNazwaRok otwarciaRemontLinia kolejowaIlość torowiskElektryfikacjaPrzeszkodaDzielnica
bezimiennyok. 18733532taklinia kolejowa nr 18Podgórz
bezimiennyok. 18732015-20163532takul. CierpickaPodgórz
bezimiennyok. 19002461brakdroga prowadząca do nadleśnictwa OlekBarbarka
bezimienny18612013-201418, 353, 7347takPlac Armii KrajowejPiaski/Podgórz
bezimienny186118 i 3534takul. KujawskaPiaski/Stawki
bezimienny19442015-20163532taklinia kolejowa nr 736Katarzynka
bezimiennyok. 19732015-20163532takul. GniewkowskaGlinki

Tunel kolejowy

ZdjęcieNazwaRok otwarciaRemontLinia kolejowaIlość torowiskElektryfikacjaPrzeszkodaDzielnica
tzw. Brama Kolejowa18843531takplac Pokoju Toruńskiego, droga krajowa nr 15 i 80Stare Miasto

Estakady

ZdjęcieNazwaRok otwarciaJezdniaChodnikiPrzeszkodaDzielnica
im. Marka Sudaka 2013 roku 1 brak Plac Daszyńskiego Rubinkowo
bezimienna 2015 1 1 ul. Skłodowskiej-Curie, tory tramwajowe Rubinkowo

Mosty i wiadukty autostradowe

  • 14 mostów i wiaduktów nad i pod autostradą A1 od węzła autostradowego „Toruń-Lubicz” do węzła „Toruń-Południe”, nie licząc mostu przez Wisłę, wybudowane w 1996 i 1997, w tym:
  • Węzeł Toruń-Południe (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK91
  • Węzeł Toruń-Złotoria (bezkolizyjny, tylko techniczny) – S10, DK10, DW654
  • Węzeł Toruń-Lubicz (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK80
  • 9 mostów i wiaduktów nad i pod drogą szybkiego ruchu S10 od węzła autostradowego „Toruń-Zachód” do węzła „Toruń-Południe”, nie licząc mostu przez Wisłę i węzła „Toruń-Południe”, wybudowane w 2006, w tym:
  • Węzeł Toruń-Zachód (bezkolizyjny) – S10, DK10, DK15

Inne mosty

Przypisy

  1. Tofifest Film Magazine: Toruński most i zamach na Kutscherę. 72 rocznica akcji AK. [online], Tofifest Film Magazine [dostęp 2017-01-02].
  2. Szymon Spandowski, Czterej pancerni w regionie, „expressbydgoski.pl” [dostęp 2017-01-02].
  3. Wyborcza.pl [online], torun.wyborcza.pl [dostęp 2018-11-23].
  4. Krótko o nowym moście. [dostęp 2012-01-27].
  5. Toruń. Już wiemy, jak pobiegnie droga krajowa nr 91 [online], www.motofakty.pl [dostęp 2018-11-23] (pol.).
  6. Artur Olewiński, Grębocin. Wiadukt za 100 milionów?, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-29].
  7. Zbigniew Juchniewicz, Instalacje, opóźniają budowę tunelu na placu Daszyńskiego, „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-29].
  8. Bocian, Pl.Pokoju Toruńskiego-tunel kolejowy-Toruń – Ogólnopolski miesięcznik ODKRYWCA [online], odkrywca.pl [dostęp 2016-12-29].
  9. Estakada Marka Sudaka | www.torun.pl [online], www.torun.pl [dostęp 2016-12-28].
  10. Estakada nad ul. Skłodowskiej-Curie | www.torun.pl [online], www.torun.pl [dostęp 2016-12-28].
  11. o, Korki na A1 pod Toruniem. Jest też drożej..., „nowosci.com.pl” [dostęp 2016-12-28].
  12. Wyborcza.pl [online], torun.wyborcza.pl [dostęp 2016-12-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-12-29].
  13. Wyborcza.pl [online], torun.wyborcza.pl [dostęp 2018-12-14].
  14. Gazeta Pomorska – Gazeta Pomorska – wiadomości i wydarzenia z Kujaw i Pomorza [online], pomorska.pl [dostęp 2016-12-28].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.