| kadet | |
| Data urodzenia |
ok. 1840 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne |
Armia Cesarstwa Austriackiego |
| Jednostki |
77 Pułk Piechoty |
| Stanowiska |
adiutant |
| Główne wojny i bitwy | |
| Miejsce zamieszkania | |
|---|---|
| Rodzice | |
| Krewni i powinowaci |
Leon Kahane (ur. ok. 1840, zm. 26 stycznia 1864 w Bodzentynie) – żołnierz, powstaniec styczniowy.
Życiorys
Urodził się w rodzinie żydowskiej. Był synem Ignacego (lekarz, zm. 1875). Miał braci Maurycego (1836-1896), Filipa (1838-1915), Zygmunta (1846-1889) oraz siostrę Ludwikę (w latach 90. XIX wieku w stanie panieńskim członkini sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”). Wraz z rodziną przeprowadził się do Sanoka pod zaborem austriackim, gdzie ojciec rodziny od około 1857 pracował jako lekarz.
Został zawodowym żołnierzem Armii Cesarstwa Austriackiego. Od około 1861 był kadetem 77 pułku piechoty, stacjonującego w Sanoku.
W chwili wybuchu powstania styczniowego 1863 służył w Rzeszowie jako kadet-feldwebel (jego przebywający i pracujący w Sanoku bracia Maurycy i Filip przyłączyli się ochotniczo do walk). Po otrzymaniu urlopu z armii pod koniec 1863 także on przystąpił do walczących. Służył jako adiutant płk. Karola Kality ps. „Rębajło”. Został mianowany na stopień porucznika. 22 stycznia 1864 spisywał raport z bitwy pod Iłżą (17 stycznia 1864). U boku dowódcy brał udział w bitwie pod Radkowicami (23 stycznia 1864). Po wydaniu przez Kalitę rozkazu otoczenia wroga przez kompanie, pozostała 1 kompania nie usłuchała rozkazu (miała ruszać za nim do ataku), wskutek czego opuszczony dowódca pozostał na stanowisku wyłącznie z adiutantem i trębaczem. Podczas ostrzału Leon Kahane osłonił swoim ciałem swojego zwierzchnika ratując mu życie. Sam wtedy został trafiony w klatkę piersiową i miał przestrzelone płuca. Po przegranej bitwie został wyniesiony na noszach z pola walki, wpierw do lasu obok Michałowa. Został odwiedzony przez Kalitę w szpitalu w Bodzentynie, gdzie nazajutrz 26 stycznia 1864 zmarł. Został pochowany na miejscowym cmentarzu.
W 1859 Karol Kalita odwiedził Sanok i poznał rodzinę Leona Kahane. Fragment swoich wspomnień dotyczący jej przedstawicielom zakończył słowami: „Cześć tej zacnej polskiej rodzinie”.
Uwagi
- ↑ W ewidencji wojskowych Armii Cesarstwa Austriackiego był określany w języku niemieckim jako „Leon Kahane”.
- ↑ Przybliżony rok urodzenia wynika z rozpoczęcia służby w armii. W jednym ze źródeł powstańczych podano, że Leon Kahane zmarł mając 26 lat, co oznaczałoby, że urodził się około 1838, aczkolwiek w tym roku urodził się jego brat Filip. Bodzentyn. powstanie1863.zsi.kielce.pl. [dostęp 2021-08-01].
- ↑ W niektórych źródłach (Stanisław Feliksiak, sztetl.org.pl) podano, że bratem rodzeństwa Kahane był też Zygmunt, ur. w 1846 w Lisku koło Sanoka. Aczkolwiek o jego istnieniu w swoich wspomnieniach nie wspomnieli przy okazji opisu rodziny zarówno Filip Kahane jak również Karol Kalita, zob. Dzieje Żuawa 1903 ↓, s. 167, 168 Kalita 1913 ↓, s. 125
Przypisy
- 1 2 3 Nieco szczegółów biograficznych dotyczących uczestników organizacyi i partyzantki r. 1863/64. W: Józef Białynia Chołodecki: Księga pamiątkowa opracowana staraniem Komitetu Obywatelskiego w czterdziestą rocznicę powstania r. 1863/1864. Lwów: 1904, s. 246-247. Bertold Merwin: Żydzi w powstaniu 1863r.. Lwów: Jedność, 1910, s. 16-17.
- ↑ Księga uchwał Rady miejskiej od lutego 1874 do stycznia 1876. T.V. sanockabibliotekacyfrowa.pl. s. 166. [dostęp 2022-02-05].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Majer Bałaban. Żydzi w powstaniu 1863 r. Próba bibliografii rozumowanej. „Przegląd Historyczny”. Tom 34 (2), s. 593, 1937-1938.
- 1 2 Teresa Bagińska-Żurawska: Willa Filipa Sanbra Kahane. lancut.pl. [dostęp 2021-07-31].
- ↑ Paweł Sebastiański, Bronisław Kielar: Wykazy członków Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku. W: 125 lat sanockiego „Sokoła” 1889–2014. Sanok: Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Sanoku, 2014, s. 143. ISBN 978-83-939031-1-5.
- ↑ Dzieje Żuawa 1903 ↓, s. 167, 168.
- 1 2 Kalita 1913 ↓, s. 125.
- ↑ Stanisław Feliksiak: Słownik biologów polskich. Warszawa: Państwowe Wydaw. Naukowe, 1987, s. 244. ISBN 83-01-00656-0.
- ↑ Zygmunt Kahane. sztetl.org.pl. [dostęp 2021-08-02].
- ↑ J. Rzepka: Filip Sanbra-Kahane. powiatlancut.pl. [dostęp 2021-07-31]. za: Bogdan Stępień. Filip Sanbra-Kahane (1838-20 XI 1915). „Prace Historyczno-Archiwalne”. Tom 17, s. 189-199, 2006.
- ↑ Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lwów: 1858, s. 240.
- 1 2 3 4 5 Bałaban 1916 ↓, s. 200.
- ↑ Militärschematismus des österreichischen Kaiserthumes für 1861-1862. Wiedeń: 1862, s. 287.
- ↑ Militärschematismus des österreichischen Kaiserthumes für 1863. Wiedeń: 1863, s. 297.
- ↑ Kalita 1913 ↓, s. 125, 126.
- 1 2 3 Kalita 1913 ↓, s. 126.
- ↑ Dzieje Żuawa 1903 ↓, s. 167.
- ↑ Kalita 1913 ↓, s. 98.
- 1 2 3 Andrzej Potocki: Żydzi w Podkarpackiem. Rzeszów: Libra, 2004, s. 171. ISBN 83-89183-05-6.
- ↑ Kalita 1913 ↓, s. 121.
- 1 2 3 4 Kalita 1913 ↓, s. 122.
- 1 2 3 4 Bałaban 1916 ↓, s. 201.
- ↑ Kalita 1913 ↓, s. -123, 124.
- ↑ Dzieje Żuawa 1903 ↓, s. 167. Tu Filip Kahane podał, że jego brat Leon poległ w bitwie pod Iłżą.
- ↑ Kalita 1913 ↓, s. 125, 126. Karol Kalita podał, że Leon Kahane zmarł w trzy dni po postrzale.
- ↑ Bodzentyn. powstanie1863.zsi.kielce.pl. [dostęp 2021-08-01].
Bibliografia
- Filip Kahane: Dzieje Żuawa. W: Bronisław Szwarce (red.): W czterdziestą rocznicę powstania styczniowego 1863-1903. Lwów: Komitet Wydawniczy, 1903, s. 160-170.
- IX. Od reakcyi do konstytucyi (1849-1868). „Rok 1863”. W: Majer Bałaban: Dzieje Żydów w Galicyi i w Rzeczypospolitej Krakowskiej 1772-1868. Lwów: Księgarnia Polska Bernarda Połonieckiego, 1916, s. 176-212.
- Karol Kalita: Ze wspomnień krwawych walk. Lwów: Słowo Polskie, 1913, s. 1-168.