Ludus tonalis. Ćwiczenia tonalne, kontrapunktyczne i pianistyczne – zbiór utworów na fortepian skomponowany przez Paula Hindemitha w 1942. Prapremiera utworów w wykonaniu Willarda MacGregora odbyła się 15 lutego 1943 w Chicago. W tym samym roku cykl zostały wydany przez B. Schott's Söhne. Technika kompozytorska zastosowana w Ludus tonalis oparta została na systemie teoretycznym, który Hindemith opisał w pracy Unterweisung im Tonsatz. Jest to ostatnie dzieło na fortepian skomponowane przez Hindemitha.
Cykl rozpoczyna preludium. Po nim następuje 12 fug o rozbudowanej polifonii. Między nimi występują interludia, których celem jest modulacja między tonacjami poszczególnych fug. Zakończony jest postludium, które złożone jest z materiału muzycznego preludium granego w ruchu wstecznym (od końca). Ludus tonalis uważa się za nawiązanie do Das Wohltemperierte Klavier Johanna Sebastiana Bacha, kolejność utworów została jednak oparta nie na skali dwunastodźwiękowej, lecz na „szeregu Hindemitha” (C-G-F-A-E-Es-As-D-B-Des-H-Fis).
Przypisy
- 1 2 3 4 Łukaszewski 2014 ↓, s. 421.
- ↑ Łukaszewski 2014 ↓, s. 420.
- 1 2 3 Dziębowska 1993 ↓, s. 229.
- ↑ Dziębowska 1993 ↓, s. 239.
- ↑ Łukaszewski 2014 ↓, s. 420–421.
- ↑ Vlahopol 2012 ↓, s. 171.
- ↑ Matthew-Walker 2013 ↓, s. 19.
Bibliografia
- Elżbieta Dziębowska (red.), Encyklopedia muzyczna, t. 4. HIJ, Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1993, ISBN 83-224-0453-0.
- Marcin Tadeusz Łukaszewski, Przewodnik po muzyce fortepianowej, Warszawa: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2014, ISBN 978-83-224-0948-0.
- Robert Matthew-Walker, Paul Hindemith and his Ludus Tonalis, „Musical Opinion”, 136 (1497), 2013, ISSN 0027-4623.
- Gabriela Vlahopol, Baroque Reflections in Ludus Tonalis by Paul Hindemith, [w:] Latest Advances in Acoustics & Music, Greece: WSEAS Press, 2012, ISBN 978-1-61804-096-1.
Linki zewnętrzne
- Ludus tonalis – nuty dostępne w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
- Informacje o Ludus tonalis na stronie Fondation Hindemith (ang.)