| podporucznik rezerwy piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia |
23 stycznia 1910 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
10 września 1939 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
do 1939 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Odznaczenia | |
Marian Zygmunt Zaremba (ur. 23 stycznia 1910 w Stryju, zm. 10 września 1939 w Bykowcach) – polski inżynier leśnik, podporucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, żołnierz kampanii wrześniowej.
Życiorys
Urodził się w styczniu 1910 w Stryju. Był synem Józefa, pochodzącego z tego miasta. W dniu 21 czerwca 1939 na Wydziale Rolniczo–Lasowym Politechniki Lwowskiej uzyskał tytuł inżyniera leśnika. Zamieszkiwał przy ulicy Teofila Lenartowicza 11a we Lwowie.
Po wybuchu II wojny światowej podczas kampanii wrześniowej 1939 południową Polskę przed Niemcami broniły oddziały armii „Karpaty”. W jej skład wchodził między innymi 6 pułk Strzelców Podhalańskich z Sambora (wchodząca w skład 3 Brygady Górskiej). Podporucznik rezerwy Marian Zaremba jako dowódca tylnej straży kompanii karabinów maszynowych miał za zadanie opóźnianie natarcia wroga. Podczas walki 10 września 1939 w miejscowości Bykowce, nieopodal Sanoka ostrzelał żołnierzy Wehrmachtu, zabijając kilkunastu, po czym wobec przewagi Niemców został rozproszony. Porucznik Marian Zaremba został ranny, następnie wzięty do niewoli i zastrzelony przez Niemców na miejscu (jego ostatnie słowa przed śmiercią miały brzmieć: „Polsko pomścij”). Wraz z nim polegli czterej szeregowcy: Ludwik Lisiak, Ignacy Matuszczak, Leon Piłat i Leon Urbaniak. W walkach pod Bykowcami brał udział plut. Tadeusz Gołębiowski. Bitwa w Bykowcach była ostatnim aktem walk kampanii wrześniowej na terenie powiatu sanockiego.
Upamiętnienia
- Zdarzenie wojenne z 10 września 1939 zostało upamiętnione przez lokalną społeczność w czynie społecznym poprzez ustanowienie pomnika Żołnierzy Września w Bykowcach, który został odsłonięty 10 października 1971 (w uroczystościach uczestniczyli krewni ppor. M Zaremby).
- W okresie PRL Oddział PTTK w Sanoku organizował Rajd im. ppor. Mariana Zaremby w formie pieszej i kolarskiej.
- W 1989 Miejska Rada Narodowa w Sanoku ustanowiła w dzielnicy Olchowce, graniczącej z Bykowcami, ulicę Mariana Zaremby. Ulica jego imienia powstała także w Bykowcach.
- W 2003 powstało Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Bykowce „Moja Wieś” im. Stanisławy Tarnawieckiej, które organizuje uroczystości rocznicowe 10 września przy pomniku i na cmentarzu w Bykowcach.
Odznaczenie
- Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari – pośmiertnie
Uwagi
- ↑ Inskrypcja nagrobna podała datę dzienną urodzenia 24 stycznia 1910.
Przypisy
- ↑ Tadeusz Chmielewski. Wrześniowy bój. „Nowiny”. Nr 245, s. 3, 5 września 1971.
- ↑ Leśnicy, którzy ponieśli śmierć w latach wojny i prześladowań w okresie 1938-1949 na terenie Małopolski Wschodniej i powojennej Rzeszowszczyzny. krosno.lasy.gov.pl. s. 70. [dostęp 2015-08-13].
- ↑ A umarł nie za siebie, lecz za wielu. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, Nr 20 (65) z 1-15 listopada 1976. Sanocka Fabryka Autobusów.
- ↑ Ostatnia bitwa Września na Ziemi Sanockiej. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1, Nr 25 (118) z 1-10 września 1978. Sanocka Fabryka Autobusów.
- ↑ Józef Ząbkiewicz. Sanocki wrzesień 1939 r.. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, Nr 25 (316) z 1-10 września 1984. Sanocka Fabryka Autobusów.
- ↑ Józef Ząbkiewicz. Ze wspomnień żołnierza 1939 r. Ostatnia bitwa Września na ziemi sanockiej. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, Nr 26 (461) z 10-20 września 1988. Sanocka Fabryka Autobusów.
- ↑ Przed Dniem Wojska Polskiego. W hołdzie bohaterskim żołnierzom kampanii wrześniowej. Odsłonięcie pomnika w Bykowcach. „Nowiny”, s. 1, Nr 281 z 11 października 1971.
- ↑ V Rajd im. ppor. M. Zaremby. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 6, Nr 12 (105) z 20-30 kwietnia 1978. Sanocka Fabryka Autobusów.
- ↑ Rajd im. ppor. Mariana Zaremby. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 6, Nr 12 (177) z 20-30 kwietnia 1980. Sanocka Fabryka Autobusów.
- ↑ Nowe nazwy sanockich ulic. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1, 2, Nr 32 (503) z 20-30 listopada 1989. Sanocka Fabryka Autobusów.
- ↑ Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 310, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X.
- ↑ Wykaz nazw ulic miasta Sanoka. sanok.pl, 13 stycznia 2012. [dostęp 2014-05-10].
- ↑ Informator Stowarzyszenia Rozwoju Wsi Bykowce "Moja Wieś" im. Stanisławy Tarnawieckiej, Bykowce 2004
Bibliografia
- Tadeusz Chmielewski. Wrześniowy bój. „Nowiny”, s. 3, Nr 245 z 5 września 1971.
- Jan Łuczyński, Edward Zając: Z dziejów Sanoka i powiatu sanockiego w okresie okupacji hitlerowskiej (1939–1944). W: Księga pamiątkowa (obchodów 100-lecia Gimnazjum oraz I Liceum Ogólnokształcącego w Sanoku). Sanok: 1980, s. 42.
- Zygmunt Keller. Miniony czas – Ostatni bój porucznika Zaremby. „Tygodnik Sanocki”, s. 6, Nr 35 (147) z 2 września 1994.
- W hołdzie obrońcom ziemi sanockiej. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, Nr 26 (497) z 20-30 września 1989. Sanocka Fabryka Autobusów.