Purchawka

Purchawka chropowata (Lycoperdon perlatum)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

purchawkowate

Rodzaj

purchawka

Nazwa systematyczna
Lycoperdon Pers.
Ann. Bot. (Usteri) 1: 4 (1794)
Typ nomenklatoryczny

Lycoperdon perlatum Pers. (1796)

Lycoperdon Pers. (purchawka) – rodzaj grzybów z rodziny purchawkowatych (Lycoperdaceae). W Europie występuje 14 gatunków.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lycoperdaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Synonimy naukowe: Bovistella Morgan, Calvatiella C.H. Chow, Capillaria Velen., Cerophora Raf., Handkea Kreisel, Lycoperdon subgen. Bovistella (Morgan) Jeppson & E. Larss., Lycoperdon subgen. Utraria (Quél.) Jeppson & E. Larss., Priapus Raf., Sufa Adans., Utraria Quél.

Polska nazwa pochodzi od dźwięku wydawanego po nadepnięciu dojrzałego owocnika. Nazwa naukowa pochodzi od greckiego λύκος, tj. wilk oraz πέρδομαι – wypuszczam gazy jelitowe (por. prasłowiańskie *pьrdjǫ, *pьrděti). Nazwę polską podał Józef Jundziłł w 1830 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym rodzaj ten opisywany był też jako prochówka.

Charakterystyka

Owocniki kuliste lub odwrotnie gruszkowate z zarodnikami wewnątrz. Podczas dojrzewania powoli brązowiejące. Po naciśnięciu zarodniki rozpylają się wydostając na zewnątrz przez otworek w górnej części owocnika. Trzony płonne. Wysyp zarodników: oliwkowobrązowy do umbrowobrązowego. Zarodniki okrągławe, gładkie do brodawkowatych, bez pory rostkowej.

Grzyby saprotroficzne rosnące na ziemi, rzadko na martwym drewnie. Większość gatunków jest jadalna, jednak do spożycia nadają się tylko osobniki młode, dopóki ich wnętrze jest białe.

Gatunki występujące w Polsce:

  • Lycoperdon caudatum J. Schröt. 1889 – purchawka długostopkowa
  • Lycoperdon decipiens Durieu & Mont. 1848 – purchawka stepowa
  • Lycoperdon dermoxanthum Vittad. 1843 – tzw. kurzawka drobniutka
  • Lycoperdon echinatum Pers. 1794 – purchawka jeżowata
  • Lycoperdon ericaeum Bonord. 1857 – purchawka wrzosowiskowa
  • Lycoperdon excipuliforme (Scop.) Pers. 1801 – purchawka fiolowata
  • Lycoperdon lividum Pers. 1809 – purchawka cisawa
  • Lycoperdon mammiforme Pers. 1801 – purchawka łatkowata
  • Lycoperdon molle Pers. 180 – purchawka miękka
  • Lycoperdon nigrescens Wahlenb. 1794 – purchawka czarniawa
  • Lycoperdon norvegicum Demoulin 1971 – purchawka norweska
  • Lycoperdon perlatum Pers. 1796 – purchawka chropowata
  • Lycoperdon pratense Pers. 1797 – tzw. purchaweczka spłaszczona
  • Lycoperdon purpurascens (Berk. & M.A. Curtis) Sacc. 1888
  • Lycoperdon radicatum Durieu & Mont. 1848 – tzw. kurzaweczka korzeniowata
  • Lycoperdon umbrinum Pers. 1801 – purchawka brunatna

Wykaz gatunków (nazwy naukowe) na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody.

Przypisy

  1. 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-09-01] (ang.).
  2. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-09-20] (ang.).
  3. 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 413–417, ISBN 83-89648-09-1.
  4. 1 2 E. Gerhardt, Grzyby: wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
  5. ↑ Nazwa polska podana przez J. Jundziłła w 1830.
  6. ↑ Według Index Fungorum takson niepewny.
  7. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.