Lew śpiący
Schlafender Löwe
nr rej. B/255/13 z 2013

Lew śpiący w Bytomiu (2009)
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miejscowość

Bytom

Miejsce

Rynek

Typ obiektu

odlew

Projektant

Theodor Erdmann Kalide

Materiał

brąz

Data budowy

kwiecień–czerwiec 1873

Data odsłonięcia

1873, 2008

Położenie na mapie Bytomia
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa śląskiego
50°20′49,28″N 18°55′22,24″E/50,347022 18,922844

Lew śpiący (niem. Schlafender Löwe) – rzeźba z 1873 roku, znajdująca się na Rynku w Bytomiu, przedstawiająca leżącego lwa z głową wspartą na przednich kończynach, wpisana do rejestru zabytków ruchomych województwa śląskiego.

Historia

Lew został wykonany na zamówienie władz Bytomia w brązie przez berlińską Odlewnię Hermanna Gladenbecka w 1873, na podstawie projektu Theodora Kalidego z 1824. Rzeźba wieńczyła kilkumetrowej wysokości pomnik upamiętniający mieszkańców powiatu bytomskiego, poległych w wojnie francusko-pruskiej (1870–1871), który odsłonięto w 1873 roku. Pomnik składał się z niecki fontanny, pośrodku której umieszczono cokół z kamienia, zwieńczony rzeźbą lwa. W 1932 roku pomnik został przeniesiony na Reichspräsidentenplatz (dzisiejszy Plac Akademicki), ponieważ na Rynku budowano stację benzynową. Postument pomnika został zniszczony w 1945 roku, a rzeźba lwa trafiła do bytomskiego parku miejskiego, umieszczono ją w pobliżu miejsca, gdzie znajdował się pomnik Ottona von Bismarcka, który odsłonięto w 1908 roku. Następnie dzieło przeniesiono na cokół w pobliże parkowej Góry Miłości. Rzeźba pozostawała w parku do lutego 1953 roku i zaginęła w niewyjaśnionych okolicznościach. W 2006 roku dzieło umieszczone co najmniej od 1954 roku przy północnej bramie Ogrodu Zoologicznego w Warszawie (przy rzeźbie powstał „Bar pod Lwem”) zostało zidentyfikowane jako bytomski Lew śpiący przez bytomskich historyków, Zdzisława Jedynaka i Przemysława Nadolskiego. Prezydent Bytomia Krzysztof Wójcik wnioskował o zwrot rzeźby do Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy na wniosek Jerzego Gorzelika. Działania na rzecz odzyskania dzieła kontynuował następny bytomski prezydent, Piotr Koj, a także m.in. Ruch Autonomii Śląska.

9 maja 2007 roku Lew śpiący został wpisany do rejestru zabytków ruchomych województwa mazowieckiego pod numerem B–123. Rzeźba została przewieziona w październiku 2007 roku z Warszawy do Gliwickich Zakładów Urządzeń Technicznych, gdzie dokonano konserwacji dzieła oraz wykonano jego kopię dla warszawskiego zoo. Do Bytomia Lew śpiący powrócił w maju 2008 roku, gdzie został uroczyście odsłonięty na Rynku 4 października tegoż roku. Miasto jednak nie otrzymało rzeźby na własność, a jedynie w depozyt.

Od 2014 roku Bytomskie Lwy są przyznawane jako nagrody w postaci statuetek podczas Festiwalu Popularyzatorów Filmowych „Bytom Film Festival”.

Podobne do bytomskiego lwa obiekty znajdują się w wielu miastach w Polsce i za granicą, m.in. w Gliwicach (zob. Lew śpiący), czy szwajcarskiej Lucernie (zob. Pomnik szwajcarskich gwardzistów).

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Informacja z tablicy umieszczonej na cokole pomnika.
  2. ↑ Powrót lwa!. Urząd Miasta Bytom, 2013-12-10. [dostęp 2018-07-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-20)].
  3. ↑ Amelia Panuszko, Ola Pinkas: Kto wygra bitwę o posąg czuwającego lwa. Życie Warszawy, 2008-03-13. [dostęp 2021-05-01].
  4. 1 2 3 Jeleśniański i inni 2008 ↓, s. 18.
  5. 1 2 3 Jeleśniański i inni 2008 ↓, s. 20.
  6. ↑ Jeleśniański i inni 2008 ↓, s. 22, 24.
  7. 1 2 Jeleśniański i inni 2008 ↓, s. 24.
  8. 1 2 3 4 Jeleśniański i inni 2008 ↓, s. 27.
  9. 1 2 Jeleśniański i inni 2008 ↓, s. 28.
  10. ↑ Jeleśniański i inni 2008 ↓, s. 56.
  11. ↑ Jeleśniański i inni 2008 ↓, s. 24–25.
  12. 1 2 3 Jeleśniański i inni 2008 ↓, s. 25.
  13. ↑ Jeleśniański i inni 2008 ↓, s. 58.
  14. ↑ Anna Syska, Agnieszka Woźniakowska, „Lew śpiący” – historia jednego odlewu [online], Instytut Myśli Polskiej im. Wojciecha Korfantego, 4 lutego 2019 [dostęp 2020-01-21] (pol.).

Bibliografia

  • Piotr Jeleśniański, Anna Syska, Agnieszka Woźniakowska: Bytom–Warszawa. O lwach na dwa głosy. Katowice: Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach, 2008. ISBN 978-83-85871-54-5.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.