Metaanaliza – pojęcie z zakresu analizy danych i wnioskowania statystycznego, określające wtórne odkrywanie wiedzy metodą badawczą uogólniania informacji zawartych w publikacjach czy źródłach pierwotnych.

Najczęściej metaanaliza przybiera postać przeglądu systematycznego literatury z jakiegoś obszaru, wzbogaconego o analizę (najczęściej statystyczną) uzyskanych wcześniej wyników, wnioskowanie i podsumowanie. Uważa się, że metaanaliza jest samodzielnym i pełnoprawnym rodzajem badania naukowego (z ang. integrative research lub literature-based discovery). Narzędzie to pozwala określić, jakie wnioski płyną z całości publikacji z danego tematu, dając dokładniejszą i szerszą wiedzę niż analizowanie pojedynczych badań. Pojęcie ukuł Gene V. Glass w 1976 r., zaś spopularyzował w 1978 r. Robert Rosenthal, choć proste metody tego typu opisywano już wcześniej, jak np. test łączonego prawdopodobieństwa Ronalda Fishera.

Metaanaliza uprawnia do wyciągania pewniejszych wniosków ze zbioru badań, zwłaszcza oszacowań wielkości efektu, niż bardziej nieformalne metody, takie jak najprostsze zliczanie wyników badań „za” i „przeciwko” hipotezie. Do porównywania kilku metod postępowania jednocześnie może służyć metaanaliza sieciowa.

Typowa procedura

Procedura metaanalityczna ma najczęściej podobną postać:

  1. Zadeklarowanie a priori tematu przeglądu, kryteriów wyboru publikacji i procedury analitycznej
  2. Zebranie wszystkich prac spełniających kryteria i sporządzenie wyciągu z ich analiz statystycznych
  3. Zbadanie homogeniczności wyników badań
  4. Zestawienie i wizualizacja wyników (np. forest plot)
  5. Jeśli potrzeba, redukcja heterogeniczności badań
  6. Obliczenie ogólnego współczynnika wielkości efektu z wyników badań
  7. Analiza wariancji wielkości efektu w zależności od charakterystyki badań

Inne często spotykane elementy to narzędzia kontroli jakości metodologicznej i tendencyjności publikacji, jak funnel plot i P-curve. W oparciu o ich wyniki można, jeśli jest taka potrzeba, przedstawić ogólną wielkość efektu z poprawką na błędy metodologiczne.

Narzędzia

Do wykonywania metaanaliz można używać pakietu meta w języku R.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Editors: Julian PT Higgins and Sally Green: Cochrane Handbook for Systematic Reviews of Interventions. Version 5.1.0 [updated March 2011]. [dostęp 2014-02-19]. (ang.).
  2. ↑ Robert Rosenthal, Combining results of independent studies., „Psychological Bulletin”, 85 (1), 1978, s. 185–193, DOI: 10.1037/0033-2909.85.1.185, ISSN 1939-1455 [dostęp 2017-01-16].
  3. ↑ Fisher i inni, Statistical methods for research workers., Oliver and Boyd, 1925, ISBN 0-05-002170-2.
  4. ↑ Michael Borenstein i inni, Introduction to Meta-Analysis, John Wiley & Sons, 24 sierpnia 2011, s. 270 i następne, ISBN 978-1-119-96437-7 [dostęp 2017-01-16] (ang.).
  5. ↑ Majumdar A, Roccarina D, Thorburn D et al. Management of people with early- or very early-stage hepatocellular carcinoma: an attempted network meta-analysis. „Cochrane Database Syst Rev.”, 2017 Mar 28. DOI: 10.1002/14651858.CD011650.pub2. PMID: 28351116. (ang.).
  6. ↑ Romina Brignardello-Petersen , Bram Rochwerg, Gordon H. Guyatt et al. What is a network meta-analysis and how can we use it to inform clinical practice?. „Polskie Archiwum Medycyny Wewnętrznej”. 124 (12), s. 659-660, 2014. [dostęp 2017-03-31]. (ang.).
  7. ↑ Paweł Kleka, Statystyczne kryteria przydatności raportu z badań do metaanalizy, Jerzy Marian Brzeziński (red.), [w:] Metodologia badań społecznych. Wybór tekstów, Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, 2011.
  8. ↑ Jonathan A.C Sterne, Matthias Egger, Funnel plots for detecting bias in meta-analysis, „Journal of Clinical Epidemiology”, 54 (10), s. 1046–1055, DOI: 10.1016/s0895-4356(01)00377-8.
  9. ↑ Uri Simonsohn, Leif D. Nelson, Joseph P. Simmons, P-Curve: A Key to the File Drawer, Rochester, NY: Social Science Research Network, 24 kwietnia 2013 [dostęp 2017-01-16].
  10. ↑ Uri Simonsohn, Joseph P. Simmons, Leif D. Nelson, Better P-Curves: Making P-Curve Analysis More Robust to Errors, Fraud, and Ambitious P-Hacking, A Reply to Ulrich and Miller, Rochester, NY: Social Science Research Network, 10 lipca 2015 [dostęp 2017-01-16].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.