Lodowce Islandii

Lodowce Islandii – lodowce znajdujące się na Islandii stanowią około 10% powierzchni wyspy – w 2014 roku zajmowały 10 500 km² podczas gdy całkowita powierzchnia Islandii to 103 000 km². W 2014 roku lodowce niosły 3400 km³ wody, co odpowiadałoby warstwie lodu o grubości 33 m na powierzchni całej wyspy. Ponad 99% zasobów wody pitnej Islandii zmagazynowanej jest w lodowcach.

Wskutek zmian klimatycznych lodowce Islandii topią się i ich masa się zmniejsza. W latach 2000–2018 ich powierzchnia zmniejszyła się o 600 km², a od końca XIX w. o ok. 2 tys. km². W ostatnich latach średnie tempo zmniejszania się lodowców to ok. 40 km² rocznie. W latach 1995–2018 lodowce utraciły 250 km³ swojej masy, co stanowiło ok. 7% ich masy ogólnej. Gdyby wszystkie lodowce Islandii się naraz stopiły, to poziom mórz i oceanów podniósłby się o ok. 1 cm.

W 2014 roku jako pierwszy utracił status lodowca stopniały Okjökull. 18 sierpnia 2019 roku dokonano jego uroczystego pożegnania z udziałem m.in. ministra ds. ochrony środowiska Guðmundura Ingi Guðbrandssona i pisarza Andriego Snæra Magnasona, który jest autorem treści pamiątkowej tablicy ustawionej w miejscu dawnego lodowca. Szacuje się, że w ciągu kolejnej dekady zniknie lodowiec Hofsjökull eystri.

60% wszystkich lodowców na Islandii pokrywa tereny aktywne wulkanicznie. Pod lodowcem Mýrdalsjökull na południu wyspy znajduje się czynny wulkan Katla, który wybuchał ponad 20 razy od momentu zasiedlenia Islandii, często powodując powodzie lodowcowe – jökulhlaup. Wybuch wulkanu Eyjafjallajökull pod lodowcem o tej samej nazwie w 2010 roku wyniósł ogromne masy pyłu, co spowodowało problemy w transporcie powietrznym na całym świecie. Lodowiec Torfajökull pokrywa jeden z najbardziej aktywnych geotermalnie terenów na wyspie.

Nazwy

Tradycyjne nazwy lodowców na Islandii są – poza kilkoma wyjątkami – dwuczłonowe – pierwszy człon to część opisowa a drugi to jökull (pol. lodowiec). Część opisowa nawiązuje albo do charakterystycznej cechy krajobrazu (ponad 50%), rzeki lub cieku wypływającego z lodowca (20%), gospodarstwa rolnego w sąsiedztwie (11%), cechy kulturowej (7%), kształtu lub lokalizacji (5%) albo do osoby lub postaci ludowej (4%).

Największe lodowce Islandii

Poniższa lista prezentuje 13 największych lodowców za islandzkim Narodowym Urzędem Geodezji (stan na rok 2011). Są one przedstawione od największego do najmniejszego.

	Lodowiec	Powierzchnia
1	Vatnajökull	8 300 km²
2	Langjökull	953 km²
3	Hofsjökull	925 km²
4	Mýrdalsjökull	596 km²
5	Drangajökull	160 km²
6	Eyjafjallajökull	78 km²
7	Tungnafellsjökull	48 km²
8	Þórisjökull	32 km²
9	Eiríksjökull	22 km²
10	Þrándarjökull	22 km²
11	Tindfjallajökull	19 km²
12	Torfajökull	15 km²
13	Snæfellsjökull	11 km²

Zobacz też

geografia Islandii

Uwagi

↑ W 2011 roku zajmowały 11 922 km² podczas gdy całkowita powierzchnia Islandii to 103 000 km².

Przypisy

1 2 3 4 5 Helgi Björnsson: The Glaciers of Iceland: A Historical, Cultural and Scientific Overview. Springer, 2016, s. 103–127. ISBN 978-94-6239-207-6. [dostęp 2018-11-27]. (ang.).
1 2 National Land Survey of Iceland: Icelandic Statistics. [w:] www.lmi.is [on-line]. [dostęp 2018-11-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-13)]. (ang.).
1 2 3 4 Glaciers in Iceland continue to retreat. [w:] Icelandic Meteorological Office (IMO) [on-line]. [dostęp 2018-11-27]. (ang.).
↑ Jóhann Páll Ástvaldsson: NASA Higlights Ok Glacier’s Disappearance on Satellite Photos. [w:] Iceland Review [on-line]. 2019-08-14. [dostęp 2019-08-31]. (ang.).
1 2 Jóhann Páll Ástvaldsson: “Iceland Almost Ice-free” Within 200 Years. [w:] Iceland Review [on-line]. 2019-08-19. [dostęp 2019-08-31]. (ang.).
1 2 3 Helgi Björnsson: The Glaciers of Iceland: A Historical, Cultural and Scientific Overview. Springer, 2016, s. 209–274. ISBN 978-94-6239-207-6. [dostęp 2018-11-27]. (ang.).
1 2 Oddur Sigurðsson, Richard S. Williams, Jr.: Geographic Names of Iceland’s Glaciers: Historic and Modern. s. 38. [dostęp 2018-11-27]. (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[3] W 2011 roku zajmowały 11 922 km² podczas gdy całkowita powierzchnia Islandii to 103 000 km².

[:3-1] 1 2 3 4 5 Helgi Björnsson: The Glaciers of Iceland: A Historical, Cultural and Scientific Overview. Springer, 2016, s. 103–127. ISBN 978-94-6239-207-6. [dostęp 2018-11-27]. (ang.).

[:0-2] 1 2 National Land Survey of Iceland: Icelandic Statistics. [w:] www.lmi.is [on-line]. [dostęp 2018-11-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-13)]. (ang.).

[:2-4] 1 2 3 4 Glaciers in Iceland continue to retreat. [w:] Icelandic Meteorological Office (IMO) [on-line]. [dostęp 2018-11-27]. (ang.).

[:5-5] Jóhann Páll Ástvaldsson: NASA Higlights Ok Glacier’s Disappearance on Satellite Photos. [w:] Iceland Review [on-line]. 2019-08-14. [dostęp 2019-08-31]. (ang.).

[:6-6] 1 2 Jóhann Páll Ástvaldsson: “Iceland Almost Ice-free” Within 200 Years. [w:] Iceland Review [on-line]. 2019-08-19. [dostęp 2019-08-31]. (ang.).

[:4-7] 1 2 3 Helgi Björnsson: The Glaciers of Iceland: A Historical, Cultural and Scientific Overview. Springer, 2016, s. 209–274. ISBN 978-94-6239-207-6. [dostęp 2018-11-27]. (ang.).

[:1-8] 1 2 Oddur Sigurðsson, Richard S. Williams, Jr.: Geographic Names of Iceland’s Glaciers: Historic and Modern. s. 38. [dostęp 2018-11-27]. (ang.).